\u0130stanbul Okan \u00dcniversitesi Psikoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Fatih Yurdalan, Kahramanmara\u015f ve \u015eanl\u0131urfa\u2019da ger\u00e7ekle\u015fen okul temelli \u015fiddet olaylar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirdi. Ergenlik d\u00f6neminde ortaya \u00e7\u0131kan sald\u0131rgan davran\u0131\u015flar\u0131n yaln\u0131zca bireysel patoloji \u00e7er\u00e7evesinde ele al\u0131nmas\u0131n\u0131n yetersiz oldu\u011funu belirten Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Yurdalan, bu t\u00fcr davran\u0131\u015flar\u0131n anla\u015f\u0131labilmesi i\u00e7in, bireyin i\u00e7inde bulundu\u011fu sosyal ba\u011flam\u0131n ve \u00f6zellikle sosyal d\u0131\u015flanma deneyimlerinin dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.\u00a0<\/p>\n
\u201cSosyal d\u0131\u015flanma, bireyin anlaml\u0131 sosyal ili\u015fkilerden mahrum kalmas\u0131 ve ait olma ihtiyac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanamamas\u0131 olarak tan\u0131mlanabilir. Ergenlik d\u00f6neminde akran ili\u015fkilerinin merkezi bir rol oynad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, d\u0131\u015flanma deneyimleri bireyin benlik alg\u0131s\u0131 ve kimlik geli\u015fimi \u00fczerinde belirleyici etkiler yaratmaktad\u0131r. Bu ba\u011flamda, s\u00fcre\u011fen d\u0131\u015flanma ya\u015fant\u0131lar\u0131, bireyin kendilik de\u011ferine ili\u015fkin alg\u0131lar\u0131nda bozulmaya ve sosyal d\u00fcnyay\u0131 tehditk\u00e2r bir yap\u0131 olarak de\u011ferlendirmesine yol a\u00e7abilmektedir.\u201d<\/p>\n
Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Yurdalan, Kahramanmara\u015f ve \u015eanl\u0131urfa\u2019da meydana gelen \u015fiddet olaylar\u0131n\u0131n, sosyal d\u0131\u015flanman\u0131n kimlik in\u015fas\u0131 s\u00fcre\u00e7leriyle nas\u0131l i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7ebilece\u011fini g\u00f6stermesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan dikkat \u00e7ekici oldu\u011funu ifade ediyor: \u201cAidiyet duygusunun zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131 durumlarda birey, kimli\u011fini alternatif yollarla yap\u0131land\u0131rma e\u011filimi g\u00f6sterebilir. Bu noktada \u015fiddet, yaln\u0131zca bir davran\u0131\u015fsal tepki de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bireyin g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck kazanma, kontrol sa\u011flama ve \u00f6zde\u011ferini yeniden tesis etme giri\u015fimi olarak i\u015flev g\u00f6rebilmektedir. Ba\u015fka bir ifadeyle, \u015fiddet eylemi, sosyal olarak marjinalle\u015fmi\u015f birey i\u00e7in \u00e7arp\u0131k bir kimlik kurma stratejisine d\u00f6n\u00fc\u015febilmektedir.\u201d<\/p>\n
\u201cSosyal olarak g\u00f6r\u00fcnmez hale gelen bireylerin, g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck kazanmak Bu s\u00fcre\u00e7te \u015fiddetin ileti\u015fimsel bir i\u015flev ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131n da g\u00f6z ard\u0131 edilmemesi gerekti\u011fini vurguluyor: \u201cS\u00f6z konusu davran\u0131\u015flar, \u00e7o\u011fu zaman ifade edilemeyen duygusal ya\u015fant\u0131lar\u0131n (\u00f6rne\u011fin de\u011fersizlik, \u00f6fke, reddedilme) d\u0131\u015favurumu niteli\u011findedir. Bununla birlikte, sosyal d\u0131\u015flanman\u0131n tek ba\u015f\u0131na belirleyici bir fakt\u00f6r olmad\u0131\u011f\u0131; d\u00fcrt\u00fcsellik, aile i\u00e7i i\u015flevsizlikler, psikolojik dayan\u0131kl\u0131l\u0131k d\u00fczeyi ve silaha eri\u015fim gibi de\u011fi\u015fkenlerle etkile\u015fim i\u00e7inde risk olu\u015fturdu\u011fu bilinmektedir. Sonu\u00e7 olarak, okul temelli \u015fiddet olaylar\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesine y\u00f6nelik m\u00fcdahalelerde, yaln\u0131zca bireysel risk fakt\u00f6rlerine odaklanmak yerine, gen\u00e7lerin sosyal aidiyet deneyimlerini g\u00fc\u00e7lendirmeye y\u00f6nelik b\u00fct\u00fcnc\u00fcl yakla\u015f\u0131mlar\u0131n geli\u015ftirilmesi gerekmektedir. Aksi takdirde, sosyal olarak g\u00f6r\u00fcnmez hale gelen bireylerin, g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck kazanmak ad\u0131na y\u0131k\u0131c\u0131 davran\u0131\u015flara y\u00f6nelme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 devam edecektir.\u201d<\/p>\n \u201c\u015eiddet, bir t\u00fcr \u2018duygusal reg\u00fclasyon arac\u0131\u2019 haline gelebilir\u201d<\/strong><\/p>\n \u00a0\u201cErgenlik d\u00f6nemi, n\u00f6robiyolojik ve psikososyal de\u011fi\u015fimlerin yo\u011fun olarak ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bir evre olmas\u0131 nedeniyle duygu d\u00fczenleme a\u00e7\u0131s\u0131ndan k\u0131r\u0131lgan bir d\u00f6nemdir\u201d diyen\u00a0Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Yurdalan\u00a0bu d\u00f6nemde bireylerin d\u00fcrt\u00fc kontrol mekanizmalar\u0131n\u0131n hen\u00fcz tam olarak olgunla\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bu nedenle duygusal tepkiselli\u011fin olduk\u00e7a y\u00fcksek oldu\u011funu ifade ediyor. \u201cBu dengesizlik, \u00f6zellikle stresli ya da tetikleyici ya\u015fam olaylar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, ani ve kontrols\u00fcz davran\u0131\u015flar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kma riskini art\u0131rmaktad\u0131r. Kahramanmara\u015f ve \u015eanl\u0131urfa\u2019daki olaylar bu \u00e7er\u00e7evede ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, \u015fiddet davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n yaln\u0131zca planl\u0131 bir sald\u0131r\u0131dan ziyade, d\u00fczenlenemeyen yo\u011fun duygular\u0131n ani bir d\u0131\u015favurumu olabilece\u011fi ihtimali g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmal\u0131d\u0131r. Bu t\u00fcr durumlarda birey, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 duygusal y\u00fck\u00fc s\u00f6zel ya da bili\u015fsel yollarla i\u015fleyemedi\u011fi i\u00e7in, davran\u0131\u015fsal bir bo\u015falt\u0131m yoluna y\u00f6nelir. \u015eiddet, bu ba\u011flamda bir t\u00fcr \u2018duygusal reg\u00fclasyon arac\u0131\u2019 haline gelebilir; ancak bu, son derece y\u0131k\u0131c\u0131 ve geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclemez sonu\u00e7lar do\u011furur.\u201d<\/p>\n Bireyin duygu d\u00fczenleme kapasitesinin geli\u015fiminde aile i\u00e7i ileti\u015fim \u00f6r\u00fcnt\u00fcleri, erken d\u00f6nem ba\u011flanma deneyimleri, sosyal destek sistemleri ve \u00e7evresel stres\u00f6rlerin \u00f6nemli rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ekliyor: \u201cBu nedenle, s\u00f6z konusu \u015fiddet olaylar\u0131n\u0131 anlamland\u0131r\u0131rken \u00e7ok boyutlu bir de\u011ferlendirme yapmak gerekmektedir. \u015eiddet davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesine y\u00f6nelik m\u00fcdahalelerde, bireylerin duygu d\u00fczenleme becerilerinin g\u00fc\u00e7lendirilmesi kritik bir \u00f6neme sahiptir. Okul temelli psikoe\u011fitim programlar\u0131, erken m\u00fcdahale \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve aile odakl\u0131 destek sistemleri, bu becerilerin geli\u015ftirilmesinde etkili olabilir. Aksi takdirde, d\u00fczenlenemeyen duygular\u0131n davran\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fc\u015fme bi\u00e7imi, birey ve toplum a\u00e7\u0131s\u0131ndan a\u011f\u0131r sonu\u00e7lar do\u011furmaya devam edecektir.\u201d<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u0130stanbul Okan \u00dcniversitesi Psikoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc Dr.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11073,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-11072","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11072","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11072"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11072\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11074,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11072\/revisions\/11074"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11073"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11072"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11072"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11072"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\u00a0ad\u0131na y\u0131k\u0131c\u0131 davran\u0131\u015flara y\u00f6nelme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 devam edecektir\u201d<\/strong><\/p>\n