\u0130zmir ve Manisa\u2019n\u0131n ortak haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 bilimsel rapor, Gediz Nehri\u2019ndeki kirlili\u011fin su kaynaklar\u0131, tar\u0131m alanlar\u0131 ve \u0130zmir K\u00f6rfezi \u00fczerinde ciddi risk olu\u015fturdu\u011funu ortaya koydu. Uzmanlar, \u00f6zellikle yeralt\u0131 sular\u0131nda geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc zor etkiler konusunda uyar\u0131yor.<\/p>\n
\u0130zmir B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi, \u201cSa\u011fl\u0131kl\u0131 K\u00f6rfez\u201d hedefi do\u011frultusunda Gediz Nehri\u2019ni mercek alt\u0131na ald\u0131. \u00c7evre, \u015eehircilik ve \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na iletilen deniz kirlili\u011fine ili\u015fkin ceza ve denetim yetkisi talebinin reddedilmesine ra\u011fmen, gemi kaynakl\u0131 kirlili\u011fi dron taramalar\u0131yla tespit eden B\u00fcy\u00fck\u015fehir, \u0130zmir K\u00f6rfezi\u2019ndeki kirlili\u011fin ana nedenlerinden biri olan Gediz Nehri\u2019ndeki kirlili\u011fi ortaya koymak i\u00e7in de su analizlerini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Gediz Nehri ve yan derelerinde y\u00fcr\u00fct\u00fclen izleme faaliyetleri, kirlili\u011fin yaln\u0131zca K\u00f6rfez\u2019i de\u011fil, do\u011frudan tar\u0131msal \u00fcretimi ve yer alt\u0131 su kaynaklar\u0131n\u0131 da etkileyebilece\u011fini i\u015faret ediyor. \u0130ZSU ve Manisa Su ve Kanalizasyon \u0130daresi (MASK\u0130) taraf\u0131ndan ortak y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fmada havza genelinde elde edilen veriler, kirlili\u011fin \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc ve birikimli bir yap\u0131 g\u00f6sterdi\u011fine ve \u00f6zellikle yeralt\u0131 suyu \u00fczerindeki riske dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n
Ayl\u0131k rapor haz\u0131rlan\u0131yor<\/strong><\/p>\n Gediz Nehri\u2019nde \u00f6rneklemeler her ay\u0131n ilk haftas\u0131nda yap\u0131l\u0131yor. \u0130zmir s\u0131n\u0131r\u0131nda Gediz ana yata\u011f\u0131, A\u011f\u0131ldere ve Nif \u00c7ay\u0131 dahil 23, Manisa b\u00f6lgesinde 36 \u00f6rnekleme noktas\u0131ndan numune al\u0131n\u0131yor. Kirlilik de\u011fi\u015fimleri d\u00fczenli ve anl\u0131k olarak izleniyor. \u0130zmir\u2019de analizler T\u00dcRKAK akreditasyonlu \u0130ZSU Halkap\u0131nar Laboratuvar\u0131\u2019nda, Manisa\u2019da ise MASK\u0130\u2019nin akredite laboratuvar\u0131nda yap\u0131l\u0131yor. Elde edilen veriler ayl\u0131k raporlar halinde de\u011ferlendiriliyor. \u0130zmir B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi\u2019nin y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmaya, Gediz Nehri\u2019nin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcne ev sahipli\u011fi yapan Manisa B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi de ayl\u0131k raporlar\u0131yla destek veriyor. \u0130zmir ve Manisa\u2019dan elde edilen veriler, y\u0131ll\u0131k bir raporda bir araya getirilerek Gediz\u2019in kayna\u011f\u0131ndan temiz \u00e7\u0131kmas\u0131na ra\u011fmen kirlenmesine neden olan unsurlar, bir y\u0131ll\u0131k s\u00fcre\u00e7te tespit edilecek. B\u00f6ylece hem \u0130zmir K\u00f6rfezi\u2019ni hem de b\u00f6lge tar\u0131m\u0131n\u0131 tehdit eden kirlili\u011fe kar\u015f\u0131 daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ve etkili bir m\u00fccadele y\u00fcr\u00fct\u00fclecek.<\/p>\n Sulama riski b\u00fcy\u00fcyor<\/strong><\/p>\n \u0130ZSU ve MASK\u0130 verileri bir araya getirilerek b\u00fct\u00fcnc\u00fcl yakla\u015f\u0131mla y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fmalar sonucu haz\u0131rlanan Ocak ve \u015eubat 2026 tarihli \u201cGediz Nehri ve Yan Derelerinin Kirlilik \u0130zleme Raporu\u201d, havzan\u0131n idari s\u0131n\u0131rlarla de\u011fil, ekosistem b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcyle ele al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini ortaya koyuyor. Rapora g\u00f6re Gediz 401 kilometrelik ya\u015fam koridoru \u00fczerinde sadece su ta\u015f\u0131m\u0131yor; ayn\u0131 zamanda sanayi, evsel at\u0131k ve tar\u0131msal bask\u0131n\u0131n izlerini de K\u00f6rfez\u2019e kadar s\u00fcr\u00fckl\u00fcyor. Gediz Nehri\u2019nin Manisa s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisine kirletilmi\u015f olarak giri\u015f yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Ocak 2026 raporuna g\u00f6re \u0130zmir taraf\u0131nda \u00f6rneklenen Gediz ana kolundaki bir\u00e7ok noktada temel su kalite g\u00f6stergeleri alarm veriyor. Toplam azot ve fosfor t\u00fcm \u00f6rnekleme noktalar\u0131nda s\u0131n\u0131r de\u011ferlerin \u00fczerinde yer al\u0131rken, su kalitesi III. s\u0131n\u0131f olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131l\u0131yor. \u0130letkenlik (tuzluluk) yine t\u00fcm noktalarda III. s\u0131n\u0131f seviyesinde \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcrken, kimyasal oksijen ihtiyac\u0131 (KO\u0130) ve biyolojik oksijen ihtiyac\u0131 (BO\u0130) gibi organik y\u00fck g\u00f6stergelerinde \u00e7ok say\u0131da noktada \u201corta kirlenmi\u015f su\u201d seviyesi tespit ediliyor. Raporda ayr\u0131ca brom\u00fcr, al\u00fcminyum, demir ve bak\u0131r de\u011ferlerinin t\u00fcm \u00f6rneklerde \u00e7evresel kalite s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00fczerinde oldu\u011fu belirtiliyor. Bu durumun, nehirde hem organik y\u00fck\u00fcn hem de end\u00fcstriyel ve tar\u0131msal kaynakl\u0131 bask\u0131n\u0131n e\u015f zamanl\u0131 etkili oldu\u011funa i\u015faret etti\u011fi ifade ediliyor.<\/p>\n Kirlilik kaynaklar\u0131<\/strong><\/p>\n Rapora g\u00f6re, Gediz Havzas\u0131\u2019nda yayg\u0131n ve kronik bir kirlilik y\u00fck\u00fc bulunuyor. \u0130leri biyolojik ar\u0131tma tesisleri devreye al\u0131nsa da al\u0131c\u0131 ortam \u00fczerindeki di\u011fer bask\u0131lar\u0131n s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc, bunun da \u00f6zellikle end\u00fcstriyel kirlili\u011fe i\u015faret etti\u011fi belirtiliyor. Raporda ayr\u0131ca, azot ve fosforun g\u00fcbre kullan\u0131m\u0131ndaki art\u0131\u015ftan kaynakland\u0131\u011f\u0131, at\u0131k su ar\u0131tma tesisi olmayan yerle\u015fimlerde yeni tesislerin gerekli oldu\u011fu ve end\u00fcstriyel de\u015farjlar\u0131n daha s\u0131k\u0131 denetlenmesi gerekti\u011fi ifade ediliyor.<\/p>\n Gediz Nehri iki koldan K\u00f6rfez\u2019e ula\u015f\u0131yor<\/strong><\/p>\n Ege \u00dcniversitesi Ziraat Fak\u00fcltesi emekli \u00f6\u011fretim \u00fcyesi, \u0130zmir B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi K\u0131rsal Kalk\u0131nma Dan\u0131\u015fman\u0131 Prof. Dr. Yusuf Kurucu, Gediz\u2019in Murat Da\u011f\u0131\u2019ndan ba\u015flayarak K\u00fctahya, U\u015fak, Manisa ve \u0130zmir\u2019den ge\u00e7erek Ege Denizi\u2019ne ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatarak, \u201cBu s\u00fcre\u00e7te olu\u015fan her t\u00fcrl\u00fc at\u0131k Gediz\u2019e ula\u015f\u0131yor ve nehir K\u00f6rfez\u2019e kadar kirlenmi\u015f \u015fekilde geliyor. Gediz Nehri ve yan dereleri K\u00f6rfez\u2019i kirleten 33 dereden biri. Kirlili\u011fin parametrelerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda tar\u0131msal kaynakl\u0131 kirlilik var, sanayi kaynakl\u0131 kirlilik var, evsel at\u0131klardan kaynaklanan kirlilik var\u201d dedi.\u00a0 Kurucu, nehrin tarihsel yata\u011f\u0131na da dikkat \u00e7ekerek, 1886\u2019da yap\u0131lan m\u00fcdahaleyle ak\u0131\u015f\u0131n de\u011fi\u015fti\u011fini, ancak eski yata\u011f\u0131n da h\u00e2len aktif oldu\u011funu ve A\u011f\u0131ldere hatt\u0131 \u00fczerinden i\u00e7 K\u00f6rfez\u2019i beslemeye devam etti\u011fini ifade etti.<\/p>\n Tar\u0131mda risk b\u00fcy\u00fcyor<\/strong><\/p>\n Prof. Dr. Yusuf Kurucu ise Emiralem Bo\u011faz\u0131\u2019ndan sonra kirlilik y\u00fck\u00fcn\u00fcn artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, \u201cArt\u0131k bu su i\u00e7me suyu olarak kullan\u0131lamayaca\u011f\u0131 gibi hayvanlara verilmesi de m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil\u201d dedi. Kurucu, Gediz\u2019in \u00f6zellikle Manisa, Menemen ve Fo\u00e7a gibi tar\u0131msal alanlarda sulamada kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak kirlilik nedeniyle riskin b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc vurgulad\u0131. Kurucu, Gediz\u2019den sulama yap\u0131lamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, Menemen Ovas\u0131\u2019ndaki \u00e7ift\u00e7ilerin de sulama suyundan kaynakl\u0131 verim kayb\u0131 ve toprakta bozulma \u015fik\u00e2yetlerini dile getirdi\u011fini aktararak, \u201cOrganik kirleticiler ve a\u011f\u0131r metaller toprakta birikim yapabildi\u011fi gibi, maalesef yapra\u011f\u0131 yenen bitkilere de \u00f6zellikle do\u011frudan bula\u015f\u0131m yapabiliyor\u201d dedi.<\/p>\n \u00d6nlem al\u0131nmazsa Gediz, kirli su kanal\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015febilir<\/p>\n Prof. Dr. Yusuf Kurucu, Gediz Nehri\u2019ndeki kirlili\u011fin \u00f6nlenmemesi halinde nehrin do\u011fal yap\u0131s\u0131n\u0131 tamamen kaybedebilece\u011fi uyar\u0131s\u0131nda bulundu. Kurucu, \u201cGediz Nehri kal\u0131r ama bu haliyle ona nehir demek do\u011fru olmaz. At\u0131k suyun ya da koyu renkli kirli suyun akt\u0131\u011f\u0131 bir kanala d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr\u201d \u015feklinde konu\u015ftu. Gediz\u2019in yaln\u0131zca insanlar i\u00e7in de\u011fil, ku\u015flardan bal\u0131klara, sucul bitkilerden di\u011fer canl\u0131lara kadar geni\u015f bir ekosisteme ev sahipli\u011fi yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Kurucu, \u201c\u015eu anda bu ya\u015fam\u0131 kaybetmeye devam ediyoruz. Gediz Nehri\u2019ne ba\u011flanan Nif \u00c7ay\u0131 \u00e7evresinde a\u011f\u0131r koku ve sinek sorunu var\u201d ifadelerini kulland\u0131. Kurucu, ge\u00e7mi\u015fte Gediz ve kollar\u0131nda bal\u0131k t\u00fcrlerinin bulundu\u011funu hat\u0131rlatarak, \u201cBu do\u011fal yap\u0131 son 30-35 y\u0131lda kaybedildi\u201d dedi.<\/p>\n Hangi \u00f6nlemler al\u0131nmal\u0131?<\/strong><\/p>\n Prof. Dr. Yusuf Kurucu ise kirlili\u011fin ba\u015fl\u0131ca kayna\u011f\u0131n\u0131n sanayi oldu\u011funu, ikinci s\u0131rada ise tar\u0131m\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, \u201cSanayi\u2013tar\u0131m \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 var. \u00c7ift\u00e7i daha \u00e7ok \u00fcretmek ve ge\u00e7inebilecek d\u00fczeyde kazanmak i\u00e7in verimli \u00fcretmesi gerekiyor. Bunun i\u00e7in de kimyasal g\u00fcbre kullan\u0131m\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131yor. Hayvanc\u0131l\u0131k tesisleri da\u011f\u0131n\u0131k ve g\u00fcbre y\u00f6netimi denetlenemiyor. \u00dcreticiler g\u00fcbre ve \u00e7iftlik sular\u0131n\u0131 dere yataklar\u0131na b\u0131rakmamal\u0131, Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131 nitrat kirlili\u011fine kar\u015f\u0131 acil \u00f6nlem almal\u0131\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n Yeralt\u0131 sular\u0131na dikkat<\/strong><\/p>\n Prof. Dr. Yusuf Kurucu, ayl\u0131k izleme sisteminin s\u00fcrecin en \u00f6nemli ad\u0131m\u0131 oldu\u011funu belirterek, \u201cBu sadece bir foto\u011fraf de\u011fil, her ay tekrarlanan bir izleme olacak. B\u00f6ylece Gediz ve kollar\u0131na ili\u015fkin ayl\u0131k kirlilik b\u00fclteni olu\u015fturulacak. Kirletici kaynaklar\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 halinde nehir birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde toparlanabilir. 3-5 y\u0131l i\u00e7inde Gediz\u2019de yeniden canl\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6rmeye ba\u015flayabiliriz. Ancak yeralt\u0131 suyu kirlili\u011fi geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclemez. Yeralt\u0131 suyuna e\u011fer nitrat, a\u011f\u0131r metal bula\u015f\u0131yorsa durum \u00e7ok riskli hale geliyor. Yeralt\u0131 suyunu y\u00fczeye \u00e7\u0131kar\u0131p ar\u0131t\u0131p tekrar a\u015fa\u011f\u0131ya indirmek gibi bir uygulama yok. Bu y\u00fczden en kritik e\u015fik, s\u00f6z\u00fcn bitti\u011fi, b\u0131\u00e7a\u011f\u0131n kemi\u011fe dayand\u0131\u011f\u0131 yer yeralt\u0131 suyu kirlili\u011fidir\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n Gediz i\u00e7in \u00e7a\u011fr\u0131<\/strong><\/p>\n \u0130zmir B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi\u2019nin bakanl\u0131klarla ortak \u00e7al\u0131\u015fmalara haz\u0131r oldu\u011funu belirten Prof. Dr. Yusuf Kurucu, yaln\u0131zca kurumlara de\u011fil topluma da \u00f6nemli sorumluluk d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi. Kurucu, \u201cMesele art\u0131k bug\u00fcn\u00fcn de\u011fil, gelecek nesillerin ya\u015fam hakk\u0131. Ben gelecek nesillere bir bardak temiz su b\u0131rakmay\u0131 hedefleyen bir anlay\u0131\u015fla bu sorumlulu\u011fu ta\u015f\u0131yorum. Bu kayna\u011f\u0131 kirleten herkesten de bu sorumlulu\u011fu ta\u015f\u0131mas\u0131n\u0131 rica ediyorum. Gediz\u2019in suyu \u00e7ok kirli; K\u00f6rfez\u2019i de kirletiyor, sulama yap\u0131lan topraklarda \u00e7orakla\u015fmaya neden oluyor\u201d dedi. Kurucu, kirlili\u011fin etkisinin geni\u015f bir alan\u0131 kapsad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayarak, \u201c\u00c7arpan etkisi var. Bunu engellemek i\u00e7in herkes elini ta\u015f\u0131n alt\u0131na koymal\u0131. Biz \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n, torunlar\u0131m\u0131z\u0131n suyunu, topra\u011f\u0131n\u0131 ve k\u00f6rfezini kirletiyoruz\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u0130zmir ve Manisa\u2019n\u0131n ortak haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 bilimsel rapor, Gediz Nehri\u2019ndeki kirlili\u011fin su kaynaklar\u0131, tar\u0131m alanlar\u0131 ve \u0130zmir K\u00f6rfezi \u00fczerinde ciddi risk olu\u015fturdu\u011funu ortaya koydu.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11304,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":["post-11303","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11303","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11303"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11303\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11305,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11303\/revisions\/11305"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11304"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11303"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11303"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11303"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}