\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi Kurucu Rekt\u00f6r\u00fc, Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, \u0130stanbul \u0130l Milli E\u011fitim M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen \u201cVeli Bulu\u015fmalar\u0131\u201d program\u0131 kapsam\u0131nda 3 binin \u00fczerinde veliyle bir araya geldi.<\/p>\n
\u201cHi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 kadar ergeni hastaneye yat\u0131rmak zorunda kal\u0131yoruz\u2026\u201d<\/strong><\/p>\n E\u011fitimcilerin ve velilerin yo\u011fun ilgi g\u00f6sterdi\u011fi bulu\u015fmada te\u015fhis yanl\u0131\u015f olursa tedavinin de yanl\u0131\u015f olabilece\u011fini belirten Prof. Dr. Nevzat Tarhan; \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n \u201c<\/strong>\u00c7ocuk ve ergen ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in son y\u0131llarda ya\u015fanan savrulma tesad\u00fcfi de\u011fil. \u0130ki tane \u00f6nemli etken var. Birincisi, pandemi bir\u00e7ok \u015feyi alt\u00fcst etti. Biz COVID pandemisinden \u00f6nce genellikle ya\u015fl\u0131lar etkilenecek diye beklerken en \u00e7ok gen\u00e7ler etkilendi. Pandeminin d\u0131\u015f\u0131nda burada teknolojiye h\u0131z kazand\u0131rd\u0131. Evrensel de\u011ferlerde k\u00fcresel olarak a\u015f\u0131nma vard\u0131. Bu bizi de \u00e7ok fazla etkiledi. Mesela Avrupa\u2019daki etkisinden daha fazla k\u00fcresel de\u011fer a\u015f\u0131nmas\u0131 etkiledi. B\u00fct\u00fcn bunlar \u00fcst \u00fcste geldi\u011fi zaman okulda mesela akran zorbal\u0131\u011f\u0131 Avrupa ortalamas\u0131 y\u00fczde 30’lardayken bizde y\u00fczde 40’larda gibi. Bunca senelik psikiyatri uzmanl\u0131\u011f\u0131 hayat\u0131mda son y\u0131llarda hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 kadar ergeni hastaneye yat\u0131rmak zorunda kal\u0131yoruz. Bunlar\u0131n k\u00f6k nedenini ara\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131zda asl\u0131nda 100 vakan\u0131n 80’i birbirine benzer \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu nedenle bu ivme devam edecek gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Bu yok edilemez ama azalt\u0131labilir. Burada aileye, e\u011fitimcilere ve okul iklimine \u00f6nemli g\u00f6revler d\u00fc\u015f\u00fcyor. Gen\u00e7lerin burada yapacaklar\u0131 muhakkak var ama ondan \u00f6nce okul iklimi ve ailenin bu konudaki fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli. Bir sorunu \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in \u00f6nce fark\u0131na varmak gerekiyor. Fark\u0131ndal\u0131k ilk ad\u0131m. Fark\u0131ndal\u0131k yoksa tan\u0131, te\u015fhis yanl\u0131\u015f oluyor. Te\u015fhis yanl\u0131\u015f olursa tedavi de yanl\u0131\u015f oluyor. Onun i\u00e7in te\u015fhisi do\u011fru koyabilmek \u00f6nemli.\u201d\u00a0<\/p>\n \u201cGen\u00e7lerin mentorlu\u011fa ihtiyac\u0131 var\u201d<\/strong><\/p>\n \u0130stanbul \u0130l Milli E\u011fitim M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn d\u00fczenledi\u011fi programda a\u015f\u0131nan de\u011ferler canland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda gen\u00e7lerin h\u0131zl\u0131ca toparlan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 belirten Prof. Dr. Nevzat Tarhan; \u201cAileler karamsar olmas\u0131nlar. Bizim toplumumuzda as\u0131rlard\u0131r gelen bir Anadolu irfan\u0131 var. Bu Anadolu irfan\u0131ndaki ve baz\u0131 a\u015f\u0131nan de\u011ferleri canland\u0131r\u0131rsak \u00e7ok h\u0131zla toparlar\u0131z. Gen\u00e7lere iyi yol arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131, mentorluk yapmam\u0131z gerekiyor. Gen\u00e7lerin mentorlu\u011fa ihtiyac\u0131 var. Burada akran mentorlu\u011fu da \u00f6nemli. Biz \u00fcniversitede, \u2018Akran Mentorlu\u011fu-Hedef Arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131\u2019 program\u0131 yapt\u0131k. Mesela uluslararas\u0131 \u00f6\u011frenciler vard\u0131. Her \u00fclkenin \u00f6\u011frencisi Nijeryal\u0131lar bir grup, Filistinliler bir grup, Suriyeliler bir grup, Orta Asya’dan gelen bir grup dola\u015f\u0131yorlar. \u00d6n test-son test yapt\u0131k. Bunlar\u0131n sonucunda da bu Hedef Arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131 projesinde akran mentorlu\u011funda bir T\u00fcrk \u00f6\u011frenciye bir uluslararas\u0131 \u00f6\u011frenciyi akran yapt\u0131k. Ayr\u0131ca \u0130stanbul’daki \u00e7e\u015fitli yerlere grup grup seyahatler yapt\u0131k. Onlar m\u00fcthi\u015f kayna\u015ft\u0131lar ve o gerilim bitti. Yoksa \u00f6b\u00fcr t\u00fcrl\u00fc kutupla\u015fmalar vard\u0131. Grupla\u015fmalar, kavgalar, ses tonlar\u0131 y\u00fckselmeler vard\u0131, d\u00fczeldi. Bunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcmleri var yani \u00e7\u00f6z\u00fcm, bilimsel metodoloji.\u201d dedi.<\/p>\n \u201cSorunlara bilimsel metodolojiyle \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmam\u0131z gerekiyor\u201d<\/strong><\/p>\n Yeni sorulara yeni cevap vermenin bu zamanda bilimin metodolojisi oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Prof. Dr. Nevzat Tarhan; \u201cSorunlara bilimsel metodolojiyle \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmam\u0131z gerekiyor. Geleneksel \u00e7\u00f6z\u00fcmlerimiz art\u0131k i\u015fe yaram\u0131yor. Eski sorulara yeni cevaplar verece\u011fiz. Eski sorulara eski cevaplar\u0131 verirsek biz ayn\u0131 yerde patinaj yap\u0131p dururuz. Yeni sorulara yeni cevap vermenin metodolojisi de bu zamanda bilimin metodolojisidir. Ve buna b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 ve \u015fu anda bizim de \u00e7ok kolay kullanabilece\u011fimiz altyap\u0131m\u0131z\u0131n oldu\u011fu metotlar var. Bunlarla ilerleyebiliriz. Anne babaya \u015fiddet uygulayan \u00e7ocuklar bize geldi\u011fi zaman en \u00e7ok g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz, bu \u00e7ocuklar ergenli\u011fe yeni girmi\u015f \u00e7ocuklar. Erken ergenlik d\u00f6nemi i\u015fte 12-14 ya\u015f. Erken ergenlik d\u00f6neminde \u00e7ocuklar\u0131n yeti\u015ftirilme bi\u00e7imine bak\u0131yoruz. \u00d6nce bir n\u00f6rogeli\u015fimsel bozukluk var m\u0131; otizme benzer bir durum, hastal\u0131k var m\u0131 diye bak\u0131yoruz. Hastal\u0131k yoksa yeti\u015ftirilme bi\u00e7imine bak\u0131yoruz. Ailedeki anne-baba rollerine bak\u0131yoruz. \u00c7ocuk do\u011fru-yanl\u0131\u015f, iyi-k\u00f6t\u00fc, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve sorumluluk \u00e7izgilerini biliyor mu, s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 biliyor mu? \u00c7ocuk evin h\u00fck\u00fcmdar\u0131 gibi b\u00fcy\u00fct\u00fclm\u00fc\u015f, anne baba \u00e7ocuklar\u0131n etraf\u0131nda d\u00f6n\u00fcyor. \u00c7ocuk okulda her istedi\u011fi olmal\u0131 diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Arkada\u015flar\u0131 her istedi\u011fini yapmal\u0131, s\u0131n\u0131rlar\u0131 bilmiyor \u00e7\u00fcnk\u00fc. Daha sonra i\u00e7indeki ac\u0131 \u00f6fkeye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. \u00d6fke birikiyor d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor, d\u00fc\u015fmanl\u0131k da devam edince \u015fiddete d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. B\u00f6yle bir zincirleme bir ilerleme oluyor. E\u011fer b\u00f6yle durumlarda anne baba rehberli\u011fi yoksa, uzman konusunda m\u00fcdahale yoksa genellikle b\u00f6yle b\u00fcy\u00fck olaylar ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Yani \u00f6zel b\u00f6yle evin h\u00fck\u00fcmdar\u0131 gibi yeti\u015ftirilmi\u015f \u00e7ocuklar bu konuda \u00e7ok riskli \u00e7ocuklar.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n \u201cPsikolojik sa\u011flaml\u0131k \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131nca problemler b\u00fcy\u00fcmeden \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcyor\u201d<\/strong><\/p>\n \u00c7ocukta \u00f6ng\u00f6r\u00fclemezlik, belirsizlik ve temel g\u00fcven duygusunun olmamas\u0131n\u0131n beyinde hasar vermeye yetti\u011finden bahseden Prof. Dr. Nevzat Tarhan; \u201cAile mentorlu\u011fu ya da akran mentorlu\u011fundaki maksat patolojiyi, hastal\u0131\u011f\u0131 d\u00fczeltmek de\u011fil, sa\u011flam y\u00f6nleri g\u00fc\u00e7lendirmek. Sa\u011flam y\u00f6nleri g\u00fc\u00e7lendirip, psikolojik sa\u011flaml\u0131k \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131nca problemler b\u00fcy\u00fcmeden \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcyor. Buna birincil koruma deniyor. Bu gibi \u00e7\u00f6z\u00fcmler var. Bir \u00e7ocuk anneyi, babay\u0131 bir de onlar\u0131n ili\u015fkisini \u00f6rnek al\u0131r. Evde s\u00fcrekli gerilim varsa yap\u0131lan beyin tarama \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 var. Beyin tarama \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda ABD\u2019de Irak Sava\u015f\u0131na giden askerlerin beynindeki travma izleri ara\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve beyindeki hangi yap\u0131 bozulmu\u015f onu tespit etmi\u015fler. Bir de ailede f\u0131rt\u0131nal\u0131 evliliklerdeki \u00e7ocuklar\u0131n beyin taramas\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015flar. Evlilikteki \u00e7ocuklar\u0131n sava\u015ftaki asker gibi beyinlerinde ayn\u0131 travma izleri \u00e7\u0131km\u0131\u015f. Sava\u015ftaki en b\u00fcy\u00fck korku nedir? G\u00fcvensizlik, \u00f6l\u00fcm korkusu ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclemezlik, belirsizlik. Bir \u00e7ocuk i\u00e7in de \u00f6ng\u00f6r\u00fclemezlik, belirsizlik ve temel g\u00fcven duygusunun olmamas\u0131 beyinde hasar vermeye yetiyor. \u00c7ocuk \u015fiddeti bir m\u00fcddet sonra sorun \u00e7\u00f6zme y\u00f6ntemi, hak arama y\u00f6ntemi olarak kabul ediyor ve devam ettiriyor. B\u00f6yle olaylarda da \u2018Bana engel olan \u015fey benim d\u00fc\u015fman\u0131md\u0131r, benim yan\u0131mda olmayan \u015fey benim d\u00fc\u015fman\u0131md\u0131r.\u2019 tarz\u0131ndaki bir yakla\u015f\u0131mla rahatl\u0131kla \u015fiddete y\u00f6neliyor.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n \u201cSorgulama yapabilen ki\u015filerin s\u0131n\u0131r ihlalleri daha az oluyor\u201d<\/strong><\/p>\n Problemi \u00e7\u00f6zmek yerine gen\u00e7lerin sa\u011flam y\u00f6nlerini g\u00fc\u00e7lendirmek hedeflendi\u011finde sonucun daha h\u0131zl\u0131 al\u0131naca\u011f\u0131na de\u011finen Tarhan; \u201c\u0130nsano\u011flu bir \u015feyi istedi\u011fi zaman onu akla uygun hale getirebiliyor. Akl\u0131 olumsuz y\u00f6nde kullan\u0131yor. \u0130nsano\u011flu kendini aldatma \u00fcstad\u0131d\u0131r. \u00d6z ele\u015ftiri yapanlar yahut da ba\u015fkas\u0131n\u0131n ele\u015ftirisine a\u00e7\u0131k olanlar, sorgulama yapabilen ki\u015filerin s\u0131n\u0131r ihlalleri daha az oluyor. Okul \u015fiddeti, okula silah g\u00f6t\u00fcrme olaylar\u0131 ABD\u2019de \u00e7ok yayg\u0131n ve \u015fimdi azalmaya ba\u015flad\u0131. Onlar okullarda mindfulness \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yapt\u0131lar. Psikolojik sa\u011flaml\u0131k \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda daha sorun \u00e7\u0131kmadan \u2018psychological resilience\u2019 deniyor. Bizde y\u0131lmazl\u0131k gibi; okul y\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131, aile y\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131 gibi bir psikolojik sa\u011flaml\u0131k \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131yorlar. Hi\u00e7 problemle u\u011fra\u015fm\u0131yorlar. Mesela rehber \u00f6\u011fretmenlerimiz sorunlu vakalarla u\u011fra\u015fmak yerine, problemi \u00e7\u00f6zmek yerine gen\u00e7lerin sa\u011flam y\u00f6nlerini g\u00fc\u00e7lendirmek \u015feklinde hareket etse daha h\u0131zl\u0131 sonu\u00e7 al\u0131n\u0131r. Bununla ilgili biz \u00fcniversitede 5 y\u0131l kadar 20 tane psikologla birlikte 19 mod\u00fcll\u00fck bir \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131k. Bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 \u2018Mutluluk Bilimi ve De\u011ferler\u2019 diye 2022\u2019de yay\u0131nlad\u0131k. Daha sonra ikinci bask\u0131s\u0131n\u0131 2025\u2019te yard\u0131mc\u0131 ders kitab\u0131 format\u0131nda yapt\u0131k. Kendi k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcze uygun \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcrettik. Anlam ve ama\u00e7 mod\u00fcl\u00fc var. Onun d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6fke y\u00f6netimi, stres y\u00f6netimi, minnettarl\u0131k, \u015f\u00fckran, ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131l\u0131k ve empati mod\u00fcl\u00fc var. Empatiyi \u00f6\u011fretiyoruz, zaten en \u00f6nemli \u015fey de empati yoksunlu\u011fu. B\u00fct\u00fcn bunlar olmad\u0131\u011f\u0131 zaman g\u00fcven zay\u0131fl\u0131yor, g\u00fcven zay\u0131flay\u0131nca korku ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor, korku \u00e7\u0131k\u0131nca da \u015fiddet ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Yani b\u00f6yle bir altyap\u0131 olu\u015fuyor. Bu nedenle te\u015fhisi do\u011fru koyarsak \u00e7\u00f6z\u00fcm do\u011fru olur.\u201d dedi.<\/p>\n \u201cAtalar\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6\u011fretti\u011fi erdem ahlak\u0131n\u0131 t\u00fcketmek \u00fczereyiz\u201d<\/strong><\/p>\n Toplumu toplum yapan de\u011ferlerin devam ettirilmesi gerekti\u011finden bahseden Tarhan; \u201cTeknoloji hayat\u0131m\u0131za h\u0131z kazand\u0131rd\u0131 ama anlam, ama\u00e7 ve de\u011ferler hayat\u0131m\u0131za y\u00f6n kazand\u0131r\u0131yor. H\u0131z kazand\u0131rmak iyi, y\u00f6n vermek daha iyi. Bizi biz yapan de\u011ferleri devam ettirmemiz gerekiyor. Bu de\u011ferler neden \u00f6nemli? De\u011ferler, erdem ahlak\u0131 genetik de\u011fil epigenetik. Genetik DNA\u2019m\u0131zdan geliyor. \u015eu anda atalar\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6\u011fretti\u011fi erdem ahlak\u0131n\u0131 t\u00fcketmek \u00fczereyiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc epigenetik, iki \u00fc\u00e7 nesil ge\u00e7ti. Sosyolojik fazlar genellikle otuz senedir. \u00dc\u00e7 faz ge\u00e7ti, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc fazday\u0131z. Art\u0131k okullar\u0131m\u0131z\u0131n erdem ahlak\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretme endi\u015fesi olmal\u0131. Japonlar, \u00c7inliler 4-6 ya\u015f aras\u0131 \u00e7ocuklara payla\u015f\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131, empatiyi \u00f6\u011fretiyorlar. Hatta \u00e7ocu\u011fa hayata haz\u0131rlans\u0131n diye akvaryumdaki bal\u0131\u011f\u0131n \u00f6lece\u011fini bile \u00f6\u011fretiyorlar. Esas temel 4-6 ya\u015fta at\u0131l\u0131yor. Milli E\u011fitim\u2019imizin \u00f6yle bir \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 oldu\u011funu duydum, \u015fiddetle ba\u015flamal\u0131. Hi\u00e7 olmazsa 10-15 sene sonras\u0131n\u0131 kurtar\u0131r\u0131z ama bunu bilimsel metodolojiyle yapaca\u011f\u0131z. Y\u00f6ntemleri var ve bizim k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcze \u00e7ok uyuyor. ABD\u2019lilerin kulland\u0131\u011f\u0131 mindfulness\u0131 ara\u015ft\u0131rd\u0131m sanki Mevl\u00e2na\u2019y\u0131, bizim Anadolu irfan\u0131m\u0131z\u0131 alm\u0131\u015flar, metodoloji geli\u015ftirmi\u015fler, sistematize etmi\u015fler, bilim haline getirmi\u015fler psikolojik sa\u011flaml\u0131k \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 olarak bize sunuyorlar.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n \u201cOkullarda ileti\u015fim tek y\u00f6nl\u00fc de\u011fil, \u00e7ift y\u00f6nl\u00fc olmal\u0131\u201d<\/strong><\/p>\n Empati yoksunlu\u011funun b\u00fct\u00fcn k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin kap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Tarhan; \u201cAnne-baban\u0131n ve e\u011fitimcilerin \u2018kelebek avc\u0131s\u0131\u2019 gibi olmas\u0131 laz\u0131m. Kelebek avc\u0131s\u0131 kenara \u00e7ekilir, bekler, kelebe\u011fi incitmeden yakalar ve kafese koyar. \u00c7ocuk bir \u015fey yapt\u0131\u011f\u0131 zaman hemen tepki g\u00f6stermek yerine da\u011f\u0131n arkas\u0131n\u0131 g\u00f6rebilecek bir liderlik laz\u0131m. \u015eefkatle o \u00e7ocu\u011fun hatalar\u0131ndaki sosyal ve duygusal ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 yakalamak gerekir. Mesela \u00e7ocuk i\u00e7ine kapand\u0131ysa ya da her zaman konu\u015fan \u00e7ocuk art\u0131k konu\u015fmuyorsa bunu fark etmek laz\u0131m. Okulda ve evde \u00f6\u011frencilerimizi, \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131 avcumuzun i\u00e7i gibi tan\u0131mal\u0131y\u0131z. Okullarda ileti\u015fim tek y\u00f6nl\u00fc de\u011fil, \u00e7ift y\u00f6nl\u00fc olmal\u0131. Milli E\u011fitim’in yeni modellerinde proje odakl\u0131 e\u011fitim ve tak\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 var; bu devrimsel bir \u015fey. Bat\u0131 bu t\u00fcr sorgulayan insanlar\u0131 yeti\u015ftirdi\u011fi i\u00e7in teknolojide ilerliyor. Bunun olmas\u0131 i\u00e7in y\u00fcksek g\u00fcvenlikli toplumlar laz\u0131m \u00e7\u00fcnk\u00fc insanlar gelece\u011fini g\u00fcvende hissetmeli. ABD\u2019de travmaya duyarl\u0131 liseler a\u00e7t\u0131lar. Ad\u0131 SEL (Social Emotional Learning – Sosyal ve Duygusal \u00d6\u011frenme) liseleri. Risk gruplar\u0131ndaki \u00e7ocuklarla sosyal ve duygusal beceri \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131yorlar. E\u011fitimcilerin ve ailelerin empatiyi \u00f6\u011fretmesi \u00e7ok \u00f6nemli. Empatiyi \u00f6\u011frenen bir \u00e7ocuk, kar\u015f\u0131 taraf\u0131n duygular\u0131n\u0131 ve haklar\u0131n\u0131 anlar. Empati yoksunlu\u011fu b\u00fct\u00fcn k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin kap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7ar.\u201d dedi.<\/p>\n \u201cManevi ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemimizi g\u00fc\u00e7lendirmemiz gerekiyor\u201d<\/strong><\/p>\n \u00d6zg\u00fcrl\u00fck ad\u0131 alt\u0131nda sorumsuzlu\u011fun yayg\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Prof. Dr. Nevzat Tarhan; \u201cOkul y\u00f6netiminin g\u00fcven kural\u0131 ile ya\u015fam\u0131 geli\u015ftirmesi laz\u0131m. Bir hatay\u0131 biri yapt\u0131\u011f\u0131nda ceza almaz, di\u011feri yapt\u0131\u011f\u0131nda al\u0131rsa adalet duygusu zedelenir ve \u015fiddet artar. G\u00fcven sosyal sermayedir ve iki aya\u011f\u0131 vard\u0131r: G\u00fcven ve i\u015f birli\u011fi. \u0130\u00e7sel denetim yani vicdan \u00e7ok \u00f6nemlidir. D\u0131\u015f denetim, ceza yeterli olmaz. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ad\u0131 alt\u0131nda sorumsuzluk \u00e7ok yayg\u0131nla\u015ft\u0131. Aile ve okulun kontrol\u00fc zay\u0131flad\u0131. Bizim manevi ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemimizi g\u00fc\u00e7lendirmemiz gerekiyor. Anne-babalar \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 sadece mutlu etmek i\u00e7in de\u011fil, hayata haz\u0131rlamak i\u00e7in u\u011fra\u015fmal\u0131lar. G\u00fc\u00e7, g\u00fczellik ve ba\u015far\u0131 tak\u0131nt\u0131s\u0131 insanlar\u0131 s\u00f6m\u00fcr\u00fcyor. Ger\u00e7ek mutluluk, kendini tan\u0131mak ve kendinle bar\u0131\u015f\u0131k olmakt\u0131r. \u00c7ocuklardaki davran\u0131\u015f bozukluklar\u0131n\u0131n arkas\u0131nda \u00e7o\u011fu zaman \u2018gizli depresyon\u2019 vard\u0131r. \u00c7ocuk depresyonday\u0131m demez ama davran\u0131\u015f\u0131yla bunu g\u00f6sterir. E\u011fer evde sevgi ve disiplin varsa, \u00e7ocuk d\u0131\u015far\u0131da hata yapsa bile bir s\u00fcre sonra evdeki huzura geri d\u00f6ner. Krizleri bir b\u00fcy\u00fcme ve geli\u015fme f\u0131rsat\u0131 olarak g\u00f6rmeliyiz.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n \u201cBeynimiz biyolojik bir bilgisayar gibidir ve zihnimiz onu y\u00f6netir\u201d<\/strong><\/p>\n Ailede uygulanmas\u0131 gereken 5S kural\u0131na dikkat \u00e7ekerek s\u00f6zlerini sonland\u0131ran Tarhan;\u00a0\u201c<\/strong>Nebraska \u00dcniversitesinin mutlu aileler \u00fczerinde yapt\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fmada \u00fc\u00e7 ortak \u00f6zellik bulunmu\u015f. Birlikte zaman ge\u00e7irmek, e\u015flerin birbirine verebilece\u011fi en g\u00fczel hediye nitelikli beraberliktir. 10-15 dakika bile olsa g\u00f6z temas\u0131n\u0131n kuruldu\u011fu, birbirini dinledikleri \u00e7ift y\u00f6nl\u00fc bir ileti\u015fim. Takdir, \u00f6vg\u00fc ve onay s\u00f6zlerini \u00e7ok kullanmak. Ele\u015ftiri odakl\u0131 ili\u015fkilerde sorun \u00e7ok \u00e7\u0131k\u0131yor. \u201897 ald\u0131n, neden 100 almad\u0131n?\u2019 demek \u00e7ocu\u011fu hayata k\u00fcst\u00fcr\u00fcr. Sorunlar\u0131 incitmeden, ego tatmini i\u00e7in de\u011fil, ailenin gelece\u011fi i\u00e7in \u00e7\u00f6zmeye odaklanmak gerekir. Birlikte kiliseye giden aileler yani ya\u015fam felsefelerinin benzer olmas\u0131. Bu g\u00fcven veren bir beraberlik sa\u011flar. Ya\u015fl\u0131 \u00e7iftlerin birbirine \u015fefkat g\u00f6stermesi gibi. \u015eefkat, i\u00e7inde empati bar\u0131nd\u0131ran b\u00fcy\u00fck bir duygudur. \u015eartl\u0131 sevgi \u00f6zg\u00fcveni d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. Ayr\u0131ca ailede uygulanmas\u0131 gereken \u20185S Kural\u0131\u2019da vard\u0131r. Sevgi, sayg\u0131, sab\u0131r, sadakat, samimiyet. Sevgi, ko\u015fulsuz olmal\u0131. Sayg\u0131, i\u00e7inde nezaket olan bir sayg\u0131. Sab\u0131r, hem olumsuz durumlarda isyan etmemek hem de bir hedefe giderken zorluklara katlanmak. Sadakat, hem yalan s\u00f6ylememek hem de ba\u011fl\u0131l\u0131k. Samimiyet ise i\u00e7tenlik. Niyet beyni programlar. E\u011fer sabah 4\u2019te kalkmaya niyet ederseniz, saat kurmadan uyan\u0131rs\u0131n\u0131z. Beynimiz biyolojik bir bilgisayar gibidir ve zihnimiz onu y\u00f6netir.\u201d dedi.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi Kurucu Rekt\u00f6r\u00fc, Psikiyatrist Prof.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13590,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-13589","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13589","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13589"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13589\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13591,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13589\/revisions\/13591"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13590"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13589"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13589"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13589"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}