{"id":15542,"date":"2026-05-07T07:48:54","date_gmt":"2026-05-07T07:48:54","guid":{"rendered":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/2026\/05\/07\/vbky-fiziksel-buyukluklerin-felsefesini-yayimladi\/"},"modified":"2026-05-07T07:48:55","modified_gmt":"2026-05-07T07:48:55","slug":"vbky-fiziksel-buyukluklerin-felsefesini-yayimladi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/2026\/05\/07\/vbky-fiziksel-buyukluklerin-felsefesini-yayimladi\/","title":{"rendered":"VBKY \u201cFiziksel B\u00fcy\u00fckl\u00fcklerin Felsefesi\u201dni yay\u0131mlad\u0131"},"content":{"rendered":"<p> <strong>Vak\u0131fBank K\u00fclt\u00fcr Yay\u0131nlar\u0131 (VBKY),\u00a0<em>\u201cFiziksel B\u00fcy\u00fckl\u00fcklerin Felsefesi\u201d<\/em>\u00a0adl\u0131 kitab\u0131 okurlarla bulu\u015fturuyor. Niels C. M. Martens\u2019in kaleme ald\u0131\u011f\u0131, Mustafa Bayrak\u2019\u0131n dilimize \u00e7evirdi\u011fi bu de\u011ferli \u00e7al\u0131\u015fma, merakl\u0131lar\u0131na zihin a\u00e7\u0131c\u0131 bir kaynak sunuyor. Uzunluk, k\u00fctle ve y\u00fck gibi boyutlu nicelikler ba\u015fta fizik, kimya ve biyoloji olmak \u00fczere t\u00fcm bilimsel kuramlar\u0131n olmazsa olmaz unsurlar\u0131d\u0131r. Bunlar, mutlak fiziksel b\u00fcy\u00fckl\u00fcklerin oldu\u011fu bir evreni mi temsil eder, yoksa yaln\u0131zca b\u00fcy\u00fckl\u00fck oranlar\u0131ndan m\u0131 ibarettir? D\u00fcnyadaki t\u00fcm mesafeler veya y\u00fckler bir anda iki kat\u0131na \u00e7\u0131ksa bunu fark eder miydik? Kitap, bu sorular\u0131, yaln\u0131zca Mors alfabesi kullanarak ileti\u015fim kurabilseydik bir kilogram\u0131n anlam\u0131n\u0131 uzayl\u0131lara nas\u0131l anlatabilece\u011fimizi d\u00fc\u015f\u00fcnerek ele al\u0131yor.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>VBKY\u2019nin felsefe kitapl\u0131\u011f\u0131,\u00a0<em>\u201cFiziksel B\u00fcy\u00fckl\u00fcklerin Felsefesi\u201d<\/em>\u00a0adl\u0131 kitapla geni\u015flemeye devam ediyor. D\u0131\u015f d\u00fcnyada kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z cisimlerin fiziksel \u00f6zellikleri b\u00fcy\u00fckl\u00fckleriyle ifade edilir. Su ayg\u0131rlar\u0131 kirpilerden daha a\u011f\u0131rd\u0131r, kurba\u011falar iriba\u015flardan daha uzun boyludur ve flamingolar pirelerden daha h\u0131zl\u0131 u\u00e7ar. Fizi\u011fin \u00f6zellikleri de b\u00f6yledir, elektronlar ve protonlar farkl\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fckte y\u00fcklere sahiptir, yukar\u0131 kuarklar ve a\u015fa\u011f\u0131 kuarklar farkl\u0131 spinlere sahiptir ve X-\u0131\u015f\u0131nlar\u0131 ile radyo dalgalar\u0131 farkl\u0131 frekanslara sahiptir. Fizik, kimya ve biyoloji gibi bilimler niceliksel ve dereceleri olan \u00f6zelliklerle doludur. Dahas\u0131, bu fiziksel b\u00fcy\u00fckl\u00fckler genellikle boyut sahibidir, bir say\u0131 ile bir birimin \u00e7arp\u0131m\u0131yla temsil edilirler. Bu, fiziksel ger\u00e7eklik i\u00e7in \u00f6nemli olan\u0131n yaln\u0131zca b\u00fcy\u00fckl\u00fck oranlar\u0131 oldu\u011fu anlam\u0131na m\u0131 gelir, yoksa bu oranlar\u0131n \u00f6tesinde mutlak b\u00fcy\u00fckl\u00fcklere de ihtiya\u00e7 var m\u0131d\u0131r? Evrendeki t\u00fcm k\u00fctleler, t\u00fcm elektrik y\u00fckleri ya da mesafeler aniden iki kat\u0131na \u00e7\u0131ksa bir fark alg\u0131lar m\u0131yd\u0131k? Bu t\u00fcr \u00f6l\u00e7eklendirme d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmleri d\u00fcnyam\u0131z\u0131n i\u00e7sel simetrisi midir? Ba\u015fka simetriler var m\u0131d\u0131r? Kitap, bu temel sorular\u0131, yaln\u0131zca Mors alfabesi ile ileti\u015fim kurmaya izin verilseydi bir kilogram\u0131n anlam\u0131n\u0131n uzayl\u0131lara nas\u0131l aktar\u0131laca\u011f\u0131 sorusu \u00fczerinden tart\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>\u00a0Kitaptan:<\/strong><\/p>\n<p><em>\u201cGer\u00e7ek\u00e7ilik\/ger\u00e7ek\u00e7ilik kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ve mutlak\u00e7\u0131l\u0131k\/kar\u015f\u0131la\u015f\u00adt\u0131rmac\u0131l\u0131k ikilemlerinin ayn\u0131 \u015feyler oldu\u011fu zannedilebilir. Mut\u00adlak k\u00fctleler ve k\u00fctle oranlar\u0131n\u0131n bir arada var olmalar\u0131n\u0131n tek yolu k\u00fctle oranlar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n mutlak k\u00fctlelere dayanmas\u0131 olsayd\u0131 ger\u00e7ekten de b\u00f6yle olurdu \u00e7\u00fcnk\u00fc sonu\u00e7ta k\u00fctle oranlar\u0131(n\u0131n say\u0131\u00adsal temsilleri) standart olarak ili\u015fkili (\u0130ng. relata) iki \u015feyin k\u00fctle\u00adlerini temsil eden say\u0131sal niceliklerin oran\u0131 \u015feklinde anla\u015f\u0131l\u0131r. Bu durumda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmac\u0131l\u0131k her zaman mutlak k\u00fctleler konusun\u00adda ger\u00e7ek\u00e7ilik kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131na i\u015faret ederdi. Bu kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmac\u0131l\u0131\u011f\u0131n do\u011fas\u0131na b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde uygundur ancak 6.2. B\u00f6l\u00fcmde g\u00f6rece\u011fi\u00admiz gibi mutlak k\u00fctlelerin ger\u00e7ekli\u011fini kabul etse de kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u00admac\u0131l\u0131\u011f\u0131n bir bi\u00e7imi olan (Humecu) bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 vard\u0131r. Bu nedenle ve \u201cg\u00f6rece temel nitelik\u201d ve \u00f6zellikle de bununla ili\u015fkili olan \u201ctemellendirme\u201d gibi tart\u0131\u015fmal\u0131 kavramlardan m\u00fcm\u00adk\u00fcn mertebe uzak durabilmek i\u00e7in kitapta ger\u00e7ek\u00e7ilik meselesine odaklanaca\u011f\u0131z. Son olarak baz\u0131 belirlenebilirlerin mutlak b\u00fcy\u00fck\u00adl\u00fckleri konusunda ger\u00e7ek\u00e7i olup ba\u015fka b\u00fcy\u00fckl\u00fckler konusunda ger\u00e7ek\u00e7i olmamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr; ayn\u0131 \u015fekilde baz\u0131lar\u0131 konusunda mutlak\u00e7\u0131, di\u011ferleri hakk\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmac\u0131 olunabilir.\u201d<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><strong>Yazar Hakk\u0131nda;<\/strong><\/p>\n<p>Utrecht \u00dcniversitesinde fizik felsefesi alan\u0131nda \u00f6\u011fretim \u00fcyesidir ve ERC Projesi \u201cCOSMO-MASTER\u201d\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fcs\u00fc olarak Utrecht Astronomi ve Kozmoloji Felsefesi Grubunu y\u00f6netmektedir. Groningen \u00dcniversitesinde fizik ve felsefe e\u011fitimi alan Niels Martens, Oxford \u00dcniversitesi Magdalen Collegedan Fizik Felsefesi alan\u0131nda y\u00fcksek lisans ve doktora derecelerine sahiptir. RWTH Aachen \u00dcniversitesi (Teorik Par\u00e7ac\u0131k Fizi\u011fi ve Kozmoloji Enstit\u00fcs\u00fc) ve Bonn \u00dcniversitesi (Fizik Tarihi ve Felsefesi i\u00e7in Lichtenberg Grubu) ile \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na devam ederken \u201cB\u00fcy\u00fck Hadron \u00c7arp\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n Epistemolojisi\u201d adl\u0131 disiplinleraras\u0131 ara\u015ft\u0131rma biriminde doktora sonras\u0131 ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisi olarak bulunmu\u015ftur. Mevcut g\u00f6revine ba\u015flamadan \u00f6nce Utrecht \u00dcniversitesinde (Freudenthal Enstit\u00fcs\u00fc &amp; Descartes Bilim ve Be\u015feri Bilimler Tarihi ve Felsefesi Merkezi) Marie Curie Ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 boyutlu fiziksel nicelikler ve (\u00f6l\u00e7ekleme) simetrilerinin yan\u0131 s\u0131ra astronomi ve kozmoloji felsefesindeki karanl\u0131k madde, karanl\u0131k enerji ve kara delikler gibi \u00e7e\u015fitli konulara odaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>K\u00dcNYE<\/strong><\/p>\n<p><strong>Yay\u0131nevi: VBKY<\/strong><\/p>\n<p><strong>Kategori: Felsefe\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Kitab\u0131n ad\u0131:\u00a0Fiziksel B\u00fcy\u00fckl\u00fcklerin Felsefesi\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Yazar:<\/strong>\u00a0<strong>Niels C. M. Martens<\/strong><\/p>\n<p><strong>T\u00fcrk\u00e7esi: Mustafa Bayrak<\/strong><\/p>\n<p><strong>Sayfa Uygulama: Y\u00fcmna Sar\u0131kaya<\/strong><\/p>\n<p><strong>Kapak: Faruk \u00d6zcan<\/strong><\/p>\n<p><strong>Proje Edit\u00f6r\u00fc: Baha Zafer<\/strong><\/p>\n<p><strong>Son Okuma: Fazilet Fat\u0131ma Al\u00e7\u0131k<\/strong><\/p>\n<p><strong>Sayfa say\u0131s\u0131: 96<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vak\u0131fBank K\u00fclt\u00fcr Yay\u0131nlar\u0131 (VBKY),\u00a0\u201cFiziksel B\u00fcy\u00fckl\u00fcklerin Felsefesi\u201d\u00a0adl\u0131 kitab\u0131 okurlarla bulu\u015fturuyor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15543,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24],"tags":[],"class_list":["post-15542","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15542","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15542"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15542\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15544,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15542\/revisions\/15544"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15543"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15542"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15542"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15542"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}