\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi Sosyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Prof. Dr. Ebulfez S\u00fcleymanl\u0131, dizilerdeki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ve izleyici \u00fczerindeki etkilerini de\u011ferlendirdi.<\/p>\n
Eski dizilere duyulan \u00f6zlem g\u00fc\u00e7l\u00fc bir kolektif k\u00fclt\u00fcrel haf\u0131zaya dayan\u0131yor<\/strong><\/p>\n Eski dizilere duyulan \u00f6zlem yaln\u0131zca bireysel hat\u0131ralarla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil; g\u00fc\u00e7l\u00fc bir kolektif k\u00fclt\u00fcrel haf\u0131zaya dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren Prof. Dr. Ebulfez S\u00fcleymanl\u0131, \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc diziler sadece izlenen yap\u0131mlar de\u011fil, birlikte deneyimlenen sosyal deneyimlerdi. Ailece televizyon izleme k\u00fclt\u00fcr\u00fc ortak duygular \u00fcretir, diziler g\u00fcndelik ileti\u015fimin \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131 haline gelirdi. Bug\u00fcn bu diziler hat\u0131rland\u0131\u011f\u0131nda yaln\u0131zca hikayeler de\u011fil, o d\u00f6nemin aile ortam\u0131, sosyal ili\u015fkileri ve duygusal atmosferi de yeniden hat\u0131rlan\u0131r. Tan\u0131d\u0131k kurgu d\u00fcnyalar\u0131n\u0131n g\u00fcven, aidiyet ve duygusal istikrar sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. Bu nedenle insanlar yo\u011fun duygular ya\u015fad\u0131klar\u0131nda veya zihinsel olarak yorulduklar\u0131nda tan\u0131d\u0131k anlat\u0131lara y\u00f6nelerek psikolojik bir \u2018g\u00fcvenli alan\u2019 olu\u015ftururlar.\u201d dedi.<\/p>\n Eski dizilere olan ilgi duygusal dengeyi koruma ihtiyac\u0131yla da ili\u015fkili<\/strong><\/p>\n G\u00fcn\u00fcm\u00fcz dizilerinin yap\u0131sal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fcn nostalji duygusunu g\u00fc\u00e7lendirdi\u011fine i\u015faret eden Prof. Dr. S\u00fcleymanl\u0131, \u201cB\u00f6l\u00fcmlerin a\u015f\u0131r\u0131 uzun olmas\u0131, tekrar eden sahneler ve anlat\u0131 yo\u011funlu\u011funun zay\u0131flamas\u0131 izleyicinin eski dizileri daha anlaml\u0131 ve b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc olarak de\u011ferlendirmesine yol a\u00e7maktad\u0131r. B\u00f6ylece nostalji yaln\u0131zca ge\u00e7mi\u015f \u00f6zlemi de\u011fil, i\u00e7erik kalitesi kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131na dayanan bir alg\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir. Bu y\u00f6n\u00fcyle eski dizilere duyulan ilgi modern ya\u015fam\u0131n karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda duygusal dengeyi koruma ihtiyac\u0131yla da ili\u015fkilidir.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n Eski dizilerdeki mahalle ili\u015fkilerine \u00f6zlem de var\u00a0<\/strong><\/p>\n Eski dizilerin mahalle ili\u015fkileri, kom\u015fuluk, dayan\u0131\u015fma ve aile ba\u011flar\u0131 gibi g\u00fcndelik hayat\u0131n i\u00e7inden temalar sundu\u011funu, s\u0131radan insanlara benzeyen karakterlerle izleyiciyle g\u00fc\u00e7l\u00fc ba\u011f kurdu\u011funu kaydeden Prof. Dr. S\u00fcleymanl\u0131, \u201c\u0130zleyici bu karakterlerde kendisini g\u00f6rebiliyor, anlat\u0131yla duygusal \u00f6zde\u015fle\u015fme kurabiliyordu. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ise bir\u00e7ok yap\u0131mda ger\u00e7ek\u00fcst\u00fc zengin ya\u015fam tarzlar\u0131, l\u00fcks mekanlar ve idealize edilmi\u015f karakterler \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u0130zleyicinin g\u00fcndelik deneyimiyle ba\u011f kuramamas\u0131 duygusal mesafeyi art\u0131rmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca g\u00fcncel dizilerde diyaloglar\u0131n daha teatral ve yapay olmas\u0131, g\u00fcndelik konu\u015fma dilinden uzakla\u015f\u0131lmas\u0131 samimiyet alg\u0131s\u0131n\u0131 zay\u0131flatmaktad\u0131r. \u015eehir ya\u015fam\u0131n\u0131n h\u0131zlanmas\u0131, bireyselle\u015fmenin artmas\u0131 ve sosyal ili\u015fkilerin zay\u0131flamas\u0131 ge\u00e7mi\u015fteki bu s\u0131cak ili\u015fkileri daha de\u011ferli hale getirmektedir. Bu nedenle eski diziler izleyiciye daha yava\u015f, \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir ve duygusal istikrar sunan anlat\u0131lar olarak hat\u0131rlanmaktad\u0131r.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n Mafya ve entrika temal\u0131 dizilerin art\u0131\u015f\u0131 toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme i\u015faret ediyor<\/strong><\/p>\n Mafya ve entrika temal\u0131 dizilerin art\u0131\u015f\u0131n\u0131 toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmle ili\u015fkilendiren Prof. Dr. S\u00fcleymanl\u0131, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n \u201cG\u00fcn\u00fcm\u00fczde rekabet, g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelesi ve \u00e7at\u0131\u015fma temalar\u0131n\u0131n yo\u011funla\u015fmas\u0131 k\u00fclt\u00fcrel anlat\u0131lar\u0131n y\u00f6nelimini yans\u0131t\u0131rken, ayn\u0131 zamanda izleyicinin ili\u015fki ve davran\u0131\u015f alg\u0131lar\u0131n\u0131 da etkileyebilir. \u00d6zellikle anlat\u0131lar\u0131n s\u00fcrekli y\u00fcksek dramatik gerilim ve travmatik olaylar \u00fczerine kurulmas\u0131 dikkat \u00e7ekmektedir. S\u00fcrekli kriz ve yo\u011fun duygusal uyar\u0131m izleyicide duygusal yorgunluk olu\u015fturmakta ve daha dengeli anlat\u0131lara duyulan \u00f6zlemi art\u0131rmaktad\u0131r. Bu nedenle diziler yaln\u0131zca toplumsal e\u011filimleri yans\u0131tmakla kalmaz, g\u00fc\u00e7, otorite ve ili\u015fki bi\u00e7imlerine dair alg\u0131lar\u0131 yeniden \u00fcretir.\u201d<\/p>\n Mafyatik diziler bir t\u00fcr katarsis i\u015flevi g\u00f6r\u00fcyor<\/strong><\/p>\n Bu dizilerin izleyici i\u00e7in duygusal bo\u015fal\u0131m alan\u0131 olu\u015fturabildi\u011fine dikkat \u00e7eken Prof. Dr. S\u00fcleymanl\u0131, \u201c\u0130zleyici g\u00fcndelik ya\u015famda deneyimledi\u011fi gerilimleri ve bast\u0131r\u0131lm\u0131\u015f duygular\u0131 karakterlerle kurdu\u011fu \u00f6zde\u015fle\u015fme \u00fczerinden sembolik bi\u00e7imde deneyimler. Ancak bu s\u00fcre\u00e7 yaln\u0131zca katarsis de\u011fildir. Medya karakterleri ayn\u0131 zamanda rol modeli i\u015flevi g\u00f6rebilir ve s\u00fcrekli tekrar edilen g\u00fc\u00e7, \u015fiddet veya \u00e7at\u0131\u015fma temalar\u0131 zamanla normal kabul edilen davran\u0131\u015f s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 etkileyebilir. Bu nedenle pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcr \u00fcr\u00fcnleri yaln\u0131zca e\u011flence de\u011fil, de\u011fer alg\u0131s\u0131n\u0131 ve toplumsal normlar\u0131 \u015fekillendiren g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u00fclt\u00fcrel ara\u00e7lar olarak de\u011ferlendirilmelidir.\u201d dedi.<\/p>\n Ku\u015faklar aras\u0131nda dizi tercihleri de farkl\u0131la\u015f\u0131yor<\/strong><\/p>\n X ve Y ku\u015faklar\u0131n\u0131n televizyonun merkezi oldu\u011fu d\u00f6nemde yeti\u015ftikleri i\u00e7in hikaye b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, karakter geli\u015fimi ve duygusal ba\u011f kurabilecekleri anlat\u0131lara daha fazla \u00f6nem verdiklerini anlatan Prof. Dr. Ebulfez S\u00fcleymanl\u0131, \u201cDiziler onlar i\u00e7in ayn\u0131 zamanda aile i\u00e7inde payla\u015f\u0131lan ortak bir deneyimdir. Z ku\u015fa\u011f\u0131 ise dijital platformlar\u0131n etkisiyle daha h\u0131zl\u0131 ilerleyen, g\u00f6rsel a\u00e7\u0131dan yo\u011fun ve k\u0131sa dikkat s\u00fcresine uygun i\u00e7erikleri tercih etmektedir. Dijital platformlar\u0131n k\u0131sa sezonlu ve y\u00fcksek prod\u00fcksiyonlu yap\u0131mlar\u0131 izleyici beklentisini y\u00fckseltmi\u015f, televizyon dizilerinin anlat\u0131 temposu ve yap\u0131s\u0131 daha fazla ele\u015ftirilir hale gelmi\u015ftir. Buna ra\u011fmen gen\u00e7 ku\u015faklar\u0131n da eski dizilerde daha do\u011fal ili\u015fkiler ve g\u00fc\u00e7l\u00fc sosyal ba\u011flar g\u00f6rd\u00fcklerini ifade etmeleri dikkat \u00e7ekicidir. Bu durum, dijitalle\u015fmeye ra\u011fmen insanlar\u0131n ger\u00e7eklik hissi ve aidiyet sunan hikayelere duydu\u011fu ihtiyac\u0131n s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6stermektedir.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n \u201cG\u00fc\u00e7l\u00fc erkek\u201d ve \u201canti-kahraman\u201d temalar\u0131 art\u0131yor<\/strong><\/p>\n \u201cG\u00fc\u00e7l\u00fc erkek\u201d ve \u201canti-kahraman\u201d karakterlerin art\u0131\u015f\u0131na da de\u011finen Prof. Dr. S\u00fcleymanl\u0131, \u201cBu temalar g\u00fcc\u00fc \u00e7o\u011fu zaman sertlik, kontrol ve otorite ile ili\u015fkilendirerek toplumsal cinsiyet alg\u0131s\u0131n\u0131 etkileyebilmektedir. Anti-kahraman karakterlerin normalle\u015fmesi, g\u00fcc\u00fcn bask\u0131nl\u0131k ve m\u00fccadele \u00fczerinden tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131 bir ili\u015fki anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale getirmektedir. Medya yaln\u0131zca toplumu yans\u0131tmaz; ayn\u0131 zamanda hangi davran\u0131\u015flar\u0131n kabul edilebilir oldu\u011fu konusunda referans \u00e7er\u00e7evesi sunarak toplumsal de\u011ferleri yeniden \u00fcretir. Bu nedenle bu t\u00fcr temsiller uzun vadede ili\u015fki bi\u00e7imlerinin ve rol beklentilerinin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcnde etkili olabilir.\u201d ifadesinde de bulundu.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u0130nsanlar ge\u00e7mi\u015fi daha olumlu hat\u0131rlama e\u011filiminde<\/strong><\/p>\n Eski dizilerin romantize edilmesinin hem nostalji etkisi hem de medya ortam\u0131ndaki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmle ili\u015fkili oldu\u011funa da vurgu yapan Prof. Dr. S\u00fcleymanl\u0131, \u201c\u0130nsanlar ge\u00e7mi\u015fi daha olumlu hat\u0131rlama e\u011filimindedir; ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fcz dizilerinin y\u00fcksek tempo, yo\u011fun \u00e7at\u0131\u015fma ve s\u00fcrekli dramatik gerilim \u00fczerine kurulmas\u0131 ge\u00e7mi\u015fi daha sakin g\u00f6steren bir etkendir. Bunun yan\u0131nda g\u00fcn\u00fcm\u00fcz dizilerinde ticari kayg\u0131lar\u0131n belirleyici olmas\u0131, reyting odakl\u0131 senaryo de\u011fi\u015fimleri ve karakter derinli\u011finin yeterince geli\u015fememesi de eski dizilerin daha tutarl\u0131 ve b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc oldu\u011fu alg\u0131s\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmektedir.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n Mahalle k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden mafya k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ge\u00e7i\u015f neyi anlat\u0131yor?<\/strong><\/p>\n Mahalle k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden mafya temal\u0131 anlat\u0131lara ge\u00e7i\u015fin toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn bir yans\u0131mas\u0131 oldu\u011funu belirten Prof. Dr. S\u00fcleymanl\u0131, \u201cMahalle dizileri dayan\u0131\u015fmay\u0131, g\u00fcveni ve kolektif ya\u015fam\u0131 temsil ederken; g\u00fcn\u00fcm\u00fcz yap\u0131mlar\u0131nda bireysel rekabet, g\u00fc\u00e7 ili\u015fkileri ve \u00e7at\u0131\u015fma temalar\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ayn\u0131 zamanda medya \u00fcretiminde sanatsal kayg\u0131lardan ticari kayg\u0131lara y\u00f6nelimin artmas\u0131yla da ili\u015fkilendirilebilir. Reyting ve ekonomik beklentiler \u00e7at\u0131\u015fma merkezli anlat\u0131lar\u0131n daha fazla tercih edilmesine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle diziler yaln\u0131zca e\u011flence de\u011fil, toplumun de\u011fer d\u00fcnyas\u0131n\u0131 ve duygusal iklimini \u015fekillendiren k\u00fclt\u00fcrel metinlerdir. Eski dizilere duyulan \u00f6zlem de bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn izleyici bilincindeki yans\u0131mas\u0131 olarak okunabilir.\u201d \u015feklinde s\u00f6zlerini tamamlad\u0131.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi Sosyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Prof.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15915,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":["post-15914","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15914","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15914"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15914\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15916,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15914\/revisions\/15916"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15915"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15914"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15914"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15914"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}