Enfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 ve Klinik Mikrobiyoloji Uzman\u0131 Prof. Dr. Meral S\u00f6nmezo\u011flu, “Hantavir\u00fcs\u00fcn bula\u015fma dinamikleri nedeniyle geni\u015f \u00e7apl\u0131 bir pandemi olu\u015fturma riski d\u00fc\u015f\u00fck. Vir\u00fcs\u00fcn esas olarak kemirgenler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bula\u015fmas\u0131 ve insandan insana yay\u0131l\u0131m\u0131n son derece s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131 nedeniyle pandemi beklemiyoruz” dedi.<\/p>\n
Yeditepe \u00dcniversitesi Hastanelerinden Enfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 ve Klinik Mikrobiyoloji Uzman\u0131 Prof. Dr. Meral S\u00f6nmezo\u011flu, \u201cHantavir\u00fcsler, kemirgenler ve baz\u0131 b\u00f6cek\u00e7il hayvanlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ta\u015f\u0131nan, zarfl\u0131 RNA yap\u0131s\u0131na sahip vir\u00fcslerdir. Bunyaviridae ailesi i\u00e7erisinde yer alan bu vir\u00fcs grubu, farkl\u0131 t\u00fcrleriyle insanlarda \u00e7e\u015fitli hastal\u0131klara yol a\u00e7abilmektedir. Bug\u00fcne kadar en az 40 hantavir\u00fcs t\u00fcr\u00fc tan\u0131mlanm\u0131\u015f olup bunlar\u0131n en az 22’sinin insanlarda hastal\u0131k yapabildi\u011fi biliniyor. Her hantavir\u00fcs tipi genellikle belirli bir kemirici t\u00fcr\u00fc ile ili\u015fkilidir ve vir\u00fcs do\u011fada bu hayvanlar aras\u0131nda dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Prof. Dr. S\u00f6nmnezo\u011flu, “Vir\u00fcs ad\u0131n\u0131, ilk kez izole edildi\u011fi Hantaan Nehri’nden al\u0131yor. 1978 y\u0131l\u0131nda Ho Wang Lee taraf\u0131ndan Kore’de bu nehir \u00e7evresinde ya\u015fayan bir kemiriciden izole edilerek bilim d\u00fcnyas\u0131na kazand\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ke\u015fif, hastal\u0131\u011f\u0131n nedeninin anla\u015f\u0131lmas\u0131nda \u00f6nemli bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olmu\u015ftur. Hantavir\u00fcs yeni bir vir\u00fcs de\u011fil. Hastal\u0131k ilk olarak Kore Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda dikkat \u00e7ekiyor. O d\u00f6nemde Amerikan askerleri aras\u0131nda y\u00fcksek ate\u015f, \u015fiddetli kanamalar ve b\u00f6brek yetmezli\u011fi ile seyreden vakalar g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ve hastal\u0131k ‘Kore Kanamal\u0131 Ate\u015fi’ olarak adland\u0131r\u0131l\u0131yor. Amerikan ordusu\u00a01951-1952\u00a0y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda 3500’den fazla vaka ve yakla\u015f\u0131k 400 \u00f6l\u00fcm kaydetmi\u015f. Sava\u015f sonras\u0131 asker hareketlili\u011fi ve lojistik faaliyetler nedeniyle hastal\u0131\u011f\u0131n belirtileri d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 b\u00f6lgelerinde de g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flanm\u0131\u015f” dedi.<\/p>\n
\u2018B\u00d6BREK YETMEZL\u0130\u011e\u0130 G\u00d6R\u00dcLEB\u0130L\u0130R\u2019<\/p>\n
Prof. Dr. S\u00f6nmnezo\u011flu,”Hantavir\u00fcsler, co\u011frafi da\u011f\u0131l\u0131m\u0131na ve vir\u00fcs tipine ba\u011fl\u0131 olarak iki ana klinik tabloya neden olur; Hantavir\u00fcs Kardiyopulmoner Sendromu (HCPS). Daha \u00e7ok Amerika k\u0131tas\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Akci\u011fer tutulumu \u00f6n plandad\u0131r. Hastal\u0131k ani ba\u015flang\u0131\u00e7l\u0131 olup h\u0131zla a\u011f\u0131rla\u015fabilir. \u00d6ks\u00fcr\u00fck, nefes darl\u0131\u011f\u0131, akci\u011ferlerde s\u0131v\u0131 birikimi ve dola\u015f\u0131m yetmezli\u011fi geli\u015febilir. Bu formun \u00f6l\u00fcm oran\u0131 olduk\u00e7a y\u00fcksektir. Renal Sendromla Seyreden Hemorajik Ate\u015f (HFRS) ise Avrupa ve Asya’da yayg\u0131nd\u0131r. B\u00f6brek tutulumu ile karakterizedir. Hastalarda d\u00fc\u015f\u00fck tansiyon, kanama e\u011filimi ve b\u00f6brek yetmezli\u011fi g\u00f6r\u00fclebilir. T\u00fcrkiye’de bildirilen vakalar genellikle bu klinik tablo ile uyumludur” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\u2018\u00c7\u0130FT\u00c7\u0130L\u0130K VE ORMANCILIK G\u0130B\u0130 FAAL\u0130YETLER BULA\u015e R\u0130SK\u0130N\u0130 ARTIRIR\u2019<\/p>\n
Hantavir\u00fcslerin \u00e7o\u011funlukla kemirgenler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla insanlara bula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Prof. Dr. Meral S\u00f6nmezo\u011flu, “Enfekte kemirgenlerin idrar\u0131, d\u0131\u015fk\u0131s\u0131 veya t\u00fck\u00fcr\u00fc\u011f\u00fc ile \u00e7evreye yay\u0131lan vir\u00fcs, kuruyarak havaya kar\u0131\u015fabilir ve solunum yoluyla insanlara ge\u00e7ebilir. Kontamine partik\u00fcllerin solunmas\u0131, kemirgen at\u0131klar\u0131yla temas, nadiren kemirgen \u0131s\u0131r\u0131klar\u0131 ile bula\u015fabilir. Kapal\u0131 ve yetersiz havaland\u0131r\u0131lan alanlar\u0131n temizlenmesi, kemirgen istilas\u0131na u\u011fram\u0131\u015f ortamlarda bulunmak, \u00e7ift\u00e7ilik ve ormanc\u0131l\u0131k gibi faaliyetler bula\u015f riskini art\u0131r\u0131r. Genel olarak hantavir\u00fcsler insanlar aras\u0131nda bula\u015fmaz. Ancak Amerika k\u0131tas\u0131nda g\u00f6r\u00fclen Andes vir\u00fcs\u00fc i\u00e7in nadir de olsa insandan insana bula\u015f bildirilmi\u015ftir. Bu bula\u015f\u0131n genellikle ayn\u0131 evde ya\u015fayan ki\u015filer veya yak\u0131n temasl\u0131lar aras\u0131nda, uzun s\u00fcreli temas sonucu ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi belirtilmektedir” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
‘BEL\u0130RT\u0130LER 1 \u0130LA 8 HAFTA \u0130\u00c7\u0130NDE ORTAYA \u00c7IKAR’<\/p>\n
Prof. Dr. S\u00f6nmezo\u011flu, “Belirtiler genellikle vir\u00fcse maruz kal\u0131nd\u0131ktan sonra 1 ila 8 hafta i\u00e7inde ortaya \u00e7\u0131kar. Erken d\u00f6nem belirtileri; ate\u015f, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, kas a\u011fr\u0131lar\u0131, kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131, bulant\u0131 ve kusma. \u0130leri d\u00f6nem belirtileri; HCPS’de: \u00f6ks\u00fcr\u00fck, nefes darl\u0131\u011f\u0131, akci\u011fer \u00f6demi. HFRS’de: d\u00fc\u015f\u00fck tansiyon, kanama bozukluklar\u0131, b\u00f6brek yetmezli\u011fi. Hastal\u0131k baz\u0131 hastalarda h\u0131zla a\u011f\u0131rla\u015farak hayati risk olu\u015fturabilir. Hantavir\u00fcs\u00a0enfeksiyonunun erken tan\u0131s\u0131, belirtilerin di\u011fer bir\u00e7ok hastal\u0131kla benzerlik g\u00f6stermesi nedeniyle zor olabilir. Bu nedenle hastan\u0131n \u00f6yk\u00fcs\u00fc b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. \u00d6zellikle kemirgen temas\u0131, mesleki riskler ve seyahat ge\u00e7mi\u015fi sorgulanmal\u0131d\u0131r. Tan\u0131 y\u00f6ntemleri olarak serolojik testler (IgM ve IgG antikorlar\u0131n\u0131n tespiti), PCR ile viral RNA’n\u0131n g\u00f6sterilmesi kullan\u0131l\u0131r. Laboratuvar \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 y\u00fcksek biyog\u00fcvenlik \u00f6nlemleri gerektirir” dedi.<\/p>\n
‘D\u00dcNYA GENEL\u0130NDE HER YIL B\u0130NLERCE VAKAYA NEDEN OLUR’<\/p>\n
Prof. Dr. S\u00f6nmezo\u011flu, “Hantavir\u00fcs enfeksiyonu i\u00e7in onaylanm\u0131\u015f spesifik bir antiviral tedavi veya a\u015f\u0131 bulunmuyor. Tedavi tamamen destekleyicidir. Solunum deste\u011fi, s\u0131v\u0131 ve elektrolit dengesi, b\u00f6brek fonksiyonlar\u0131n\u0131n izlenmesi, gerekli durumlarda yo\u011fun bak\u0131m deste\u011fi yap\u0131l\u0131r. Erken d\u00f6nemde uygun t\u0131bbi m\u00fcdahale, \u00f6zellikle a\u011f\u0131r vakalarda hayatta kalma \u015fans\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r. Hantavir\u00fcs enfeksiyonlar\u0131 nadir g\u00f6r\u00fclmekle birlikte d\u00fcnya genelinde her y\u0131l binlerce vakaya neden olur. Y\u0131ll\u0131k tahmini vaka say\u0131s\u0131; 10.000 – 100.000 civar\u0131ndad\u0131r. Vakalar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu Asya ve Avrupa’da g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Amerika k\u0131tas\u0131nda daha az vaka olmas\u0131na ra\u011fmen hastal\u0131k daha a\u011f\u0131r seyreder. \u00d6l\u00fcm oranlar\u0131 \u00a0Avrupa ve Asya’da y\u00fczde 1 – y\u00fczde 15, Amerika k\u0131tas\u0131nda y\u00fczde 20 – y\u00fczde 50 aras\u0131ndad\u0131r” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Prof. Dr. S\u00f6nmezo\u011flu, “Hantavir\u00fcs enfeksiyonlar\u0131 d\u00fcnya genelinde farkl\u0131 b\u00f6lgelerde g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u00c7in en y\u00fcksek vaka say\u0131s\u0131na sahip \u00fclke. G\u00fcney Kore d\u00fczenli olarak vaka bildiriliyor. Kuzey ve Orta Avrupa’da her y\u0131l binlerce vaka g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. G\u00fcney Amerika daha az vaka ancak daha y\u00fcksek \u00f6l\u00fcm oran\u0131na sahip. T\u00fcrkiye’de hantavir\u00fcs vakalar\u0131 2009 y\u0131l\u0131ndan bu yana bildiriliyor.\u00a02009-2025\u00a0y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda y\u0131ll\u0131k vaka say\u0131lar\u0131 4 ile 58 aras\u0131nda de\u011fi\u015fmi\u015f. T\u00fcrkiye’de g\u00f6r\u00fclen vakalar genellikle b\u00f6brek tutulumu ile seyreden HFRS formundad\u0131r. Hantavir\u00fcs enfeksiyonu a\u00e7\u0131s\u0131ndan risk alt\u0131nda olan gruplar; \u00e7ift\u00e7iler, orman i\u015f\u00e7ileri, depo, ah\u0131r ve kapal\u0131 alan \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131, kemirgenlerle temas riski olanlard\u0131r. Ayr\u0131ca uzun s\u00fcre kapal\u0131 kalm\u0131\u015f alanlar\u0131 temizleyen ki\u015filer de risk grubunda yer al\u0131r” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
‘KORUNMANIN EN ETK\u0130L\u0130 YOLU KEM\u0130RGENLERLE TEMASI AZALTMAKTIR’<\/p>\n
Prof. Dr. S\u00f6nmezo\u011flu, “Ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131n temiz tutulmal\u0131d\u0131r. Kemirgen giri\u015fleri engellenmelidir. G\u0131dalar g\u00fcvenli \u015fekilde saklanmal\u0131d\u0131r. Temizlik s\u0131ras\u0131nda toz olu\u015fumu \u00f6nlenmelidir. Kirli alanlar temizlenmeden \u00f6nce nemlendirilmelidir. El hijyenine dikkat edilmelidir” dedi.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Enfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 ve Klinik Mikrobiyoloji Uzman\u0131 Prof.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16842,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-16841","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16841","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16841"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16841\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16843,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16841\/revisions\/16843"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16842"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16841"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16841"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16841"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}