\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi NP\u0130STANBUL Hastanesi Psikiyatri Uzman\u0131 Dr. G\u00fcnay Hajiyeva, ruhsal ya\u015f ile kronolojik ya\u015f\u0131n fark\u0131; sosyal ili\u015fkiler, yeni deneyimler ve ya\u015famla kurulan ba\u011f\u0131n gen\u00e7lik hissi \u00fczerindeki etkisi hakk\u0131nda a\u00e7\u0131klamalarda bulundu.<\/p>\n
\u0130nsan ruhu, hissetti\u011fi ya\u015ftad\u0131r!<\/strong><\/p>\n G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ya\u015f alman\u0131n \u00e7o\u011fu zaman yaln\u0131zca takvim ya\u015f\u0131 \u00fczerinden de\u011ferlendirildi\u011fini aktaran Dr. G\u00fcnay Hajiyeva, \u201cOysa baz\u0131 insanlar 30 ya\u015f\u0131nda hayattan kopmu\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcrken, baz\u0131lar\u0131 70 ya\u015f\u0131nda bile ya\u015fam enerjisiyle \u00e7evresine ilham verebiliyor. Bunun nedeni yaln\u0131zca biyolojik fakt\u00f6rler de\u011fil; ki\u015finin ruhsal ya\u015f\u0131, ya\u015famla kurdu\u011fu ba\u011f ve zihinsel esnekli\u011fidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan ruhu, hissetti\u011fi ya\u015ftad\u0131r.\u201d dedi.<\/p>\n Psikolojide ya\u015f kavram\u0131n\u0131n yaln\u0131zca kronolojik ya\u015ftan ibaret olmad\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7eken\u00a0Dr. Hajiyeva, \u201cKronolojik ya\u015f, takvim \u00fczerindeki ya\u015f\u0131m\u0131z\u0131 ifade ederken; biyolojik ya\u015f bedenimizin fiziksel durumunu g\u00f6sterir. Bir de ruhsal ya\u015f vard\u0131r. Ruhsal ya\u015f, ki\u015finin kendisini duygusal ve zihinsel olarak nas\u0131l hissetti\u011fiyle ilgilidir. \u0130nsan zihni, kendisine s\u00fcrekli anlat\u0131lan hik\u00e2yelere inanma e\u011filimindedir. \u2018Art\u0131k \u00e7ok ya\u015fland\u0131m\u2019, \u2018benden ge\u00e7ti\u2019, \u2018ge\u00e7 kald\u0131m\u2019 gibi d\u00fc\u015f\u00fcnceler zihni geri \u00e7ekerken; \u2018h\u00e2l\u00e2 \u00f6\u011frenebilirim\u2019, \u2018hayat\u0131mda yeni ba\u015flang\u0131\u00e7lar olabilir\u2019, \u2018\u00f6n\u00fcmde g\u00fczel y\u0131llar var\u2019 d\u00fc\u015f\u00fcnceleri zihinsel canl\u0131l\u0131\u011f\u0131 destekler.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n Zihin ya\u015f ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de\u011fil; dura\u011fanla\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ya\u015flan\u0131r!\u00a0<\/strong><\/p>\n Zihnin ya\u015f ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de\u011fil; dura\u011fanla\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ya\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren\u00a0Dr. G\u00fcnay Hajiyeva, \u201c\u00d6\u011frenme iste\u011finin kaybolmas\u0131, merak duygusunun azalmas\u0131, heyecan hissinin yok olmas\u0131 zihinsel ya\u015flanmay\u0131 h\u0131zland\u0131ran \u00f6nemli etkenlerdir.\u201d dedi.<\/p>\n Tekd\u00fcze ya\u015fam bi\u00e7iminin de bu s\u00fcreci destekledi\u011fini ifade eden\u00a0Dr. Hajiyeva, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n \u201cHer g\u00fcn\u00fcn bir \u00f6ncekinin tekrar\u0131 h\u00e2line gelmesi, zihni \u2018otomatik pilot\u2019 sistemine ge\u00e7irir. Otomatik pilot k\u0131sa vadede g\u00fcven hissi verse de uzun vadede ya\u015fam sevincini azaltabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc zihin yenilik ister; yeni deneyimler kar\u015f\u0131s\u0131nda uyar\u0131l\u0131r, \u00f6\u011frenir ve canl\u0131 kal\u0131r.<\/p>\n Bir\u00e7ok insan\u0131n \u2018y\u0131llar\u0131n nas\u0131l ge\u00e7ti\u011fini anlamad\u0131m\u2019 demesinin nedeni de budur. Beyin, yeni olmayan bilgileri kaydetme ihtiyac\u0131 duymaz. G\u00fcnler birbirinin ayn\u0131 h\u00e2line geldi\u011finde zaman alg\u0131s\u0131 silikle\u015fir. Bu durum zamanla kronik stres, t\u00fckenmi\u015flik ve duygusal donukluk hissine yol a\u00e7abilir.\u201d<\/p>\n \u0130nsan\u0131n her ya\u015fta yeni ba\u015flang\u0131\u00e7lar yapabilmesi m\u00fcmk\u00fcn!\u00a0<\/strong><\/p>\n Toplumda ya\u015fla ilgili kal\u0131pla\u015fm\u0131\u015f bir\u00e7ok mesaj\u0131n da ruhsal ya\u015flanmay\u0131 h\u0131zland\u0131rabildi\u011fine i\u015faret eden\u00a0Dr. G\u00fcnay Hajiyeva, \u201c\u2018Art\u0131k bu ya\u015ftan sonra olmaz\u2019, \u2018senin ya\u015f\u0131n ge\u00e7ti\u2019 gibi s\u00f6ylemler insanlar\u0131n ya\u015famla ba\u011f\u0131n\u0131 zay\u0131flatabiliyor.\u201d dedi.<\/p>\n Oysa insan\u0131n her ya\u015fta yeni ba\u015flang\u0131\u00e7lar yapabilece\u011fini kaydeden\u00a0Dr. Hajiyeva, \u201c40 ya\u015f\u0131nda yeni bir meslek \u00f6\u011frenmek, 50 ya\u015f\u0131nda yeniden \u00e2\u015f\u0131k olmak, 60 ya\u015f\u0131nda \u00fcniversite okumak ya da 70 ya\u015f\u0131nda yeni bir projeye ba\u015flamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ruhsal ya\u015f\u0131m\u0131z\u0131 takvim ya\u015f\u0131m\u0131zdan biraz daha gen\u00e7 tutabilmek, ya\u015fam enerjimizi korumam\u0131za yard\u0131mc\u0131 olur.\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n Hangi ya\u015fta olursak olal\u0131m, merak etti\u011fimiz \u015feyleri denemekten vazge\u00e7memek gerekir!<\/strong><\/p>\n Ruhsal olarak gen\u00e7 kalman\u0131n en \u00f6nemli yollar\u0131ndan birinin yeni deneyimlere a\u00e7\u0131k olmak oldu\u011funu vurgulayan\u00a0Dr. G\u00fcnay Hajiyeva, \u201cBu deneyimlerin b\u00fcy\u00fck ve hayat de\u011fi\u015ftirici olmas\u0131 gerekmez. Daha \u00f6nce gidilmemi\u015f bir yerde kahvalt\u0131 yapmak, farkl\u0131 bir yoldan y\u00fcr\u00fcmek, yeni insanlarla tan\u0131\u015fmak ya da yeni bir hobi edinmek bile zihni canland\u0131r\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc beyin her yeni deneyimde dopamin salg\u0131lar. Dopamin yaln\u0131zca mutlulukla ili\u015fkili de\u011fildir; ayn\u0131 zamanda ya\u015fam enerjisini ve motivasyonu destekleyen \u00f6nemli bir n\u00f6rotransmitterdir.\u201d dedi.<\/p>\n \u0130lk kez ya\u015fanan duygular\u0131n da insan\u0131 canl\u0131 tuttu\u011fu bilgisini veren\u00a0Dr. Hajiyeva, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n \u201cGen\u00e7lik d\u00f6nemindeki heyecanlar\u0131n unutulmamas\u0131n\u0131n nedeni de budur. \u0130lk kez yap\u0131lan \u015feyler zihinde daha g\u00fc\u00e7l\u00fc iz b\u0131rak\u0131r. Bu nedenle hangi ya\u015fta olursak olal\u0131m, merak etti\u011fimiz \u015feyleri denemekten vazge\u00e7memek gerekir.<\/p>\n \u0130\u00e7 konu\u015fmalar\u0131m\u0131z da ruhsal ya\u015f\u0131m\u0131z \u00fczerinde g\u00fc\u00e7l\u00fc bir etkiye sahiptir. Zihin en \u00e7ok kendi i\u00e7 sesimizi dinler. S\u00fcrekli yorgunluk, t\u00fckenmi\u015flik ve umutsuzluk mesajlar\u0131 veren bir i\u00e7 ses zamanla zihni buna inand\u0131r\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k \u2018hen\u00fcz bitmedi\u2019, \u2018h\u00e2l\u00e2 \u00f6\u011frenebilirim\u2019, \u2018yeni bir d\u00f6nem ba\u015flayabilir\u2019 gibi d\u00fc\u015f\u00fcnceler zihinsel dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131r\u0131r. Yap\u0131lan baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar da kendisini kronolojik ya\u015f\u0131ndan daha gen\u00e7 hisseden ki\u015filerin uzun vadede hastal\u0131klara yakalanma riskinin daha d\u00fc\u015f\u00fck olabilece\u011fini g\u00f6steriyor.\u201d<\/p>\n \u0130nsanlar\u0131 hayat\u0131m\u0131zdan \u00e7\u0131karmak yerine ili\u015fkileri korumaya \u00e7al\u0131\u015fmak daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 olabilir!\u00a0<\/strong><\/p>\n \u0130nsan zihninin yaln\u0131z ya\u015famak i\u00e7in tasarlanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatan\u00a0Dr. G\u00fcnay Hajiyeva, \u201cSosyal ili\u015fkiler, aidiyet hissini g\u00fc\u00e7lendirir ve ki\u015finin ya\u015famla ba\u011f\u0131n\u0131 canl\u0131 tutar. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bireyselle\u015fme ve yaln\u0131zla\u015fma giderek art\u0131yor olsa da kaliteli ili\u015fkiler ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Bir kahkaha, bir sohbet, bir an\u0131 payla\u015f\u0131m\u0131 ya da bir g\u00f6z temas\u0131 bile ki\u015finin kendisini canl\u0131 hissetmesine katk\u0131 sa\u011flar. Bu nedenle insanlar\u0131 hayat\u0131m\u0131zdan h\u0131zl\u0131ca \u00e7\u0131karmak yerine ili\u015fkileri onarmaya ve ba\u011flar\u0131 korumaya \u00e7al\u0131\u015fmak daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 olabilir.\u201d dedi.<\/p>\n Fiziksel hareketin ruhsal gen\u00e7li\u011fin \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funa de\u011finen\u00a0Dr. Hajiyeva, \u201cSpor yapmak, dans etmek, y\u00fcr\u00fcmek ya da bedeni hareket ettiren herhangi bir aktivite hem zihinsel hem duygusal sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 destekler. Hareket sayesinde kayg\u0131 d\u00fczeyi azal\u0131r, depresif belirtiler hafifler ve zihinsel esneklik artar. \u0130nsan hareket ettik\u00e7e ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha g\u00fc\u00e7l\u00fc hisseder.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n \u0130nsan\u0131n ger\u00e7ek ya\u015f\u0131, ruhunun hissetti\u011fi ya\u015ft\u0131r!<\/strong><\/p>\n Bir di\u011fer \u00f6nemli noktan\u0131n ise gelecekle ba\u011f kurabilmek oldu\u011funa vurgu yapan\u00a0Dr. G\u00fcnay Hajiyeva, \u201c\u0130nsan, gelece\u011fe dair planlar\u0131 oldu\u011fu s\u00fcrece ya\u015fam enerjisini korur. Bu planlar\u0131n b\u00fcy\u00fck olmas\u0131 gerekmez. Bir arkada\u015f bulu\u015fmas\u0131, torunla yap\u0131lacak bir gezi, ba\u015flanacak bir kurs ya da izlenecek bir film bile zihni canl\u0131 tutabilir. Gelecek duygusunu kaybetmemek, ruhsal olarak gen\u00e7 kalman\u0131n temel unsurlar\u0131ndan biridir.\u201d dedi.<\/p>\n Gen\u00e7 hissetmenin, ya\u015f\u0131n ger\u00e7ekli\u011fini ink\u00e2r etmek anlam\u0131na gelmedi\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen\u00a0Dr. Hajiyeva, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle tamamlad\u0131:<\/p>\n \u201cElbette herkesin bir biyolojik ve kronolojik ya\u015f\u0131 vard\u0131r. Ya\u015f almak ayn\u0131 zamanda deneyim, olgunluk ve tecr\u00fcbe kazand\u0131r\u0131r. Ancak ruhsal ya\u015flanma farkl\u0131 bir kavramd\u0131r. Ruhsal ya\u015flanma; hayata kar\u015f\u0131 merak\u0131n, heyecan\u0131n ve umudun kaybolmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n Beden zamanla ya\u015f al\u0131r; bunu durdurmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ancak ruh, merak etti\u011fi, \u00f6\u011frendi\u011fi, heyecan duydu\u011fu ve insanlarla ba\u011f kurmaya devam etti\u011fi s\u00fcrece gen\u00e7 kalabilir. Bu nedenle ruhsal ya\u015f\u0131m\u0131z\u0131 gen\u00e7 tutmak i\u00e7in ya\u015fam\u0131n i\u00e7inde kalmaya, yeni deneyimlere a\u00e7\u0131k olmaya, sosyal ba\u011flar\u0131m\u0131z\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmeye ve zihnimize umut veren mesajlar g\u00f6ndermeye devam etmeliyiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan\u0131n ger\u00e7ek ya\u015f\u0131, ruhunun hissetti\u011fi ya\u015ft\u0131r.\u201d<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi NP\u0130STANBUL Hastanesi Psikiyatri Uzman\u0131 Dr.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":18369,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-18368","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18368","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18368"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18368\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18370,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18368\/revisions\/18370"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18369"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18368"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18368"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18368"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}