{"id":18920,"date":"2026-05-20T12:09:17","date_gmt":"2026-05-20T12:09:17","guid":{"rendered":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/2026\/05\/20\/risk-varsa-tarama-yasi-erkene-cekiliyor\/"},"modified":"2026-05-20T12:09:18","modified_gmt":"2026-05-20T12:09:18","slug":"risk-varsa-tarama-yasi-erkene-cekiliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/2026\/05\/20\/risk-varsa-tarama-yasi-erkene-cekiliyor\/","title":{"rendered":"Risk varsa tarama ya\u015f\u0131 erkene \u00e7ekiliyor!"},"content":{"rendered":"<p> Kanser, d\u00fcnya genelinde ve T\u00fcrkiye\u2019de giderek b\u00fcy\u00fcyen \u00f6nemli bir halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorunu olmaya devam ediyor. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (DS\u00d6) verilerine g\u00f6re, d\u00fcnyada her y\u0131l yakla\u015f\u0131k 20 milyon ki\u015fiye kanser tan\u0131s\u0131 konulurken, yakla\u015f\u0131k 10 milyon ki\u015fi bu hastal\u0131k nedeniyle ya\u015fam\u0131n\u0131 yitiriyor. T\u00fcrkiye\u2019de de Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 verileri, her y\u0131l yakla\u015f\u0131k 220 binden fazla ki\u015fiye yeni kanser tan\u0131s\u0131 konuldu\u011funu g\u00f6steriyor. Uzmanlar, ya\u015fam s\u00fcresinin uzamas\u0131, \u00e7evresel fakt\u00f6rler, sa\u011fl\u0131ks\u0131z beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 ve genetik yatk\u0131nl\u0131k nedeniyle \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda kanser vakalar\u0131n\u0131n daha da artaca\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekiyor.\u00a0<strong>Ac\u0131badem Kozyata\u011f\u0131 Hastanesi T\u0131bbi Onkoloji Uzman\u0131 Prof. Dr. Okan Kuzhan,<\/strong>\u00a0kanserlerin \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00e7evresel ve ya\u015fam tarz\u0131 fakt\u00f6rleriyle ili\u015fkili olsa da\u00a0yakla\u015f\u0131k her 10 kanserden 1\u2019inin kal\u0131tsal, bir ba\u015fka deyi\u015fle \u201cailesel\u201d oldu\u011funa dikkat \u00e7ekerek, \u00a0\u201cDolay\u0131s\u0131yla ailesinde kanser \u00f6yk\u00fcs\u00fc bulunan ki\u015filerin hekimle g\u00f6r\u00fc\u015ferek ki\u015fisel \u00a0 risk de\u011ferlendirmesi yapt\u0131rmalar\u0131 ve buna uygun bir tarama plan\u0131 olu\u015fturulmas\u0131 ya\u015famsal \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r\u201d diyor.\u00a0<\/p>\n<p><strong>Ailesel kanserlerde erken tarama hayat kurtar\u0131yor\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Kal\u0131tsal kanser riski ta\u015f\u0131yan ki\u015filerde hekimin \u00f6nerdi\u011fi ya\u015f ve s\u0131kl\u0131kta yap\u0131lan taramalar, kanserle m\u00fccadelede en g\u00fc\u00e7l\u00fc y\u00f6ntemlerden biri olarak kabul ediliyor. \u00a0Erken tan\u0131 sayesinde bir\u00e7ok kanser t\u00fcr\u00fcnde tam iyile\u015fme sa\u011flanabiliyor, hatta baz\u0131 t\u00fcrleri \u00f6nlenebiliyor. Kal\u0131tsal kanser riski olan aile bireylerinde taraman\u0131n hangi ya\u015ftan itibaren hangi s\u0131kl\u0131kta yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131n bir\u00e7ok etmene ba\u011fl\u0131 olarak planland\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan T\u0131bbi Onkoloji Uzman\u0131 Prof. Dr. Okan Kuzhan, \u201cKal\u0131tsal kanserlerde<strong>\u00a0<\/strong>en do\u011fru \u00a0yakla\u015f\u0131m, ailede kanser \u00f6yk\u00fcs\u00fc saptand\u0131\u011f\u0131nda hekime ba\u015fvurularak ki\u015fisel bireysel risk de\u011ferlendirmesinin yapt\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Hekim taraf\u0131ndan bu de\u011ferlendirmeye uygun haz\u0131rlanan tarama program\u0131 son derece \u00f6nemlidir\u201d diyor. Prof. Dr. Okan Kuzhan,\u00a0risk grubundaki ki\u015filerde taramalar\u0131n genellikle daha erken ya\u015fta ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve daha s\u0131k aral\u0131klarla yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek,\u00a0<strong>\u00a0<\/strong>\u201cTaramalar\u0131n ailede kanser \u00f6yk\u00fcs\u00fc olan hastan\u0131n ya\u015f\u0131ndan 5-10 y\u0131l \u00f6nce ba\u015flat\u0131lmas\u0131 ve s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n ki\u015fisel risk durumuna g\u00f6re \u015fekillendirilmesi en temel yakla\u015f\u0131m\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r\u201d bilgisini veriyor.\u00a0<strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Kanserde ailesel riskin 5 \u00f6nemli i\u015fareti!\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcm kanserler ya\u015fam boyunca h\u00fccrelerde biriken genetik mutasyonlar sonucu geli\u015fiyor. Bu mutasyonlar\u0131n v\u00fccut h\u00fccrelerinde de\u011fil de e\u015fey h\u00fccrelerinde, bir ba\u015fka deyi\u015fle yaln\u0131zca \u00fcremeyi sa\u011flayan sperm ve yumurta h\u00fccrelerinde olu\u015fmas\u0131 durumunda kal\u0131tsal (ailesel) riskten s\u00f6z ediliyor. \u00a0Meme, yumurtal\u0131k, kolon, prostat, mide ve tiroit kanserleri kal\u0131tsal ge\u00e7i\u015fin en s\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc kanser t\u00fcrleri aras\u0131nda yer al\u0131yor. Ancak ailesinde kanser \u00f6yk\u00fcs\u00fc bulunan her birey kal\u0131tsal kanser a\u00e7\u0131s\u0131ndan risk grubunda olmuyor. T\u0131bbi Onkoloji Uzman\u0131 Prof. Dr. Okan Kuzhan, kal\u0131tsal kanser riskine i\u015faret eden durumlar\u0131 \u015f\u00f6yle \u00f6zetliyor:\u00a0<\/p>\n<ul type=\"disc\">\n<li>Ayn\u0131 ailede birden fazla ki\u015fide kanser g\u00f6r\u00fclmesi\u00a0<\/li>\n<li>Ailede 35 ya\u015f\u0131ndan \u00f6nce ortaya \u00e7\u0131kan kanser vakalar\u0131\u00a0<\/li>\n<li>Ailede iki tarafl\u0131 kanser geli\u015fimi (her iki memede, her iki b\u00f6brekte veya her iki yumurtal\u0131kta kanser geli\u015fmesi )<\/li>\n<li>Ayn\u0131 ki\u015fide birden fazla farkl\u0131 kanser t\u00fcr\u00fcn\u00fcn bulunmas\u0131\u00a0<\/li>\n<li>Adrenal korteks kanseri gibi nadir g\u00f6r\u00fclen t\u00fcm\u00f6rlerin saptanmas\u0131\u00a0<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu bulgular\u0131n varl\u0131\u011f\u0131nda genetik de\u011ferlendirme, gerekirse ileri tarama testleri ve tarama programlar\u0131n\u0131n erkene \u00e7ekilmesi \u00f6neriliyor.\u00a0<\/p>\n<p><strong>Her aile \u00f6yk\u00fcs\u00fc ger\u00e7ek bir kal\u0131tsal sendromun belirtisi olmayabilir<\/strong><\/p>\n<p>T\u0131bbi Onkoloji Uzman\u0131 Prof. Dr. Okan Kuzhan, bazen aile \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fcn yan\u0131lt\u0131c\u0131 olabilece\u011fine, ba\u015fka bir deyi\u015fle s\u0131k kanser g\u00f6r\u00fclen baz\u0131 ailelerde kanser nedeninin ailedeki genetik yatk\u0131nl\u0131k de\u011fil, rastlant\u0131sal mutasyonlar veya \u00e7evresel nedenler olabilece\u011fine dikkat \u00e7ekiyor.\u00a0\u00d6rne\u011fin, asbest maruziyeti sonucu olu\u015fan akci\u011fer zar\u0131 kanseri (mezotelyoma) bir ailedeki, bir k\u00f6ydeki insanlar\u0131n \u00e7o\u011funda ortaya \u00e7\u0131kabiliyor. Asbeste maruz kalan bireylere de mezotelyoma y\u00f6n\u00fcnden tarama \u00f6neriliyor. \u00a0Dolay\u0131s\u0131yla aile bireylerinin kal\u0131tsal yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 kadar birlikte ya\u015fad\u0131klar\u0131 \u00e7evrede kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131klar\u0131 kanserojenler de ortak bir risk fakt\u00f6r\u00fc olabiliyor.\u00a0<\/p>\n<p><strong>Genetik dan\u0131\u015fmanl\u0131k \u00e7ok \u00f6nemli, ancak\u2026<\/strong><\/p>\n<p>Kal\u0131tsal kanser sendromu tan\u0131s\u0131 koymak i\u00e7in ayr\u0131nt\u0131l\u0131 aile \u00f6yk\u00fcs\u00fcyle birlikte genetik dan\u0131\u015fmanl\u0131k ve gerekli genetik testlerin yap\u0131lmas\u0131 gerekiyor.\u00a0Kan, t\u00fck\u00fcr\u00fck veya doku \u00f6rneklerinde DNA analizi yap\u0131larak BRCA1, BRCA2, MLH1, APC gibi kanserle ili\u015fkili genlerde mutasyon taramas\u0131na ba\u015fvuruluyor. \u201cAncak kal\u0131tsal kanser sendromuna neden olan mutasyonlar\u0131n saptanmas\u0131 her zaman bu ki\u015filerde kanser g\u00f6r\u00fclece\u011fi anlam\u0131na gelmiyor\u201d diye konu\u015fan Prof. Dr. Okan Kuzhan,<strong>\u00a0<\/strong>s\u00f6zlerine \u015f\u00f6yle devam ediyor: \u00a0 \u201cAyr\u0131ca, aile \u00f6yk\u00fcs\u00fcnde s\u0131k kanser g\u00f6r\u00fclmeyen bir ki\u015finin merak\u0131n\u0131 gidermek i\u00e7in bu testleri yapt\u0131rmas\u0131 \u00f6nerilmemektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc her mutasyon mutlaka kanser olu\u015faca\u011f\u0131 anlam\u0131na de\u011fil, kanser g\u00f6r\u00fclme riskinin artt\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmektedir. Genetik testler gereksiz yere yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ki\u015finin kanser korkusu ortadan kalkmaz, peki\u015ftirilmi\u015f olur.\u201d\u00a0<\/p>\n<p><strong>Hangi ya\u015fta hangi tarama yap\u0131lmal\u0131?\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Ailesel kanser riski ta\u015f\u0131yan ki\u015filerde tarama ya\u015f\u0131 ve s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ki\u015fiye \u00f6zel olarak planlan\u0131yor. Prof. Dr. Okan Kuzhan risk grubunda olan ki\u015filerde en temel tarama yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor:\u00a0<\/p>\n<p><strong>Meme kanseri:<\/strong>\u00a0Birinci derece akrabas\u0131nda (anne, k\u0131z karde\u015f) hastal\u0131k \u00f6yk\u00fcs\u00fc bulunan kad\u0131nlarda tarama genellikle 30\u201335 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131nda ba\u015fl\u0131yor. Y\u0131ll\u0131k mamografi temel y\u00f6ntemi olu\u015ftururken, baz\u0131 durumlarda meme manyetik rezonans (MR) da eklenebiliyor. Riskin y\u00fcksek oldu\u011fu kad\u0131nlarda klinik muayeneler daha s\u0131k aral\u0131klarla planlanabiliyor.\u00a0<\/p>\n<p><strong>Kolon kanseri<\/strong>: Tarama genellikle en erken vaka ya\u015f\u0131ndan 10 y\u0131l \u00f6nce veya en ge\u00e7 40\u201345 ya\u015f civar\u0131nda ba\u015flat\u0131l\u0131yor. Temel tarama y\u00f6ntemi olan kolonoskopi risk durumuna g\u00f6re 5 y\u0131lda bir tekrarlan\u0131yor. Ailede 50 ya\u015f\u0131n alt\u0131nda kolon kanseri tan\u0131s\u0131 varsa tarama daha erken ya\u015flara \u00e7ekilebiliyor.\u00a0<\/p>\n<p><strong>Prostat kanseri:<\/strong>\u00a0Babas\u0131nda veya erkek karde\u015finde prostat \u00f6yk\u00fcs\u00fc olan erkeklerde tarama genellikle 40\u201345 ya\u015flar\u0131nda ba\u015fl\u0131yor. Prostat spesifik antijen (PSA) testi ve rektal muayene ile yap\u0131lan kontroller \u00e7o\u011funlukla y\u0131lda bir kez tekrarlan\u0131yor.\u00a0<\/p>\n<p><strong>Akci\u011fer kanseri:<\/strong>\u00a0Ailesinde akci\u011fer kanseri bulunan ve risk fakt\u00f6rlerine sahip ki\u015filerde tarama genellikle 50\u201355 ya\u015f civar\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fck doz bilgisayarl\u0131 tomografiyle yap\u0131l\u0131yor ve \u00e7o\u011funlukla y\u0131lda bir kez tekrarlan\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>Mide kanseri:<\/strong>\u00a0Aile \u00f6yk\u00fcs\u00fc ve Helicobacter Pylori enfeksiyonu birlikte risk olu\u015fturabiliyor. Bu durumda endoskopik tarama genellikle 40 ya\u015f civar\u0131nda veya ailedeki en erken tan\u0131dan 10 y\u0131l \u00f6nce ba\u015flat\u0131l\u0131yor ve risk d\u00fczeyine g\u00f6re 2 ila 5 y\u0131lda bir tekrarlanabiliyor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kanser, d\u00fcnya genelinde ve T\u00fcrkiye\u2019de giderek b\u00fcy\u00fcyen \u00f6nemli bir halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorunu olmaya devam ediyor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":18921,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-18920","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18920","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18920"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18920\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18922,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18920\/revisions\/18922"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18921"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18920"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18920"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18920"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}