{"id":20196,"date":"2026-05-29T08:58:37","date_gmt":"2026-05-29T08:58:37","guid":{"rendered":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/2026\/05\/29\/ms-kadinlarda-daha-erken-yasta-basliyor\/"},"modified":"2026-05-29T08:58:38","modified_gmt":"2026-05-29T08:58:38","slug":"ms-kadinlarda-daha-erken-yasta-basliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/2026\/05\/29\/ms-kadinlarda-daha-erken-yasta-basliyor\/","title":{"rendered":"MS, kad\u0131nlarda daha erken ya\u015fta ba\u015fl\u0131yor!"},"content":{"rendered":"<p> \u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi NP\u0130STANBUL Hastanesi N\u00f6roloji Uzman\u0131 Prof. Dr. Sultan Tarlac\u0131, 30 May\u0131s D\u00fcnya MS G\u00fcn\u00fc kapsam\u0131nda MS hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n nedenleri, belirtileri, risk fakt\u00f6rleri, genetik ve \u00e7evresel etkileri ile tedavi yakla\u015f\u0131mlar\u0131 hakk\u0131nda a\u00e7\u0131klamalarda bulundu.<\/p>\n<p><strong>MS, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin sinir sistemine sald\u0131rmas\u0131yla olu\u015fuyor!<\/strong><\/p>\n<p>Multiple Skleroz\u2019un (MS), ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k ya da bedenimizin savunma sisteminin sinir sistemini (beyin, omurilik) zedelemesi ve onu yabanc\u0131 kabul ederek sald\u0131rmas\u0131 ile ortaya \u00e7\u0131kan bir hastal\u0131k oldu\u011funu dile getiren\u00a0Prof. Dr. Sultan Tarlac\u0131, \u201cNormalde sinir sitemimiz, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminden uzakta, adeta sakl\u0131 bir ortamdad\u0131r. Ancak, sebebini tam olarak anlayamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z nedenlerle, ba\u015ftan ve kontrolden \u00e7\u0131kan ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemimiz, kendi sinir sistemine sald\u0131r\u0131r ve hasarlar olu\u015fturur.\u201d dedi.<\/p>\n<p>Hasarlar\u0131n yerle\u015fimine g\u00f6re \u015fik\u00e2yet ve bulgular\u0131n da de\u011fi\u015fken oldu\u011funu kaydeden\u00a0Prof. Dr. Tarlac\u0131, \u201cHastal\u0131\u011f\u0131n en s\u0131k ba\u015flang\u0131\u00e7 belirtisi duyusal-hisle ilgili \u015fik\u00e2yetlerdir. Genellikle, eli aya\u011f\u0131 hissetmeme \u015feklinde de\u011fil de uyu\u015fma-kar\u0131ncalanma-ke\u00e7elenme tarz\u0131nda olur. Duyusal belirtiler, anl\u0131k izlenen belirtiler olarak hastalar\u0131n y\u00fczde 50-70\u2019inde ortaya \u00e7\u0131kar.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n<p><strong>MS\u2019te g\u00f6r\u00fclen en s\u0131k belirtiler duyusal \u015fik\u00e2yetler, g\u00fc\u00e7 kayb\u0131 ve g\u00f6rme sorunlar\u0131<\/strong><strong>!<\/strong><\/p>\n<p>Duyusal belirtilere a\u00e7\u0131kl\u0131k getiren\u00a0Prof. Dr. Sultan Tarlac\u0131, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n<p>\u201cUyu\u015fma, kar\u0131ncalanma, i\u011fnelenme, his azalmas\u0131, gerilme, uyu\u015fturulmu\u015fluk hissi, kum \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcme hissi, ka\u015f\u0131nma, yanma, elektriklenme, y\u00fcze ani vuran elektrik \u00e7arpmas\u0131, boyundan s\u0131rta ve ayaklara ani elektrik \u00e7arpmas\u0131 \u015feklinde olabilir.<\/p>\n<p>Duyusal \u015fik\u00e2yetlerin ard\u0131ndan en s\u0131k, g\u00fc\u00e7 (motor) kay\u0131plar\u0131 ile kendini g\u00f6sterir. Kuvvet ya da g\u00fc\u00e7 sorunlar\u0131 ile ilgili belirtiler, ba\u015flang\u0131\u00e7ta hastalar\u0131n y\u00fczde 32-40\u2019\u0131nda g\u00f6r\u00fclmesine kar\u015f\u0131n, y\u0131llar i\u00e7erisinde hastalar\u0131n y\u00fczde 60 kadar\u0131 de\u011fi\u015fik a\u011f\u0131rl\u0131klarda g\u00fc\u00e7 kay\u0131plar\u0131na maruz kal\u0131r. Bu do\u011frudan bir uzuvda kuvvet kayb\u0131 \u015feklinde olabilece\u011fi gibi, \u2018a\u011f\u0131rla\u015fma\u2019, \u2018sertle\u015fme\u2019, \u2018diren\u00e7 g\u00f6sterme\u2019 veya \u2018a\u011fr\u0131\u2019 \u015feklinde de olabilir. Bu t\u00fcr belirtiler s\u0131kl\u0131kla bacaklarda ba\u015flar. \u00a0\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131rada ise, g\u00f6rme kay\u0131plar\u0131 ya da bozukluklar\u0131 gelir. Bu durum, hastalar\u0131n y\u00fczde 15-20\u2019sinde ba\u015flang\u0131\u00e7 belirtisidir.\u201d<\/p>\n<p><strong>MS genellikle 29\u201332 ya\u015flar\u0131nda ba\u015flar ve kad\u0131nlarda daha s\u0131k g\u00f6r\u00fcl\u00fcr!<\/strong><\/p>\n<p>Pek \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmada MS\u2019in ba\u015flang\u0131\u00e7 ya\u015f\u0131n\u0131n 29-32 aras\u0131 oldu\u011funun g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcne i\u015faret eden\u00a0Prof. Dr. Sultan Tarlac\u0131, \u201cKad\u0131nlarda, en s\u0131k ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ya\u015f erkeklere g\u00f6re 5 y\u0131l daha erkendir.\u201d dedi.<\/p>\n<p>Birincil ilerleyen tipte ise ba\u015flang\u0131\u00e7 ya\u015f\u0131n\u0131n 35-39 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu vurgulayan\u00a0Prof. Dr. Tarlac\u0131, \u201cHastalar\u0131n y\u00fczde 5\u2019inde ise ba\u015flang\u0131\u00e7 ya\u015f\u0131 8 ya\u015f\u0131n alt\u0131nda ve 70 ya\u015f \u00fczerindedir. Genelde, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminden kaynaklanan t\u00fcm hastal\u0131klar kad\u0131nlarda daha s\u0131k izlenir. MS\u2019de de ayn\u0131 durum s\u00f6z konusudur. Kad\u0131n erkek oran\u0131 1.77\/1.00 kadard\u0131r. Yakla\u015f\u0131k kad\u0131nlarda 2 kat daha y\u00fcksek izlenir. MS k\u00f6yl\u00fc kad\u0131n ve erkeklerde daha nadirken, sosyo-ekonomik d\u00fczeyi y\u00fcksek ki\u015filerde daha s\u0131kl\u0131kla izlenir. Bu hem yerel olarak \u015fehirlerde hem de d\u00fcnya co\u011frafyas\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ayn\u0131 \u015fekildedir.\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n<p><strong>MS ile vir\u00fcsler aras\u0131nda kesin bir neden-sonu\u00e7 ili\u015fkisi kan\u0131tlanamad\u0131!<\/strong><\/p>\n<p>Bir \u00e7ok vir\u00fcs enfeksiyonunun MS\u2019e neden oldu\u011fu \u00f6ne s\u00fcr\u00fclmesine kar\u015f\u0131n, do\u011frudan bir enfeksiyon ard\u0131ndan ortaya \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131n kesinli\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7eken\u00a0Prof. Dr. Sultan Tarlac\u0131, \u201cUzun y\u0131llard\u0131r bu tart\u0131\u015fma var ve devam da edecek. Enfeksiyon, taramalar, otopsi sonu\u00e7lar\u0131 ve di\u011fer ara\u015ft\u0131rmalar birbiri ile \u00e7eli\u015fkili sonu\u00e7lar vermekte. Vir\u00fcslerin ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemini ba\u015ftan \u00e7\u0131kar\u0131p, yanl\u0131\u015f hedefe sald\u0131r\u0131ya neden olduklar\u0131 kabul edilir.\u201d dedi.<\/p>\n<p>S\u00f6z konusu vir\u00fcslerin neler olabilece\u011fini a\u00e7\u0131klayan\u00a0Prof. Dr. Tarlac\u0131, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n<p>\u201cVir\u00fcsler i\u00e7erisinde, kuduz, u\u00e7uk vir\u00fcs\u00fc olan herpes simpleks,<em>\u00a0<\/em>Epstein Barr vir\u00fcs\u00fc say\u0131labilir. Son zamanlarda, insan herpes vir\u00fcs-6, Epstein Barr vir\u00fcs\u00fc ve Chlamidya pn\u00f6monia MS\u2019e neden olabilecek olas\u0131 tetikleyiciler olarak ilgi \u00e7eker oldu. Ancak, MS ile ilgili mikrop enfeksiyonu etkisi konusunda son s\u00f6z hen\u00fcz s\u00f6ylenmedi. Bir ara\u015ft\u0131rma sonucuna g\u00f6re, 17 ya\u015f\u0131ndan \u00f6nce sigaraya ba\u015flamak MS geli\u015fim riskini artt\u0131r\u0131yor.\u201d<\/p>\n<p><strong>Tek yumurta ikizlerinde MS\u2019in daha s\u0131k g\u00f6r\u00fclmesi bir kan\u0131t, ancak MS yaln\u0131zca genetik de\u011fil!<\/strong><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Tek yumurta ikizlerinde belirgin olarak y\u00fcksek oranda MS ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n genetik etkinin en a\u00e7\u0131k kan\u0131t\u0131 oldu\u011funa vurgu yapan\u00a0Prof. Dr. Sultan Tarlac\u0131, \u201cTek yumurta ikizlerinin 100\u2019\u00fcn\u00fcn 24 e\u015f ikizde MS ortaya \u00e7\u0131karken, farkl\u0131 yumurtalardan do\u011fan ikizlerin ise y\u00fczde 2,4\u2019\u00fcnde MS tespit edilmi\u015ftir. Bu \u015fu anlama gelir, tek yumurta ikizlerinde MS, 10 kat daha y\u00fcksek s\u0131kl\u0131kta ortaya \u00e7\u0131kar. Hi\u00e7bir yak\u0131nmas\u0131 olmayan ikiz karde\u015flerde yap\u0131lan beyin g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemelerinde ya da di\u011fer inceleme y\u00f6ntemlerinde, MS\u2019de ortaya \u00e7\u0131kabilecek bozukluklar tespit edilebilir. Genel olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, MS hastalar\u0131n\u0131n birinci derece akrabalar\u0131n\u0131n birinde MS tespit edilmesi ya da ortaya \u00e7\u0131kma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fczde 20\u2019dir. Ancak, MS sadece genetik bir hastal\u0131k de\u011fildir.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p><strong>MS, genetik ve \u00e7evresel fakt\u00f6rlerin etkisiyle merkezi sinir sisteminde bozulmaya yol a\u00e7\u0131yor!<\/strong><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>MS s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n D\u00fcnya \u00fczerinde, ya\u015fan\u0131lan b\u00f6lgeye g\u00f6re de\u011fi\u015fmekle birlikte 100 binde 2 ile 150 ki\u015fide ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bilgisini veren\u00a0Prof. Dr. Sultan Tarlac\u0131, \u201cY\u00fcksek s\u0131kl\u0131kta ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgeler (100 bin ki\u015fide 100\u2019\u00fcn \u00fczerinde) Avrupa (Rusya d\u00e2hil), g\u00fcney Kanada, Kuzey Amerika, Yeni Zelanda ve G\u00fcney Avustralya\u2019d\u0131r. Orta s\u0131kl\u0131kta g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yerler ise Avustralya\u2019n\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc, Amerika\u2019n\u0131n g\u00fcneyi, Akdeniz k\u0131y\u0131s\u0131 (\u0130talya hari\u00e7), Sovyetler Birli\u011finin Asya kesimi, g\u00fcney Amerika\u2019n\u0131n baz\u0131 b\u00f6lgeleridir. D\u00fc\u015f\u00fck riskli alanlar G\u00fcney Amerika, Meksika, Asya\u2019n\u0131n \u00e7o\u011fu b\u00f6lgeleri ve t\u00fcm Afrika\u2019d\u0131r. Bu tabloya bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, muhtemel bir enlem ve boylamla hastal\u0131k s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ili\u015fkisi dikkat \u00e7ekici \u015fekilde g\u00f6ze \u00e7arpmaktad\u0131r. Ancak, bunun baz\u0131 istisnalar\u0131 da vard\u0131r. Japonya, hastal\u0131\u011f\u0131n s\u0131k izlendi\u011fi Avrupa ile ayn\u0131 enlemde olmas\u0131na ra\u011fmen s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 azd\u0131r.\u201d dedi.<\/p>\n<p>MS\u2019de genetik yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n yan\u0131 s\u0131ra \u00e7evresel fakt\u00f6rlerin de etkisi oldu\u011funu dile getiren\u00a0Prof. Dr. Tarlac\u0131,\u00a0\u201cBu hastal\u0131kta merkezi sinir sistemi, yani beyin ve omurilik etkilenir. Sinir h\u00fccrelerinin uzant\u0131lar\u0131n\u0131, adeta bir kablo telinin etraf\u0131ndaki plastik gibi saran miyelin (ya\u011f k\u0131l\u0131f\u0131) yap\u0131s\u0131nda bozulma ve zedelenme olu\u015fur. Bunun ard\u0131ndan da \u015fik\u00e2yetler ortaya \u00e7\u0131kar.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p><strong>Yeni olu\u015fan ataklar\u0131n tek tedavisi kortizon!\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>MS\u2019in tedavi edilebilir olup olmad\u0131\u011f\u0131na a\u00e7\u0131kl\u0131k getiren\u00a0Prof. Dr. Sultan Tarlac\u0131, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle tamamlad\u0131:<\/p>\n<p>\u201cDaha \u00f6nce de tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, atak ge\u00e7irdi\u011fi anla\u015f\u0131lan bir hastada uygulanan en etkili tedavi \u015fekli kortizon\u2019dur. Kortizon tedavisi MS ataklar\u0131nda 1970 y\u0131llar\u0131nda kullan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r ve ataklar\u0131n kutsal ilac\u0131d\u0131r. Ataklar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 kortizona \u00e7ok iyi yan\u0131t verip, atak \u00f6ncesi duruma d\u00f6nmeyi sa\u011flayabilir. Yararl\u0131 etkisi ilk bir ka\u00e7 g\u00fcnde ve haftada ortaya \u00e7\u0131kar.\u00a0<\/p>\n<p>Belli tipte MS tan\u0131s\u0131 alm\u0131\u015f hastalar\u0131n, ataklar\u0131n\u0131n s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u015fiddetini ya da atak oldu\u011funda b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 hasarlar\u0131 azaltmak i\u00e7in kullan\u0131lan tedavilerdir. 1993 y\u0131l\u0131nda, Amerikan G\u0131da ve \u0130la\u00e7 Dairesi (FDA), MS\u2019in seyrini de\u011fi\u015ftirebilecek ilk ila\u00e7 olan interferon beta-1b\u2019ye onay verdi. Bunun ard\u0131ndan \u2018koruyucu ila\u00e7\u2019 d\u00f6nemi ba\u015flad\u0131. Bu ila\u00e7lar\u0131n \u00f6zelli\u011fi, sadece atak oldu\u011funda de\u011fil, atak olsun olmas\u0131n s\u00fcrekli kullan\u0131mlar\u0131d\u0131r. Bu ila\u00e7lar\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 bedendeki savunma\/ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi \u00fczerinden d\u00fczenleyici etki ederek hastal\u0131\u011f\u0131n sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve de ataklar\u0131 engeller. Bahsedilen tedavilere \u2018tamamlay\u0131c\u0131 tedavi\u2019 denilebilecek bir tedaviyi daha ekleyebiliriz. Bu tedavi diyet, bitkisel tedaviler, g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam d\u00fczeninde de\u011fi\u015fiklikler, egzersizler (yoga, gev\u015feme egzersizleri) olarak belirtilebilir.\u201d<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi NP\u0130STANBUL Hastanesi N\u00f6roloji Uzman\u0131 Prof.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":20197,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-20196","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20196","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20196"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20196\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20198,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20196\/revisions\/20198"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20197"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20196"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20196"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20196"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}