\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen \u201cToplum \u0130\u00e7in Bilim E\u011fitim Seminerleri\u201d kapsam\u0131nda \u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi \u0130nsan ve Toplum Bilimleri Fak\u00fcltesi Psikoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Tayfun Do\u011fan kat\u0131l\u0131mc\u0131larla bulu\u015ftu.<\/p>\n
\u201c\u0130nsan \u0130li\u015fkilerinin N\u00f6robilimi: Sosyal Beyin” ba\u015fl\u0131kl\u0131 seminerde konu\u015fan Prof. Dr. Tayfun Do\u011fan, insan\u0131n en temel \u00f6zelli\u011finin sosyal bir canl\u0131 olmas\u0131 oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n
Konu\u015fmas\u0131nda uzun y\u0131llard\u0131r pozitif psikoloji alan\u0131nda mutluluk, umut ve iyi olu\u015f \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirten Prof. Dr. Tayfun Do\u011fan, son d\u00f6nemde insan ili\u015fkileri ve sosyal zek\u00e2 konular\u0131na yeniden yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
Prof. Dr. Tayfun Do\u011fan, \u201c\u0130nsan\u0131 tek bir s\u0131fatla tan\u0131mlayacak olsak, en do\u011fru ifade \u2018sosyal bir canl\u0131\u2019 olur. Ger\u00e7ekten beynimiz buna g\u00f6re \u015fekillenmi\u015f durumda. Do\u011fdu\u011fumuz andan hayat\u0131m\u0131z\u0131n sonuna kadar bizi arayan, merak eden, g\u00fcvende hissettiren ve \u00f6nemseyen insanlara ihtiya\u00e7 duyar\u0131z. \u0130nsan ili\u015fkileri bizim do\u011fal ya\u015fam alan\u0131m\u0131zd\u0131r\u201d dedi.<\/p>\n
E\u015f zamanl\u0131l\u0131k ili\u015fkileri g\u00fc\u00e7lendiriyor<\/strong><\/p>\n Seminerde \u00f6zellikle e\u015f zamanl\u0131l\u0131k, ahenk ve senkronizasyon kavramlar\u0131 \u00fczerinde duran Prof. Dr. Do\u011fan, iki ya da daha fazla ki\u015finin birlikte hareket etmesinin beyin \u00fczerinde g\u00fc\u00e7l\u00fc etkiler olu\u015fturdu\u011funu ifade etti.<\/p>\n Prof. Dr. Do\u011fan, \u201cBirlikte nefes al\u0131p vermek, jest ve mimiklerin benzemesi, konu\u015fma ritimlerinin ve hatta kalp at\u0131\u015flar\u0131n\u0131n birbirine yakla\u015fmas\u0131 ki\u015filer aras\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ba\u011f olu\u015fturur. Bu durum, adeta iki insan\u0131n birbirine ba\u011flanmas\u0131 gibidir. Beyin de bu ba\u011f\u0131 \u00f6d\u00fcllendirir.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n Bu \u00f6d\u00fcl mekanizmas\u0131n\u0131n temelinde oksitosin hormonu bulundu\u011funu anlatan Prof. Dr. Do\u011fan, oksitosinin halk aras\u0131nda sevgi, ba\u011flanma ve g\u00fcven hormonu olarak bilindi\u011fini belirtti.<\/p>\n Prof. Dr. Do\u011fan, \u201cE\u015f zamanl\u0131l\u0131k sa\u011fland\u0131\u011f\u0131nda oksitosin salg\u0131lan\u0131r. Oksitosin de stres hormonu olarak bilinen kortizol\u00fcn sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131 azalt\u0131r. B\u00f6ylece stres d\u00fc\u015fer, g\u00fcven artar, \u00e7at\u0131\u015fmalar azal\u0131r. E\u015fler aras\u0131ndaki tart\u0131\u015fmalar\u0131n, \u00e7ocuklar aras\u0131ndaki kavgalar\u0131n azalmas\u0131nda da bu mekanizma \u00f6nemli rol oynar.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n Sar\u0131lmak, birlikte y\u00fcr\u00fcmek, \u015fark\u0131 s\u00f6ylemek bile etkili<\/strong><\/p>\n Oksitosin salg\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131rman\u0131n g\u00fcndelik ya\u015famda olduk\u00e7a basit yollar\u0131 oldu\u011funu belirten Prof. Dr. Do\u011fan, birlikte yap\u0131lan etkinliklerin ili\u015fkileri g\u00fc\u00e7lendirdi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n \u201cBeraber yemek yapmak, birlikte \u015fark\u0131 s\u00f6ylemek, ritmik hareketler yapmak, dans etmek, ayn\u0131 tempoda y\u00fcr\u00fcmek, hatta uzun s\u00fcre sar\u0131lmak bile oksitosin salg\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r.\u201d diyen Prof. Dr. Do\u011fan, \u00f6zellikle 20 saniyeyi a\u015fan sar\u0131lmalar\u0131n ki\u015filer \u00fczerinde rahatlat\u0131c\u0131 etkiler olu\u015fturdu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n Prof. Dr. Do\u011fan, toplu ibadetlerin, iftar sofralar\u0131n\u0131n, birlikte film ya da ma\u00e7 izlemenin de ayn\u0131 mekanizmay\u0131 destekledi\u011fini belirterek, \u201c\u0130nsanlar ortak bir ritimde bulu\u015ftu\u011funda psikolojik olarak birbirlerine daha \u00e7ok ba\u011flan\u0131yorlar.\u201d dedi.<\/p>\n Oksitosin beynin alarm sistemini sakinle\u015ftiriyor<\/strong><\/p>\n Seminerde beynin i\u015fleyi\u015fine ili\u015fkin n\u00f6robilimsel a\u00e7\u0131klamalarda da bulunan Prof. Dr. Do\u011fan, oksitosinin beynin hipotalamus b\u00f6lgesinde salg\u0131land\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve do\u011frudan amigdala \u00fczerinde etkili oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n Amigdalan\u0131n beynin erken uyar\u0131 ve alarm sistemi oldu\u011funu ifade eden Prof. Dr. Do\u011fan, \u201cAmigdala tehlike sezdi\u011finde bizi kayg\u0131land\u0131r\u0131r ve stres hormonlar\u0131n\u0131 harekete ge\u00e7irir. Ancak oksitosin amigdalaya \u2018her \u015fey yolunda, g\u00fcvendesin\u2019 mesaj\u0131 verir. B\u00f6ylece kayg\u0131 ve stres daha ortaya \u00e7\u0131kmadan \u00f6nlenmi\u015f olur.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n \u0130\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinden aile ili\u015fkilerine kadar etkili<\/strong><\/p>\n E\u015f zamanl\u0131l\u0131\u011f\u0131n sadece aile ili\u015fkilerinde de\u011fil, i\u015f ve e\u011fitim ya\u015fam\u0131nda da \u00f6nemli sonu\u00e7lar do\u011furdu\u011funu belirten Prof. Dr. Do\u011fan, \u00f6zellikle beden dili uyumunun ki\u015filer aras\u0131ndaki g\u00fcveni art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n \u201c\u0130\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinde, \u00f6\u011fretmen-\u00f6\u011frenci ili\u015fkisinde, terapist-dan\u0131\u015fan ili\u015fkisinde senkronizasyon \u00e7ok \u00f6nemlidir. Kar\u015f\u0131 tarafla uyumlu beden dili geli\u015ftirmek kabul g\u00f6rme ihtimalini art\u0131r\u0131r.\u201d diyen Prof. Dr. Do\u011fan, terapi s\u00fcre\u00e7lerinde ba\u015far\u0131n\u0131n en \u00f6nemli unsurlar\u0131ndan birinin dan\u0131\u015fanla kurulan uyum oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n \u00d6\u011frenmeyi de g\u00fc\u00e7lendiriyor<\/strong><\/p>\n \u00d6\u011fretmen ve \u00f6\u011frenci aras\u0131ndaki uyumun \u00f6\u011frenme \u00fczerinde do\u011frudan etkili oldu\u011funu ifade eden Prof. Dr. Do\u011fan, sevilen \u00f6\u011fretmenlerin derslerinin daha verimli ge\u00e7mesinin temel nedenlerinden birinin bu oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n Prof. Dr. Do\u011fan, \u201c\u00d6\u011fretmen ile s\u0131n\u0131f aras\u0131nda ahenk sa\u011fland\u0131\u011f\u0131nda \u00f6\u011frenciler dersi daha iyi kavr\u0131yor. Asl\u0131nda hepimizin hayat\u0131nda sevdi\u011fi bir \u00f6\u011fretmenin dersini daha iyi anlad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemler olmu\u015ftur. Bunun alt\u0131nda yatan neden senkronizasyondur.\u201d ifadesinde bulundu.<\/p>\n Yaln\u0131zl\u0131k do\u011fam\u0131za uygun de\u011fil<\/strong><\/p>\n \u0130nsan\u0131n sosyal bir varl\u0131k oldu\u011funu vurgulayan Prof. Dr. Do\u011fan, yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131n biyolojik d\u00fczeyde ciddi sonu\u00e7lar do\u011furdu\u011funu belirtti ve \u201cYaln\u0131zl\u0131k do\u011fam\u0131za uygun de\u011fil. Peki ne yap\u0131yor yaln\u0131zl\u0131k? Neden bizi strese sokuyor? Bu konuda yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar var. Cacioppo\u2019nun \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda kat\u0131l\u0131mc\u0131lara g\u00fcn i\u00e7inde yaln\u0131zl\u0131k d\u00fczeylerini ve fizyolojik tepkilerini \u00f6l\u00e7meleri istendi. Sonu\u00e7ta \u015funu g\u00f6rd\u00fck: Yaln\u0131zl\u0131k hisseden insanlar, adeta fiziksel bir sald\u0131r\u0131ya u\u011fram\u0131\u015f gibi kortizol salg\u0131l\u0131yor.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n Yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131n v\u00fccutta \u201csava\u015f ya da ka\u00e7\u201d tepkisini tetikledi\u011fini ifade eden Prof. Dr. Do\u011fan, bunun ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi ve uyku \u00fczerinde olumsuz etkiler olu\u015fturdu\u011funu s\u00f6yledi. Prof. Dr. Do\u011fan, \u201cYaln\u0131zl\u0131k durumunda v\u00fccudumuz alarm moduna ge\u00e7iyor. Kortizol y\u00fckseliyor. Bu da ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemimizi zay\u0131flat\u0131yor, uyku d\u00fczenimizi bozuyor. Gece uyanmalar\u0131n\u0131n \u00f6nemli nedenlerinden biri de y\u00fcksek stres hormonudur. Beyin s\u00fcrekli tehlike varm\u0131\u015f gibi \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.\u201d dedi.<\/p>\n Sosyal ba\u011f kimyasal bir ila\u00e7t\u0131r<\/strong><\/p>\n Seminerde hayvan deneylerinden \u00f6rnekler de payla\u015fan Prof. Dr. Tayfun Do\u011fan, \u201cFel\u00e7 edilen fareler \u00fczerinde yap\u0131lan deneylerde, sosyal ortamda bulunan farelerin \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131 iyile\u015fti\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u0130zole edilen farelerde ise iyile\u015fme neredeyse yok. Bunun nedeni oksitosin hormonu. Sosyal ba\u011f asl\u0131nda kimyasal bir ila\u00e7t\u0131r.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n Yapay oksitosin verilmesi durumunda bile iyile\u015fmenin h\u0131zland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Prof. Dr. Do\u011fan, ancak bunun do\u011fal yollarla sa\u011flanmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulad\u0131 ve \u201cBuradan \u2018gidip oksitosin al\u0131n\u2019 sonucu \u00e7\u0131karm\u0131yoruz. Oksitosini do\u011fal yollarla art\u0131rmal\u0131y\u0131z. Sar\u0131lmak, birlikte yemek yemek, y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f yapmak, \u015fark\u0131 s\u00f6ylemek\u2026 Bunlar\u0131n hepsi oksitosin salg\u0131lat\u0131r.\u201d ifadesinde bulundu.<\/p>\n Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k, eksik sosyal ba\u011f\u0131n telafisidir<\/strong><\/p>\n \u201cBa\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k sosyal ili\u015fkilerden almam\u0131z gereken kimyasallar\u0131 alamad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bunlar\u0131 yapay yollarla telafi etme \u00e7abas\u0131d\u0131r.\u201d diyen Prof. Dr. Do\u011fan, bu durumun yaln\u0131zca madde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n \u201cYeterli sosyal ba\u011f kuramayan bireyler bu eksikli\u011fi yemekle, internetle, kumarla ya da ba\u015fka ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klarla doldurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Yaln\u0131zl\u0131k ac\u0131 vericidir ve bu ac\u0131y\u0131 azaltmak i\u00e7in insanlar farkl\u0131 yollar arar.\u201d<\/p>\n Yaln\u0131zl\u0131k bir uyar\u0131 sinyali<\/strong><\/p>\n Yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131n evrimsel bir anlam\u0131 oldu\u011funu ifade eden Prof. Dr. Do\u011fan, \u201cE\u011fer yaln\u0131zl\u0131k keyifli bir \u015fey olsayd\u0131 insan t\u00fcr\u00fc yok olurdu. Yaln\u0131zl\u0131k bize \u2018git ve sosyalle\u015f\u2019 mesaj\u0131 verir. T\u0131pk\u0131 a\u00e7l\u0131k gibi\u2026 A\u00e7l\u0131k nas\u0131l bize \u2018yemek bul\u2019 diyorsa, yaln\u0131zl\u0131k da \u2018insan bul\u2019 der.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n Modern \u015fehir ya\u015fam\u0131 \u2018insanat bah\u00e7esi\u2019ne d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor<\/strong><\/p>\n Modern ya\u015fam\u0131n yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7eken Prof. Dr. Do\u011fan, \u201cApartman ya\u015fam\u0131, yaln\u0131z bireyler\u2026 Asl\u0131nda hepimiz izole fareler gibiyiz. Depresyon, ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k, a\u015f\u0131r\u0131 yeme davran\u0131\u015flar\u0131 bu y\u00fczden art\u0131yor. Desmond Morris modern \u015fehirler i\u00e7in \u2018insanat bah\u00e7esi\u2019 ifadesini kullan\u0131yor. Hayvanat bah\u00e7esi hayvanlar\u0131n do\u011fas\u0131na uygun de\u011filse, bu ya\u015fam da insan\u0131n do\u011fas\u0131na uygun de\u011fil.\u201d dedi.<\/p>\n Sosyalle\u015fme beyni fiziksel olarak de\u011fi\u015ftiriyor<\/strong><\/p>\n Sosyal etkile\u015fimin beyin yap\u0131s\u0131 \u00fczerindeki etkilerine de de\u011finen Prof. Dr. Do\u011fan, bilimsel bulgular\u0131 \u015f\u00f6yle aktard\u0131:<\/p>\n \u201cSosyal ortamda ya\u015fayan bireylerin beyin kabu\u011fu daha kal\u0131n oluyor. BDNF dedi\u011fimiz, beynin geli\u015fimi i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli olan madde art\u0131yor. N\u00f6ronlar aras\u0131 ba\u011flant\u0131lar g\u00fc\u00e7leniyor. Yani sosyalle\u015fmek sadece psikolojik de\u011fil, fizyolojik olarak da beyni geli\u015ftiriyor.\u201d<\/p>\n Prof. Dr. Tayfun Do\u011fan, uzun y\u0131llara yay\u0131lan bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n insan ili\u015fkilerinin ya\u015fam kalitesi \u00fczerindeki belirleyici rol\u00fcn\u00fc ortaya koydu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n \u0130nsan ili\u015fkilerinin sa\u011fl\u0131k ve mutluluk \u00fczerindeki etkileri neler?<\/strong><\/p>\n Konu\u015fmas\u0131nda d\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc Harvard \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na dikkat \u00e7eken Prof. Dr. Do\u011fan, insan ili\u015fkilerinin sa\u011fl\u0131k ve mutluluk \u00fczerindeki etkisini \u015fu s\u00f6zlerle anlatt\u0131:<\/p>\n \u201cMe\u015fhur bir ara\u015ft\u0131rma var. Medyada genellikle Harvard mutluluk ara\u015ft\u0131rmas\u0131 diye ge\u00e7er ama as\u0131l ad\u0131 Harvard Yeti\u015fkin Geli\u015fimi Ara\u015ft\u0131rmas\u0131. 1938\u2019de ba\u015fl\u0131yor ve bug\u00fcn 88 y\u0131l\u0131 geride b\u0131rakt\u0131. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n her y\u0131l kan de\u011ferlerine bak\u0131l\u0131yor, beyin g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemeleri yap\u0131l\u0131yor, psikolojik testler uygulan\u0131yor, birebir g\u00f6r\u00fc\u015fmeler ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor. Kariyer, para, stat\u00fc gibi bir\u00e7ok de\u011fi\u015fken inceleniyor. Ama sonu\u00e7 \u00e7ok net: Mutluluk ve sa\u011fl\u0131kta bir numaral\u0131 fakt\u00f6r insan ili\u015fkileri.\u201d<\/p>\n \u0130yi ili\u015fkilerin ya\u015fam s\u00fcresi ve hastal\u0131klar \u00fczerindeki etkisine de de\u011finen Prof. Dr. Do\u011fan, \u201c\u0130nsan ili\u015fkileri iyiyse, ki\u015fi memnuniyeti y\u00fcksekse, yaln\u0131zl\u0131k azsa; daha az Alzheimer g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor, daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve daha uzun ya\u015fan\u0131yor. Ama yaln\u0131zl\u0131k varsa erken \u00f6l\u00fcm, kalp krizi ve demans gibi hastal\u0131klar daha s\u0131k g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. O y\u00fczden iyi ya\u015fam, iyi ili\u015fkilerle in\u015fa edilir.\u201d dedi.<\/p>\n Yaln\u0131zl\u0131k erken \u00f6l\u00fcm riskini art\u0131r\u0131yor<\/strong><\/p>\n Yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131n sa\u011fl\u0131k \u00fczerindeki etkilerine ili\u015fkin geni\u015f \u00e7apl\u0131 ara\u015ft\u0131rmalara da de\u011finen Prof. Dr. Do\u011fan, \u201c3 milyon ki\u015fi \u00fczerinde yap\u0131lan meta-analizler, kronik yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131n erken \u00f6l\u00fcm riskini y\u00fczde 20-30 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Ayr\u0131ca demans ve kalp hastal\u0131klar\u0131 riskini de y\u00fckseltiyor. Hatta kronik yaln\u0131zl\u0131k, g\u00fcnde 15 sigara i\u00e7mek kadar zararl\u0131.\u201d ifadesinde bulundu.<\/p>\n K\u00f6t\u00fc ili\u015fki, yaln\u0131zl\u0131ktan daha zararl\u0131 olabilir<\/strong><\/p>\n Sa\u011fl\u0131kl\u0131 ili\u015fkilerin \u00f6nemine vurgu yapan Prof. Dr. Do\u011fan, her sosyal ba\u011f\u0131n olumlu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, \u201cYaln\u0131z kalmamak ad\u0131na her ili\u015fkiye tutunmak do\u011fru de\u011fil. Hayat\u0131m\u0131za giren insanlara \u015fu soruyu sormal\u0131y\u0131z: \u2018Bana yaln\u0131zl\u0131ktan daha m\u0131 iyi geleceksin, yoksa yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131n g\u00fczelli\u011fini mi hat\u0131rlatacaks\u0131n?\u2019 \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u00f6t\u00fc ili\u015fkiler bazen yaln\u0131zl\u0131ktan daha fazla zarar verir.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n Ayr\u0131l\u0131k ac\u0131s\u0131n\u0131n biyolojik temeli var<\/strong><\/p>\n \u0130nsanlar\u0131n sevdiklerinden ayr\u0131ld\u0131klar\u0131nda ya\u015fad\u0131klar\u0131 duygusal ac\u0131n\u0131n biyolojik bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu belirten Prof. Dr. Do\u011fan, \u201cSevdi\u011fimiz ki\u015filerle birlikteyken beynimiz belirli kimyasallara al\u0131\u015f\u0131r. Ayr\u0131l\u0131k, kay\u0131p ya da uzakla\u015fma durumunda bu kimyasallar kesilir ve bir t\u00fcr yoksunluk ya\u015far\u0131z. Bu y\u00fczden ac\u0131 \u00e7ekeriz. Zamanla beyin bu durumu kabullenir ve iyile\u015fme ba\u015flar.\u201d ifadesinde bulundu.<\/p>\n Besleyici ili\u015fki oksitosin \u00fcretir, zehirleyici ili\u015fki stres art\u0131r\u0131r<\/strong><\/p>\n Seminerde \u201cbesleyici\u201d ve \u201czehirleyici\u201d ili\u015fki kavramlar\u0131na da de\u011finen Prof. Dr. Do\u011fan, \u201cDo\u011fu\u015ftan bir ili\u015fki tarz\u0131m\u0131z yoktur. Sonradan \u00f6\u011freniriz. Besleyici ili\u015fkiler; sayg\u0131l\u0131, samimi, destekleyici ve kar\u015f\u0131 taraf\u0131n de\u011ferli hissetmesini sa\u011flayan ili\u015fkilerdir. Bu tarz ili\u015fkiler oksitosin \u00fcretir. Zehirleyici ili\u015fkiler ise ele\u015ftiren, k\u00fc\u00e7\u00fcmseyen, \u00f6fke y\u00fckl\u00fc ve kar\u015f\u0131 taraf\u0131n \u00f6zsayg\u0131s\u0131n\u0131 zedeleyen ili\u015fkilerdir. Bunlar da kortizol \u00fcretir.\u201d dedi.<\/p>\n Sosyal destek iyile\u015fmeyi h\u0131zland\u0131r\u0131yor<\/strong><\/p>\n Sosyal ba\u011flar\u0131n fiziksel sa\u011fl\u0131k \u00fczerindeki etkisine de dikkat \u00e7eken Prof. Dr. Do\u011fan, \u201cOksitosin salg\u0131land\u0131\u011f\u0131nda h\u00fccresel onar\u0131m artar, do\u011fal a\u011fr\u0131 kesici etki olu\u015fur. Ameliyat sonras\u0131 yan\u0131nda destek olan ki\u015filer varsa iyile\u015fmenin daha h\u0131zl\u0131 olmas\u0131 tesad\u00fcf de\u011fildir. Sosyal destek bir \u015fifad\u0131r.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n G\u00fcnde en az \u00fc\u00e7 kez sar\u0131l\u0131n<\/strong><\/p>\n G\u00fcnl\u00fck ya\u015famda uygulanabilecek basit \u00f6neriler de payla\u015fan Prof. Dr. Do\u011fan, \u00f6zellikle fiziksel temas ve ileti\u015fimin \u00f6nemine dikkat \u00e7ekti ve \u201cMinimum 20 saniyelik sar\u0131lmalar oksitosin salg\u0131lar. G\u00fcnde en az \u00fc\u00e7 kez sar\u0131l\u0131n. G\u00f6z temas\u0131 kurun, yemek masas\u0131nda telefonu b\u0131rak\u0131n, birlikte vakit ge\u00e7irin. K\u00fc\u00e7\u00fck iyilikler bile b\u00fcy\u00fck etkiler olu\u015fturur. \u0130yilik yapan ki\u015fi, iyilik g\u00f6renden daha mutlu olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc en b\u00fcy\u00fck kazanc\u0131 o elde eder. K\u00fc\u00e7\u00fck bir yard\u0131m, k\u0131sa bir sohbet bile insan\u0131n oksitosin d\u00fczeyini art\u0131r\u0131r.\u201d dedi.<\/p>\n Sosyalle\u015fmek ya\u015flanmay\u0131 geciktiriyor<\/strong><\/p>\n Sosyalle\u015fmenin biyolojik etkilerine de de\u011finen Prof. Dr. Do\u011fan, h\u00fccre ya\u015flanmas\u0131yla ilgili \u00f6nemli bir noktaya dikkat \u00e7ekti ve \u201cTelomer dedi\u011fimiz yap\u0131lar h\u00fccrelerin ya\u015flanmas\u0131n\u0131 belirler. Sosyalle\u015fme bu yap\u0131lar\u0131n k\u0131salmas\u0131n\u0131 yava\u015flat\u0131r. Yani sosyal ili\u015fkiler daha uzun ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam sa\u011flar.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n Konu\u015fmas\u0131nda kat\u0131l\u0131mc\u0131lara \u00e7a\u011fr\u0131da bulunan Prof. Dr. Do\u011fan, \u201cKalbinizi \u0131s\u0131t\u0131n. Size iyi gelen \u015feyleri hayat\u0131n\u0131za dahil edin. Derin ba\u011flar kurun, iyilik yap\u0131n, sevdiklerinizi aray\u0131n. Her insan g\u00fcnde en az bir kez \u2018iyi ki vars\u0131n\u2019 s\u00f6z\u00fcn\u00fc duymal\u0131. E\u011fer bunu duymuyorsan\u0131z, siz ba\u015fkalar\u0131na s\u00f6yleyin.\u201d ifadesinde bulundu.<\/p>\n Seminerin sonunda kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n sorular\u0131n\u0131 yan\u0131tlayan Prof. Dr. Do\u011fan, insan\u0131n sosyal bir varl\u0131k oldu\u011funu hat\u0131rlatarak, \u201cBirbirimize ihtiyac\u0131m\u0131z var. Bu bir l\u00fcks de\u011fil, temel bir ihtiya\u00e7.\u201d \u015feklinde s\u00f6zlerini tamamlad\u0131.\u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen \u201cToplum \u0130\u00e7in Bilim E\u011fitim Seminerleri\u201d kapsam\u0131nda \u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi \u0130nsan ve Toplum Bilimleri Fak\u00fcltesi Psikoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":20230,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-20229","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20229","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20229"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20229\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20231,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20229\/revisions\/20231"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20230"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20229"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20229"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20229"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}