{"id":21036,"date":"2026-06-04T09:48:28","date_gmt":"2026-06-04T09:48:28","guid":{"rendered":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/2026\/06\/04\/tema-vakfi-iklim-krizine-karsi-kaybedecek-zamanimiz-kalmadi\/"},"modified":"2026-06-04T09:48:29","modified_gmt":"2026-06-04T09:48:29","slug":"tema-vakfi-iklim-krizine-karsi-kaybedecek-zamanimiz-kalmadi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/2026\/06\/04\/tema-vakfi-iklim-krizine-karsi-kaybedecek-zamanimiz-kalmadi\/","title":{"rendered":"TEMA Vakf\u0131: \u0130klim Krizine Kar\u015f\u0131 Kaybedecek Zaman\u0131m\u0131z Kalmad\u0131"},"content":{"rendered":"<p> <strong>TEMA Vakf\u0131, 5 Haziran D\u00fcnya \u00c7evre G\u00fcn\u00fc kapsam\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada iklim krizinin yaln\u0131zca \u00e7evresel de\u011fil, ayn\u0131 zamanda toplumsal bir adalet meselesi oldu\u011funa dikkat \u00e7ekti. Vak\u0131f; fosil yak\u0131tlardan \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n h\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131, ormanlar\u0131n ve tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131n madencilik bask\u0131s\u0131ndan korunmas\u0131 ve adil ge\u00e7i\u015f politikalar\u0131n\u0131n hayata ge\u00e7irilmesi \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu.<\/strong><\/p>\n<p>Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00c7evre Program\u0131\u2019n\u0131n (UNEP) bu y\u0131l D\u00fcnya \u00c7evre G\u00fcn\u00fc i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131\u00a0<strong>#\u0130klim\u0130\u00e7in\u015eimdi<\/strong>\u00a0\u00e7a\u011fr\u0131s\u0131, iklim krizine kar\u015f\u0131 acil ve kararl\u0131 ad\u0131mlar at\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini bir kez daha ortaya koyuyor.\u00a0<\/p>\n<p>TEMA Vakf\u0131, iklim krizine kar\u015f\u0131 etkili bir m\u00fccadelenin yaln\u0131zca emisyon azalt\u0131m hedefleriyle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalamayaca\u011f\u0131na; do\u011fay\u0131, ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131 koruyan ve toplumsal adaleti g\u00f6zeten politikalarla m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fine dikkat \u00e7ekiyor.\u00a0<\/p>\n<p><strong>En a\u011f\u0131r y\u00fck\u00fc, en az sorumlular ta\u015f\u0131yor<\/strong><\/p>\n<p>\u0130klim krizinin etkileri derinle\u015firken, krizden en az sorumlu olan topluluklar en a\u011f\u0131r sonu\u00e7larla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131yor. D\u00fcnya E\u015fitsizlik Raporu\u2019na\u00a0g\u00f6re k\u00fcresel n\u00fcfusun en zengin y\u00fczde 1\u2019i, sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n y\u00fczde 41\u2019inden sorumluyken; en yoksul y\u00fczde 50\u2019nin pay\u0131 yaln\u0131zca y\u00fczde 3 d\u00fczeyinde kal\u0131yor. Oxfam\u2019\u0131n 2026 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rma ise d\u00fcnyan\u0131n en zengin y\u00fczde 1\u2019inin, 1,5 derece hedefiyle uyumlu y\u0131ll\u0131k karbon b\u00fct\u00e7esini y\u0131l\u0131n ilk g\u00fcnlerinde t\u00fcketti\u011fini ortaya koyuyor.<\/p>\n<p>\u0130klim krizinin yaratt\u0131\u011f\u0131 kurakl\u0131k, seller, a\u015f\u0131r\u0131 hava olaylar\u0131 ve ekosistem kay\u0131plar\u0131; ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131 terk etmek zorunda kalan topluluklardan \u00fcretim g\u00fcc\u00fcn\u00fc kaybeden \u00e7ift\u00e7ilere kadar milyonlarca insan\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 do\u011frudan etkiliyor. Bu nedenle iklim krizine kar\u015f\u0131 geli\u015ftirilecek politikalar\u0131n yaln\u0131zca emisyonlar\u0131 azaltmay\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda iklim adaletini sa\u011flamay\u0131 da hedeflemesi gerekiyor.\u00a0<\/p>\n<p><strong>K\u00f6m\u00fcrden \u00e7\u0131k\u0131\u015f iklim krizine kar\u015f\u0131 temel ad\u0131mlardan biri<\/strong><\/p>\n<p>Bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar, k\u00fcresel s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131rabilmek i\u00e7in fosil yak\u0131tlardan uzakla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini ortaya koyuyor. \u00d6zellikle k\u00f6m\u00fcr, enerji sekt\u00f6r\u00fcnden kaynaklanan sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n en \u00f6nemli kaynaklar\u0131ndan biri olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n<p>TEMA Vakf\u0131 Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131 Deniz Ata\u00e7, iklim krizine kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede k\u00f6m\u00fcrden \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n kritik \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek \u015fu de\u011ferlendirmede bulundu:<\/p>\n<p>\u201cSera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n \u00f6nemli b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden sorumlu olan k\u00f6m\u00fcrden \u00e7\u0131k\u0131\u015f, iklim krizine kar\u015f\u0131 m\u00fccadelenin temel ad\u0131mlar\u0131ndan biridir. Ancak\u00a0ekolojik etkiler g\u00f6zetilmeden, ya\u015fam alanlar\u0131 korunmadan ve yerel halk\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131 sa\u011flanmadan y\u00fcr\u00fct\u00fclen enerji yat\u0131r\u0131mlar\u0131; yeni \u00e7evresel ve toplumsal sorunlar yaratma riski ta\u015f\u0131yor. Bu nedenle d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, yaln\u0131zca santrallerin kapat\u0131lmas\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmamal\u0131; k\u00f6m\u00fcr b\u00f6lgelerinde ya\u015fayan i\u015f\u00e7ileri, yerel ekonomileri ve topluluklar\u0131 koruyan b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir adil ge\u00e7i\u015f politikas\u0131yla desteklenmelidir.\u201d<\/p>\n<p><strong>Do\u011fay\u0131 korumadan iklim kriziyle m\u00fccadele edilemez<\/strong><\/p>\n<p>\u0130klim krizine kar\u015f\u0131 geli\u015ftirilen politikalar\u0131n do\u011fal varl\u0131klar\u0131n korunmas\u0131yla birlikte ele al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fine dikkat \u00e7eken Ata\u00e7, \u201cSon y\u0131llarda madencilik faaliyetleri ve \u00e7e\u015fitli mevzuat de\u011fi\u015fiklikleri nedeniyle ormanlar, tar\u0131m alanlar\u0131, su varl\u0131klar\u0131 ve \u00f6nemli do\u011fa alanlar\u0131 \u00fczerindeki bask\u0131 artarken, 2025 y\u0131l\u0131nda kabul edilen Torba Yasa ile do\u011fal varl\u0131klar\u0131m\u0131z \u00fczerindeki riskler daha da derinle\u015fti.\u201d dedi.<\/p>\n<p>Mu\u011fla\u2019n\u0131n Milas il\u00e7esindeki Akbelen Orman\u0131 \u00e7evresinde ya\u015fananlar, iklim hedefleri ile fosil yak\u0131t politikalar\u0131 aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkiyi ortaya koyuyor. K\u00f6m\u00fcrl\u00fc termik santrallere yak\u0131t sa\u011flamak amac\u0131yla y\u00fcr\u00fct\u00fclen madencilik faaliyetleri i\u00e7in orman alanlar\u0131n\u0131n kesilmek istenmesi, do\u011fal varl\u0131klar\u0131n fosil yak\u0131tlar u\u011fruna nas\u0131l bask\u0131 alt\u0131na al\u0131nabildi\u011finin somut \u00f6rneklerinden biri olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p>TEMA Vakf\u0131\u2019n\u0131n 2020-2022 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 haritalama \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na g\u00f6re, 29 ilde topraklar\u0131n y\u00fczde 67\u2019si IV. Grup madenlere ruhsatland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f durumda. Bu endi\u015fe verici tablo kar\u015f\u0131s\u0131nda Ata\u00e7, \u201cOrmanlar, tar\u0131m alanlar\u0131 ve \u00f6nemli do\u011fa alanlar\u0131 \u00fczerindeki bu bask\u0131, karbon yutaklar\u0131n\u0131n devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131, su d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fcn s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi ve iklim krizine kar\u015f\u0131 dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131nda kritik rol oynayan ekosistemleri tehdit ediyor. Bu nedenle do\u011fay\u0131 korumadan iklim krizini durdurmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u0130klim i\u00e7in \u015fimdi harekete ge\u00e7ilmeli<\/strong><\/p>\n<p>D\u00fcnya \u00c7evre G\u00fcn\u00fc\u2019nde yap\u0131lan #\u0130klim\u0130\u00e7in\u015eimdi \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n somut politikalarla desteklenmesi gerekti\u011fini vurgulayan Deniz Ata\u00e7, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:\u00a0<\/p>\n<p>\u201c\u0130klim krizi yaln\u0131zca do\u011fay\u0131 de\u011fil; ya\u015fam hakk\u0131n\u0131, \u00fcretimi, su varl\u0131klar\u0131n\u0131 ve toplumsal adaleti de tehdit ediyor. Bu nedenle iklim krizine kar\u015f\u0131 at\u0131lmas\u0131 gereken ad\u0131mlar daha fazla ertelenemez. T\u00fcrkiye\u2019nin k\u00f6m\u00fcrden \u00e7\u0131k\u0131\u015f ve adil ge\u00e7i\u015f konusunda somut ad\u0131mlar atmas\u0131, ayn\u0131 zamanda da ormanlar\u0131, tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131, su varl\u0131klar\u0131n\u0131 ve ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131 koruyan politikalar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmesi gerekiyor.\u201d<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin y\u0131l sonunda ev sahipli\u011fi yapaca\u011f\u0131 COP31 s\u00fcrecinin iklim politikalar\u0131na y\u00f6nelik tart\u0131\u015fmalar\u0131n yo\u011funla\u015faca\u011f\u0131 \u00f6nemli bir d\u00f6nem oldu\u011funa i\u015faret eden Ata\u00e7, karar al\u0131c\u0131lar\u0131 iklim krizine kar\u015f\u0131 bilim temelli, adil ve do\u011fa dostu politikalar\u0131 h\u0131zla hayata ge\u00e7irmeye \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>TEMA Vakf\u0131, 5 Haziran D\u00fcnya \u00c7evre G\u00fcn\u00fc kapsam\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada iklim krizinin yaln\u0131zca \u00e7evresel de\u011fil, ayn\u0131 zamanda toplumsal bir adalet meselesi oldu\u011funa dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":21037,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21],"tags":[],"class_list":["post-21036","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21036","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21036"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21036\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21038,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21036\/revisions\/21038"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21037"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21036"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21036"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21036"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}