\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi NP\u0130STANBUL Hastanesi N\u00f6ropsikolog Dr. \u0130nci Birincio\u011flu, demans\u0131n erken tan\u0131s\u0131nda n\u00f6ropsikolojik testlerin ve bili\u015fsel de\u011ferlendirmelerin, beynin farkl\u0131 i\u015flev a\u011flar\u0131ndaki bozulmalar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kararak tan\u0131ya nas\u0131l katk\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda a\u00e7\u0131klamalarda bulundu.<\/p>\n
Demans\u0131n erken tan\u0131s\u0131, \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc de\u011ferlendirmeyi gerektirir!<\/strong><\/p>\n Demans\u0131n erken tan\u0131s\u0131n\u0131n n\u00f6roanatomik g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme, elektrofizyolojik de\u011ferlendirmeler, genetik analizler ve n\u00f6ropsikolojik incelemelerin birlikte ele al\u0131nmas\u0131n\u0131 gerektirdi\u011fini ifade eden Dr. \u0130nci Birincio\u011flu, \u201cN\u00f6ropsikolojik profil, farkl\u0131 n\u00f6rodejeneratif hastal\u0131klar\u0131n erken evrede ortaya \u00e7\u0131kan bili\u015fsel de\u011fi\u015fimlerini belirleyerek tan\u0131 s\u00fcrecine \u00f6nemli katk\u0131 sa\u011flar.\u201d dedi.<\/p>\n N\u00f6rodejeneratif hastal\u0131klar\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7ta belirli beyin b\u00f6lgelerinde i\u015flev kayb\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Dr. Birincio\u011flu, \u201cHastal\u0131k ilerledik\u00e7e bu bozukluklar farkl\u0131 alanlara yay\u0131l\u0131r ve sonu\u00e7ta yayg\u0131n beyin atrofisi geli\u015fir. Bu nedenle n\u00f6ropsikolojik testler \u00f6zellikle erken ve orta evrede de\u011ferli bilgiler sunar.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n Demans\u0131n temel \u00f6zellikleri; sinsi ba\u015flang\u0131\u00e7, yava\u015f ve ilerleyici seyir\u2026<\/strong><\/p>\n Demans sendromlar\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7 temel \u00f6zellikle tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktaran Dr. \u0130nci Birincio\u011flu, \u201cSinsi ba\u015flang\u0131\u00e7 g\u00f6stermesi, yava\u015f ilerlemesi ve progresif bir seyir izlemesi temel \u00f6zellikleridir. Hastal\u0131\u011f\u0131n ilk belirtileri ise y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fc i\u015flev bozuklu\u011fu, dil kayb\u0131 (afazi), bellek bozuklu\u011fu, g\u00f6rsel-mek\u00e2nsal i\u015flevlerde bozulma veya apraksi \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131kabilir. Bu belirtilerin hangi a\u011fda ba\u015flad\u0131\u011f\u0131, altta yatan n\u00f6rodejeneratif s\u00fcrecin anla\u015f\u0131lmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n Erken d\u00f6nemde demans saat \u00e7izim testiyle fark edilebilir!<\/strong><\/p>\n N\u00f6ropsikolojik incelemelerin temel olarak y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fc i\u015flevler \u015febekesi (prefrontal korteks), dil \u015febekesi, bellek \u015febekesi (limbik sistem), \u2018Ne?\u2019 \u015febekesi (nesne ve y\u00fcz tan\u0131ma), \u2018Nerede?\u2019 \u015febekesi (uzamsal alg\u0131) gibi be\u015f bili\u015fsel a\u011f\u0131 de\u011ferlendirdi\u011fine i\u015faret eden Dr. \u0130nci Birincio\u011flu, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n \u201cFrontal lob i\u015flevlerinin de\u011ferlendirilmesinde dikkat, \u00e7al\u0131\u015fma belle\u011fi, s\u00f6zel ak\u0131c\u0131l\u0131k, inhibisyon, bili\u015fsel esneklik ve soyutlama becerileri incelenir. S\u00f6zel ak\u0131c\u0131l\u0131k testleri erken tan\u0131da \u00f6nemli bilgiler sunar. Kategori ak\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n (\u00f6rne\u011fin hayvan isimleri) harf ak\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re daha fazla bozulmas\u0131 Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrebilir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k kural s\u00fcrd\u00fcrme g\u00fc\u00e7l\u00fckleri, perseverasyon ve disinhibisyon daha \u00e7ok frontal sistem bozukluklar\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Soyutlama becerisindeki hafif bozulmalar da hafif bili\u015fsel bozuklu\u011fun erken g\u00f6stergelerinden biridir.<\/p>\n Saat \u00e7izim testi hem kolay uygulanabilir olmas\u0131 hem de \u00e7ok say\u0131da bili\u015fsel i\u015flev hakk\u0131nda bilgi vermesi nedeniyle \u00f6nemli bir tarama arac\u0131d\u0131r. Planlama, zaman kavram\u0131, soyutlama ve y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fc i\u015flevlerdeki bozulmalar saat \u00e7iziminde erken d\u00f6nemde fark edilebilir. Baz\u0131 hastalarda mini-mental test puanlar\u0131 normal s\u0131n\u0131rlarda olmas\u0131na ra\u011fmen saat \u00e7izimindeki bozukluklar dikkat \u00e7ekici olabilir.\u201d<\/p>\n \u0130pu\u00e7lar\u0131 verilse bile hat\u0131rlanamayan bilgiler, Alzheimer\u2019\u0131n erken habercisi olabilir!<\/strong><\/p>\n Dil i\u015flevlerinin adland\u0131rma, anlama, konu\u015fma \u00fcretimi, tekrarlama, okuma ve yazma becerilerini i\u00e7erdi\u011fini hat\u0131rlatan Dr. \u0130nci Birincio\u011flu, \u201cDil de\u011ferlendirmesinde en s\u0131k kullan\u0131lan ara\u00e7lardan biri Boston Adland\u0131rma Testi\u2019dir. Adland\u0131rma g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc (anomi), ilerleyici afazi tiplerinde ortak g\u00f6r\u00fclen \u00f6nemli bir belirtidir.\u201d dedi.<\/p>\n Hangi dil i\u015flevlerinin korundu\u011fu veya bozuldu\u011funun, hastal\u0131\u011f\u0131n n\u00f6roanatomik yerle\u015fimi hakk\u0131nda \u00f6nemli bilgiler verdi\u011fini dile getiren Dr. Birincio\u011flu, \u201cBellek de\u011ferlendirmesinde ise s\u00f6zel ve g\u00f6rsel bellek testleri kullan\u0131l\u0131r. S\u00f6zel bellek testlerinde bireye belirli say\u0131da kelime \u00f6\u011fretilir ve k\u0131sa s\u00fcre sonra bunlar\u0131 hat\u0131rlamas\u0131 istenir. Burada yaln\u0131zca \u00f6\u011frenme d\u00fczeyi de\u011fil, bilginin uzun s\u00fcreli belle\u011fe kaydedilip kaydedilemedi\u011fi de de\u011ferlendirilir. \u0130pucuyla hat\u0131rlanabilen unutkanl\u0131klar dikkat sorunlar\u0131na ba\u011fl\u0131 olabilirken, ipu\u00e7lar\u0131na ra\u011fmen hat\u0131rlanamayan bilgiler hipokampal kay\u0131t bozuklu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcr. Bu durum Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n erken evrelerinde s\u0131k g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n Demans, y\u00fczleri tan\u0131yamama ve mek\u00e2nsal alg\u0131 bozukluklar\u0131yla da kendini g\u00f6sterebilir!<\/strong><\/p>\n \u2018Ne?\u2019 \u015eebekesi sisteminin nesne ve y\u00fcz tan\u0131may\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131na de\u011finen Dr. \u0130nci Birincio\u011flu, \u201cY\u00fcz tan\u0131ma testleri ve nesne tan\u0131ma de\u011ferlendirmeleri kullan\u0131larak ki\u015finin g\u00f6rsel bilgiyi anlamland\u0131rma kapasitesi \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr. Bu alandaki bozukluklar agnozi olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r ve \u00f6zellikle posterior kortikal b\u00f6lgelerin etkilenmesiyle ortaya \u00e7\u0131kabilir.\u201d dedi.<\/p>\n \u2018Nerede?\u2019 \u015eebekesinin ise uzamsal alg\u0131 ve g\u00f6rsel-mek\u00e2nsal organizasyon becerilerini y\u00f6neten a\u011f oldu\u011funa i\u015faret eden Dr. Birincio\u011flu, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle tamamlad\u0131:<\/p>\n \u201c\u00c7izgi y\u00f6n\u00fc belirleme testleri, \u015fekil kopyalama g\u00f6revleri ve yap\u0131land\u0131rma testleri kullan\u0131larak ki\u015finin kendi bedeni ile d\u0131\u015f d\u00fcnya aras\u0131ndaki mek\u00e2nsal ili\u015fkiyi kurabilme becerisi de\u011ferlendirilir. Bu sistemdeki bozukluklar ihmal sendromu, Balint sendromu veya Gerstmann sendromu gibi klinik tablolarla ili\u015fkili olabilir.\u201d<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi NP\u0130STANBUL Hastanesi N\u00f6ropsikolog Dr.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22603,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-22602","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22602","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22602"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22602\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22604,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22602\/revisions\/22604"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22603"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22602"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22602"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22602"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}