\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi NP\u0130STANBUL Hastanesi \u00c7ocuk ve Ergen Psikiyatri Uzman\u0131 Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Melek G\u00f6zde Lu\u015f, Otizm Spektrum Bozuklu\u011fu’nun nedenleri, erken belirtileri, tan\u0131 s\u00fcreci, do\u011fru tedavi yakla\u015f\u0131m\u0131 ve erken e\u011fitimin bireyin ya\u015fam kalitesi \u00fczerindeki belirleyici etkisi hakk\u0131nda a\u00e7\u0131klamalarda bulundu.\u00a0<\/p>\n
Otizmin en \u00f6nemli nedeni genetik yatk\u0131nl\u0131k!<\/strong><\/p>\n Otizm Spektrum Bozuklu\u011fu\u2019nun bireyin sosyal etkile\u015fim ve ileti\u015fim becerilerinde farkl\u0131l\u0131klarla birlikte, s\u0131n\u0131rl\u0131 ilgi alanlar\u0131 ve tekrarlay\u0131c\u0131 davran\u0131\u015flarla karakterize edilen n\u00f6rogeli\u015fimsel bir durum oldu\u011funu hat\u0131rlatan\u00a0Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Melek G\u00f6zde Lu\u015f, \u201cSpektrum olarak tan\u0131mlanmas\u0131n\u0131n nedeni ise belirtilerin ve etkilenme d\u00fczeyinin her bireyde farkl\u0131 \u015fekillerde ortaya \u00e7\u0131kabilmesidir.\u201d dedi.<\/p>\n G\u00fcn\u00fcm\u00fczde yap\u0131lan bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n, otizmin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131nda en \u00f6nemli etkenin genetik yatk\u0131nl\u0131k oldu\u011funu g\u00f6sterdi\u011fini ifade eden\u00a0Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Lu\u015f, \u201cGenetik fakt\u00f6rlerin yan\u0131 s\u0131ra baz\u0131 \u00e7evresel etkenlerin de riski art\u0131rabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. Bunlar aras\u0131nda \u00f6zellikle ileri baba ya\u015f\u0131 ve buna ba\u011fl\u0131 olarak ileri anne ya\u015f\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Ge\u00e7mi\u015fte \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen \u2018buzdolab\u0131 anne\u2019 olarak bilinen, ebeveyn ilgisizli\u011finin otizme neden oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ise bilimsel olarak ge\u00e7erlili\u011fini yitirdi. Benzer \u015fekilde a\u015f\u0131lar\u0131n ya da ila\u00e7lar\u0131n otizme neden oldu\u011funa dair iddialar\u0131 destekleyen g\u00fcvenilir bilimsel kan\u0131t bulunmuyor.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n Otizmin ilk belirtileri ya\u015fam\u0131n ilk y\u0131llar\u0131nda sosyal etkile\u015fimde ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor!<\/strong><\/p>\n Otizmin ilk belirtilerinin \u00e7o\u011funlukla ya\u015fam\u0131n ilk y\u0131llar\u0131nda sosyal etkile\u015fim alan\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na i\u015faret eden\u00a0Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Melek G\u00f6zde Lu\u015f, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n \u201cYakla\u015f\u0131k 1-1,5 ya\u015f d\u00f6neminde \u00e7ocuk, bak\u0131m veren ki\u015fiyle beklenen d\u00fczeyde ileti\u015fim kurmayabilir. Erken d\u00f6nemde dikkat edilmesi gereken belirtiler aras\u0131nda; ismi s\u00f6ylendi\u011finde d\u00f6n\u00fcp bakmamas\u0131, g\u00f6z temas\u0131 kurmamas\u0131, g\u00fcl\u00fcmsemeye kar\u015f\u0131l\u0131k vermemesi, bak\u0131m veren ki\u015fiyle etkile\u015fim kurmakta isteksiz olmas\u0131, yakla\u015f\u0131k 8-10 ayl\u0131k d\u00f6nemde beklenen \u2018ce-ee\u2019 gibi kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 oyunlara ilgi g\u00f6stermemesi bulunabilir.<\/p>\n Dil geli\u015fimindeki gecikmeler de \u00f6nemli uyar\u0131 i\u015faretlerindendir. Bir ya\u015f civar\u0131nda anlaml\u0131 s\u00f6zc\u00fcklerin ba\u015flamamas\u0131, iki ya\u015f\u0131na gelindi\u011finde ise iki kelimelik anlaml\u0131 c\u00fcmlelerin kurulamamas\u0131 uzman de\u011ferlendirmesi gerektiren geli\u015fimsel belirtiler aras\u0131nda yer al\u0131r.\u201d<\/p>\n Konu\u015fma ge\u00e7 ba\u015flasa da do\u011fru e\u011fitim ve dil terapisiyle \u00f6nemli geli\u015fmeler sa\u011flanabilir!<\/strong><\/p>\n Konu\u015fma becerisinin otizmli bireylerde farkl\u0131 d\u00fczeylerde geli\u015febilece\u011fini dile getiren\u00a0Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Lu\u015f, \u201cDil geli\u015fiminin erken ba\u015flamas\u0131, ileti\u015fim becerilerinin ilerlemesini kolayla\u015ft\u0131r\u0131r. \u0130leri ya\u015flarda h\u00e2l\u00e2 konu\u015fma geli\u015fmemi\u015f \u00e7ocuklarda s\u00fcre\u00e7 daha zor olsa da, uygun e\u011fitim programlar\u0131 ile dil ve konu\u015fma terapisi sayesinde \u00f6nemli geli\u015fmeler sa\u011flanabilir.\u201d dedi.<\/p>\n Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Lu\u015f, her \u00e7ocu\u011fun geli\u015fim h\u0131z\u0131 ve potansiyeli farkl\u0131 oldu\u011fundan, ailelerin erken d\u00f6nemde uzman de\u011ferlendirmesine ba\u015fvurarak bireysel e\u011fitim plan\u0131 olu\u015fturmas\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n Otizm, tek ba\u015f\u0131na zihinsel yetersizlik anlam\u0131na gelmez!<\/strong><\/p>\n Otizm ile zek\u00e2 aras\u0131nda do\u011frudan bir ili\u015fki bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan\u00a0Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Lu\u015f, \u201cOtizm temel olarak sosyal ileti\u015fim alan\u0131n\u0131 etkileyen n\u00f6rogeli\u015fimsel bir durumdur ve tek ba\u015f\u0131na zihinsel yetersizlik anlam\u0131na gelmez.\u201d dedi.<\/p>\n Otizmli bireylerin zek\u00e2 d\u00fczeylerinin \u00e7ok farkl\u0131 olabilece\u011fini aktaran\u00a0Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Lu\u015f, \u201cBaz\u0131 bireyler \u00fcst\u00fcn bili\u015fsel becerilere sahipken, baz\u0131lar\u0131nda zihinsel geli\u015fim gerili\u011fi de tabloya e\u015flik edebilir. Bu nedenle her otizmli bireyin bili\u015fsel \u00f6zellikleri ayr\u0131 ayr\u0131 de\u011ferlendirilmeli.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n Otizm, Down sendromunda oldu\u011fu gibi belirli bir genin varl\u0131\u011f\u0131yla te\u015fhis edilen bir hastal\u0131k de\u011fil!<\/strong><\/p>\n Otizmin genetik temeli g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izen\u00a0Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Melek G\u00f6zde Lu\u015f, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n \u201c\u0130kiz \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve ayn\u0131 ailede birden fazla otizmli bireyin g\u00f6r\u00fclebilmesi bu ili\u015fkiyi destekliyor. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde baz\u0131 genetik tarama testleri uygulanabiliyor. Ancak \u00f6nemli bir noktan\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izmek gerekir; genetik testler tek ba\u015f\u0131na otizm tan\u0131s\u0131 koydurmaz. Otizm, Down sendromunda oldu\u011fu gibi belirli bir genin varl\u0131\u011f\u0131yla te\u015fhis edilen bir hastal\u0131k de\u011fildir. Tan\u0131 h\u00e2len \u00e7ocuk ve ergen psikiyatrisi uzmanlar\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 klinik de\u011ferlendirme sonucunda konulur.\u201d\u00a0<\/p>\n Otizm i\u00e7in bilimsel olarak etkinli\u011fi kan\u0131tlanm\u0131\u015f temel yakla\u015f\u0131m e\u011fitim!\u00a0<\/strong><\/p>\n Otizmli \u00e7ocuklar\u0131n ileride ba\u011f\u0131ms\u0131z ya\u015fay\u0131p ya\u015fayamayacaklar\u0131na de\u011finen\u00a0Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Lu\u015f, \u201cBu konunun tek bir cevab\u0131 yok. Ba\u011f\u0131ms\u0131z ya\u015fam becerileri; otizmin \u015fiddetine, bireyin bili\u015fsel \u00f6zelliklerine ve ald\u0131\u011f\u0131 e\u011fitimin niteli\u011fine g\u00f6re de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterir.\u201d dedi.<\/p>\n Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Lu\u015f, \u201cErken tan\u0131 alan, d\u00fczenli ve nitelikli e\u011fitim g\u00f6ren, hafif d\u00fczeyde otizm spektrum bozuklu\u011fu bulunan bireylerin ilerleyen ya\u015flarda ba\u011f\u0131ms\u0131z ya\u015famalar\u0131n\u0131, e\u011fitim hayat\u0131na devam etmelerini ve \u00e7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131na kat\u0131lmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayacak becerileri kazanmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. E\u011fitimin temel amac\u0131 da bireyin g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam, sosyal ileti\u015fim ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k becerilerini en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131karmakt\u0131r. Otizm i\u00e7in bilimsel olarak etkinli\u011fi kan\u0131tlanm\u0131\u015f temel yakla\u015f\u0131m e\u011fitimdir. Bu nedenle \u00e7ocu\u011fun yaln\u0131zca bir \u00f6zel e\u011fitim kurumuna devam etmesi de\u011fil, ald\u0131\u011f\u0131 e\u011fitimin niteli\u011fi b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. \u00c7ocu\u011fun bireysel ihtiya\u00e7lar\u0131na uygun planlanm\u0131\u015f, bilimsel temelli ve d\u00fczenli uygulanan e\u011fitim programlar\u0131, sosyal ileti\u015fim becerilerinin geli\u015fmesine ve ya\u015fam kalitesinin artmas\u0131na \u00f6nemli katk\u0131 sa\u011flar.\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n Do\u011fru bilgiye ula\u015f\u0131lmas\u0131, ailelerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 belirsizlik ve kayg\u0131n\u0131n azalmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur!<\/strong><\/p>\n Otizm \u015f\u00fcphesi olu\u015ftu\u011funda ailelerin ilk yapmas\u0131 gerekenin, alan\u0131nda deneyimli bir uzmandan do\u011fru de\u011ferlendirme ve tan\u0131 almak oldu\u011funu kaydeden\u00a0Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Melek G\u00f6zde Lu\u015f, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle tamamlad\u0131:<\/p>\n \u201cDo\u011fru bilgiye ula\u015f\u0131lmas\u0131, ailelerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 belirsizlik ve kayg\u0131n\u0131n azalmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur. Tan\u0131n\u0131n ard\u0131ndan \u00e7ocu\u011fun ihtiya\u00e7lar\u0131na uygun e\u011fitim plan\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131, gerekli terapilerin ba\u015flat\u0131lmas\u0131 ve aileye rehberlik edilmesi s\u00fcrecin en \u00f6nemli basamaklar\u0131n\u0131 olu\u015fturur. Otizm tan\u0131s\u0131 alan ergenlerde de durumun uygun \u015fekilde a\u00e7\u0131klanmas\u0131 ve bireyin kendi farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamas\u0131, psikolojik uyum a\u00e7\u0131s\u0131ndan olumlu katk\u0131lar sa\u011flayabilir.\u201d<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi NP\u0130STANBUL Hastanesi \u00c7ocuk ve Ergen Psikiyatri Uzman\u0131 Dr.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":23121,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-23120","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23120","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23120"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23120\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23122,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23120\/revisions\/23122"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23121"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23120"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23120"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23120"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}