\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi \u0130leti\u015fim Fak\u00fcltesi Halkla \u0130li\u015fkiler ve Tan\u0131t\u0131m B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi, Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc N\u00f6ropazarlama Y\u00fcksek Lisans Program\u0131 Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi \u00d6zg\u00fcn Arda Ku\u015f, “dijital obezite” konusuna dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n
Dijital obezite ihtiya\u00e7tan fazla i\u00e7erik t\u00fcketmektir<\/strong><\/p>\n Dijital obezitenin son y\u0131llarda giderek yayg\u0131nla\u015fan bir sorun haline geldi\u011fini belirten Dr. Ku\u015f, “Dijital obeziteyi, ki\u015finin ihtiya\u00e7 duydu\u011fundan \u00e7ok daha fazla dijital i\u00e7erik t\u00fcketmesi ve bu durumun g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131n\u0131 olumsuz y\u00f6nde etkilemeye ba\u015flamas\u0131 olarak tan\u0131mlayabiliriz. S\u00fcrekli sosyal medya ak\u0131\u015f\u0131nda tak\u0131l\u0131 kalmak, k\u0131sa videolar\u0131 kayd\u0131r\u0131rken zaman kavram\u0131n\u0131 yitirmek ya da gereksiz bilgi t\u00fcketimini kontrol edememek bu durumun en yayg\u0131n \u00f6rnekleri aras\u0131nda yer al\u0131yor.” dedi.\u00a0<\/p>\n Bug\u00fcn dijital platformlar\u0131n insan ya\u015fam\u0131n\u0131n merkezinde bulundu\u011funu belirten Dr. Ku\u015f, “Telefonlar, sosyal medya platformlar\u0131 ve dijital uygulamalar art\u0131k hayat\u0131m\u0131z\u0131n odak noktas\u0131nda yer al\u0131yor. \u0130\u00e7erikler \u00e7ok h\u0131zl\u0131, k\u0131sa ve s\u00fcrekli yenileniyor. Bu durum beynin s\u00fcrekli yeni uyaran istemesine neden oluyor. \u00d6zellikle bildirimler, sonsuz kayd\u0131rma sistemi ve algoritmalar insanlar\u0131n ekranda daha uzun s\u00fcre kalmas\u0131n\u0131 hedefliyor. Zamanla ki\u015filer fark\u0131nda olmadan dijital i\u00e7erik t\u00fcketimini bir al\u0131\u015fkanl\u0131ktan \u00f6teye ta\u015f\u0131yabiliyor ve beyin bu durumu haz unsuru olarak nitelendirebiliyor.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n Her dijital obezite ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k de\u011fildir<\/strong><\/p>\n Dijital ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ile dijital obezitenin ayn\u0131 kavramlar olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Dr. Ku\u015f, “Dijital ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k, ki\u015finin ekran kullan\u0131m\u0131n\u0131 kontrol edememesi ve dijital ortamdan uzak kald\u0131\u011f\u0131nda kayg\u0131 ya da yoksunluk ya\u015famas\u0131yla ili\u015fkilidir. Her dijital obezite vakas\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k seviyesinde olmayabilir ancak uzun vadede dikkat da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131\u011f\u0131, zihinsel yorgunluk, verim kayb\u0131, ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ve sosyal ya\u015famdan uzakla\u015fma gibi sorunlara neden olabilir.” \u00a0ifadesinde bulundu.<\/p>\n Dijital obeziteyi a\u015f\u0131r\u0131 yemek t\u00fcketimine benzeten Dr. Ku\u015f, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n “Ben dijital obeziteyi bireyin ihtiyac\u0131ndan fazla yemek yemesiyle ili\u015fkilendiriyorum. Nas\u0131l ki ki\u015fi fazla yemek t\u00fcketti\u011finde rahats\u0131zl\u0131k ve a\u011f\u0131rl\u0131k hissederse, dijital obezitede de benzer bir durum ya\u015fan\u0131yor. Aradaki temel fark, birinin fiziksel bedeni, di\u011ferinin ise bili\u015fsel ve psikolojik yap\u0131y\u0131 etkilemesidir.”<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00c7ok \u015fey g\u00f6r\u00fcyoruz ama \u00e7ok az\u0131n\u0131 hat\u0131rl\u0131yoruz<\/strong><\/p>\n A\u015f\u0131r\u0131 dijital i\u00e7erik t\u00fcketiminin beynin dikkat, haf\u0131za ve \u00f6d\u00fcl sistemini do\u011frudan etkiledi\u011fini belirten Dr. Ku\u015f, “S\u00fcrekli i\u00e7erik t\u00fcketimi beynin h\u0131zl\u0131 uyarana ve bu uyaranlardan kaynakl\u0131 hazza al\u0131\u015fmas\u0131na neden oluyor. \u00d6zellikle k\u0131sa video formatlar\u0131 ve s\u00fcrekli de\u011fi\u015fen i\u00e7erikler dikkat s\u00fcresini ciddi \u015fekilde azaltabiliyor. \u0130nsanlar uzun s\u00fcre odaklanmakta zorlanabiliyor, sab\u0131rs\u0131zl\u0131k hissi artabiliyor. Bunu \u00f6zellikle gen\u00e7lerde daha belirgin bi\u00e7imde g\u00f6zlemleyebiliyoruz.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.\u00a0<\/p>\n Yo\u011fun bilgi ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n haf\u0131za \u00fczerinde de olumsuz etkiler olu\u015fturdu\u011funu ifade eden Dr. Ku\u015f, “Beyin s\u00fcrekli yeni bilgiyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda bu bilgileri i\u015fleme ve kal\u0131c\u0131 hale getirme konusunda zorlanabiliyor. Bu nedenle ki\u015filer ‘\u00e7ok \u015fey g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ama az \u015fey hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131’ fark edebiliyor. K\u0131sacas\u0131 ki\u015fi zihninde i\u015fleyebilece\u011finden \u00e7ok daha fazla bilgiyi sindirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.” dedi.<\/p>\n Beynin \u00f6d\u00fcl sistemi daha fazlas\u0131n\u0131 istemeye ba\u015fl\u0131yor<\/strong><\/p>\n Sosyal medya platformlar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma mant\u0131\u011f\u0131n\u0131n beynin \u00f6d\u00fcl sistemini etkiledi\u011fini dile getiren Dr. \u00a0Ku\u015f, “Be\u011feniler, bildirimler ve s\u00fcrekli gelen yeni i\u00e7erikler beyinde k\u0131sa s\u00fcreli haz hissi olu\u015fturuyor. D\u00fczenli ve yo\u011fun dijital i\u00e7erik t\u00fcketen ki\u015fi zamanla buna tolerans geli\u015ftiriyor. Bu durum, ayn\u0131 hazza ula\u015fabilmek i\u00e7in daha fazla i\u00e7erik t\u00fcketme iste\u011fini tetikleyebiliyor. Sosyal medya platformlar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma mant\u0131\u011f\u0131 da bu d\u00f6ng\u00fcy\u00fc g\u00fc\u00e7lendiriyor.” ifadesinde bulundu.<\/p>\n En \u00f6nemli belirtiler dikkat da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve s\u00fcrekli telefonu kontrol etme iste\u011fi<\/strong><\/p>\n Dijital obezitenin erken belirtilerine de de\u011finen Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi \u00d6zg\u00fcn Arda Ku\u015f, “En yayg\u0131n belirtiler aras\u0131nda s\u00fcrekli telefonu kontrol etme ihtiyac\u0131, dikkat da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131\u011f\u0131, ekran ba\u015f\u0131nda planlanandan \u00e7ok daha fazla zaman ge\u00e7irme, uyku d\u00fczensizli\u011fi ve ger\u00e7ek hayattaki aktivitelerden uzakla\u015fma yer al\u0131yor. \u00d6zellikle \u00e7ocuklar, ergenler ve gen\u00e7 yeti\u015fkinler daha b\u00fcy\u00fck risk alt\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu ya\u015f gruplar\u0131 hem dijital platformlarla \u00e7ok daha erken ya\u015fta tan\u0131\u015f\u0131yor hem de sosyal medya etkile\u015fimlerinden daha fazla etkilenebiliyor. Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yeti\u015fkinlerde de i\u015f, sosyal ya\u015fam ve e\u011flence s\u00fcre\u00e7lerinin dijitalle\u015fmesi nedeniyle risk giderek art\u0131yor.\u201d dedi.<\/p>\n Dijital d\u00fcnyadan ka\u00e7amay\u0131z ama onu y\u00f6netebiliriz<\/strong><\/p>\n G\u00fcnl\u00fck ya\u015famda dijital t\u00fcketimi dengelemek i\u00e7in ekran kullan\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6ncelikle fark edilmesi gerekti\u011fini ifade eden Dr. Ku\u015f, “Bir\u00e7ok ki\u015fi g\u00fcn i\u00e7inde ne kadar s\u00fcre telefon ekran\u0131nda vakit ge\u00e7irdi\u011fini fark etmiyor. Bu nedenle ekran s\u00fcresini takip etmek \u00f6nemli bir ba\u015flang\u0131\u00e7t\u0131r. Bildirimleri azaltmak, \u00f6zellikle gece saatlerinde telefonu yatak odas\u0131ndan uzak tutmak ve belirli saatleri \u2018ekrans\u0131z zaman\u2019 olarak ay\u0131rmak etkili y\u00f6ntemler aras\u0131nda yer al\u0131yor. Ayr\u0131ca sosyal medya kullan\u0131m\u0131n\u0131 ama\u00e7l\u0131 hale getirmek gerekiyor. S\u00fcrekli ak\u0131\u015f i\u00e7inde kaybolmak yerine belirli s\u00fcrelerle kontroll\u00fc kullan\u0131m daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir yakla\u015f\u0131m olabilir.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n Fiziksel aktivite, y\u00fcz y\u00fcze sosyal ili\u015fkiler ve hobilerin dijital dengeyi korudu\u011funu vurgulayan Dr. Ku\u015f, “Dijital d\u00fcnyadan tamamen uzakla\u015fmak \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zda m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. \u00d6nemli olan onu kontroll\u00fc, bilin\u00e7li ve dengeli kullanmay\u0131 \u00f6\u011frenmektir.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n \u00c7ocuklar s\u00f6yleneni de\u011fil, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00f6rnek al\u0131yor<\/strong><\/p>\n Ailelerin \u00e7ocuklara ekran kullan\u0131m\u0131 konusunda rol model olmas\u0131 gerekti\u011fini belirten Dr. Ku\u015f, “\u00c7ocuklar s\u00f6ylenenden \u00e7ok g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00f6rnek al\u0131r. S\u00fcrekli telefon kullanan ebeveynlerin \u00e7ocuklar\u0131na ekran s\u0131n\u0131r\u0131 koymas\u0131 tek ba\u015f\u0131na yeterli olmayabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7ocuk g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc taklit eder. Ayr\u0131ca ebeveynlerin kendilerine zaman ay\u0131rmak veya \u00e7ocu\u011fu susturmak\/sakinle\u015ftirmek amac\u0131yla eline telefon veya tablet vermesi de \u00e7ocu\u011fun gelece\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck risk te\u015fkil ediyor. Ailelerin yasaklay\u0131c\u0131 de\u011fil, rehberlik eden bir yakla\u015f\u0131m benimsemesi gerekiyor. \u00c7ocuklarla birlikte ekran kurallar\u0131 belirlemek, ortak aktiviteler yapmak ve dijital i\u00e7erikleri birlikte de\u011ferlendirmek daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 sonu\u00e7lar verebilir. Ayr\u0131ca \u00e7ocuklar\u0131n spor, sanat ve sosyal etkinliklere y\u00f6nlendirilmesi dijital ya\u015fam ile ger\u00e7ek ya\u015fam aras\u0131nda daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir denge kurulmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilir.\u201d \u015feklinde s\u00f6zlerini tamamlad\u0131.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi \u0130leti\u015fim Fak\u00fcltesi Halkla \u0130li\u015fkiler ve Tan\u0131t\u0131m B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi, Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc N\u00f6ropazarlama Y\u00fcksek Lisans Program\u0131 Dr.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":23269,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-23268","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23268","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23268"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23268\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23270,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23268\/revisions\/23270"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23269"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23268"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23268"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23268"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}