\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi NP\u0130STANBUL Hastanesi N\u00f6roloji Uzman\u0131 Prof. Dr. Sultan Tarlac\u0131,\u00a0Neuralink projesiyle birlikte ak\u0131llara gelen sorular hakk\u0131nda a\u00e7\u0131klamalarda bulundu.<\/p>\n
Beyin sinyalleri yakla\u015f\u0131k 100 y\u0131ld\u0131r kaydediliyor!<\/strong><\/p>\n Elon Musk’\u0131n Neuralink projesiyle birlikte beyin-bilgisayar aray\u00fczlerinin yeniden d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcndemine oturdu\u011funu ifade eden\u00a0Prof. Dr. Sultan Tarlac\u0131, \u201cSosyal medyada sanki bu teknoloji ilk kez Neuralink ile ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f gibi bir alg\u0131 olu\u015ftu. Oysa beyin ile bilgisayar aras\u0131nda ileti\u015fim kurma fikri onlarca y\u0131ld\u0131r bilim insanlar\u0131n\u0131n \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir alan.\u201d dedi.<\/p>\n Beynin, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz, hareket etti\u011fimiz, hissetti\u011fimiz ya da karar verdi\u011fimiz her an elektriksel sinyaller \u00fcretti\u011fini hat\u0131rlatan Prof. Dr. Tarlac\u0131, \u201cBu sinyaller 1920’li y\u0131llardan beri EEG y\u00f6ntemiyle kaydedilebiliyor. Ancak uzun y\u0131llar boyunca bu karma\u015f\u0131k elektriksel aktivitenin i\u00e7inden belirli bir hareketi veya niyeti temsil eden sinyalleri ay\u0131rt etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. 1970’li ve 1980’li y\u0131llarda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarla birlikte, beynin belirli b\u00f6lgelerindeki baz\u0131 sinir h\u00fccrelerinin belirli hareketlerle ili\u015fkili oldu\u011fu ortaya kondu. \u00d6rne\u011fin sa\u011fa bakma, sola bakma ya da kolu kald\u0131rma iste\u011fi olu\u015ftu\u011funda beynin belirli b\u00f6lgelerinde tekrar eden elektriksel desenler olu\u015ftu\u011fu g\u00f6sterildi. B\u00f6ylece ilk kez \u2018niyet\u2019 ile \u2018hareket\u2019 aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131 bilimsel olarak \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmeye ba\u015fland\u0131.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n Beyin-bilgisayar aray\u00fcz\u00fc, fel\u00e7li hastalar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnceleriyle cihazlar\u0131 kontrol etmesini ama\u00e7l\u0131yor!<\/strong><\/p>\n Beyin-bilgisayar aray\u00fcz\u00fcn\u00fcn, beynin \u00fcretti\u011fi elektriksel sinyallerin bilgisayar taraf\u0131ndan analiz edilerek bir cihaza komut vermesini sa\u011flayan sistem oldu\u011funu dile getiren Prof. Dr. Tarlac\u0131, \u201cBu teknoloji \u00f6zellikle, ALS hastalar\u0131, omurilik felci ge\u00e7iren ki\u015filer ile \u2018locked-in sendromu\u2019 gibi a\u011f\u0131r fel\u00e7 tablolar\u0131 ya\u015fayan hastalar i\u00e7in geli\u015ftiriliyor.\u201d dedi.<\/p>\n Amac\u0131n, ki\u015finin hareket edemese bile yaln\u0131zca d\u00fc\u015f\u00fcncesini kullanarak d\u0131\u015f d\u00fcnyayla ileti\u015fim kurabilmesini sa\u011flamak oldu\u011funu aktaran Prof. Dr. Tarlac\u0131, \u201c\u00d6rne\u011fin hasta kolunu hareket ettiremese bile \u2018barda\u011fa uzanma\u2019 niyeti beyninde olu\u015fur. Bilgisayar bu sinyali tan\u0131r ve bir robot kolu hareket ettirerek barda\u011f\u0131 hastan\u0131n a\u011fz\u0131na g\u00f6t\u00fcrebilir. Burada hareketi yapan robot olsa da komutu veren yine hastan\u0131n kendi beynidir.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n Neuralink, beyin-bilgisayar aray\u00fcz\u00fc teknolojisini daha ileri ta\u015f\u0131d\u0131!<\/strong><\/p>\n Beyin-bilgisayar aray\u00fcz\u00fc teknolojisi hayvan deneylerinin 1970’li ve 1980’li y\u0131llarda ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131, 1990’l\u0131 y\u0131llarda ise fel\u00e7li hastalarda klinik uygulamalar yap\u0131lmaya ba\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatan Prof. Dr. Sultan Tarlac\u0131, \u201c2004 y\u0131l\u0131nda fel\u00e7li bir hastan\u0131n yaln\u0131zca d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle robot kol kullanarak bardaktan su i\u00e7ebilmesi bu alandaki \u00f6nemli kilometre ta\u015flar\u0131ndan biri oldu.\u201d dedi.<\/p>\n Yakla\u015f\u0131k 20 y\u0131l \u00f6nce ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n, beyin sinyalleriyle bilgisayar fare imlecini hareket ettirmeyi ba\u015fard\u0131\u011f\u0131na de\u011finen Prof. Dr. Tarlac\u0131, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n \u201cBu y\u00f6ntem daha sonra geli\u015ftirilerek insanlar\u0131n yaln\u0131zca d\u00fc\u015f\u00fcnceleriyle bilgisayar ekran\u0131nda yaz\u0131 yazmalar\u0131 ve e-posta g\u00f6ndermeleri m\u00fcmk\u00fcn hale geldi. Neuralink’in yapt\u0131\u011f\u0131 en \u00f6nemli katk\u0131, tamamen yeni bir teknoloji geli\u015ftirmekten \u00e7ok mevcut sistemi daha geli\u015fmi\u015f ve g\u00fcnl\u00fck kullan\u0131ma uygun hale getirmek oldu.<\/p>\n Eski sistemlerde beynin \u00fczerine yerle\u015ftirilen elektrotlar kal\u0131n kablolarla d\u0131\u015far\u0131daki bilgisayarlara ba\u011flan\u0131yordu. Bu nedenle \u00e7al\u0131\u015fmalar \u00e7o\u011funlukla laboratuvar ortam\u0131nda yap\u0131labiliyordu. Neuralink ise bu sistemi \u00fc\u00e7 \u00f6nemli noktada geli\u015ftirdi. Beyindeki veriler art\u0131k d\u0131\u015far\u0131ya kablo yerine kablosuz olarak aktar\u0131labiliyor. Daha \u00f6nce kullan\u0131lan sert elektrotlar yerine sa\u00e7 telinden bile ince ve esnek elektrotlar kullan\u0131l\u0131yor. Bu yap\u0131 beynin do\u011fal hareketlerine daha kolay uyum sa\u011fl\u0131yor. Eski sistemlerde y\u00fczlerce sinyal kaydedilebilirken, Neuralink binin \u00fczerinde elektrottan ayn\u0131 anda veri toplayabiliyor. B\u00f6ylece beynin elektriksel faaliyetleri daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 analiz edilebiliyor. Bunlara ek olarak \u00e7ipin yerle\u015ftirilmesi de \u00f6zel geli\u015ftirilen cerrahi bir robot taraf\u0131ndan y\u00fcksek hassasiyetle ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor.\u201d<\/p>\n \u00d6\u011frenme, \u00e7iple aktar\u0131labilecek kadar basit bir s\u00fcre\u00e7 de\u011fil!<\/strong><\/p>\n Toplumda en \u00e7ok merak edilen konulardan birinin de \u2018Bir g\u00fcn beynimize \u00e7ip tak\u0131larak yabanc\u0131 dil \u00f6\u011frenebilecek miyiz?\u2019 sorusu oldu\u011funa i\u015faret eden Prof. Dr. Sultan Tarlac\u0131, \u201cBug\u00fcnk\u00fc bilimsel bilgiler bunun m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc beynimiz bir bilgisayar gibi tek merkezden \u00e7al\u0131\u015fan bir sistem de\u011fil.\u201d dedi.<\/p>\n Bu konuyu \u00f6rneklendiren Prof. Dr. Tarlac\u0131, \u201cBir g\u00fcl\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, rengi beynin g\u00f6rme merkezlerinde, kokusu farkl\u0131 b\u00f6lgelerde, dokusu ba\u015fka alanlarda, o g\u00fcle ili\u015fkin an\u0131lar ise haf\u0131zadan sorumlu b\u00f6lgelerde i\u015flenir. Yani tek bir d\u00fc\u015f\u00fcnce bile beynin \u00e7ok say\u0131da b\u00f6lgesinin ayn\u0131 anda \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 gerektirir. \u00d6\u011frenme de benzer \u015fekilde beynin tamam\u0131na yay\u0131lan, ge\u00e7mi\u015f deneyimler, duygular ve yeni bilgilerle s\u00fcrekli de\u011fi\u015fen dinamik bir s\u00fcre\u00e7tir. Bu nedenle bug\u00fcn sahip oldu\u011fumuz teknolojiyle bir bilgiyi do\u011frudan \u00e7iple beyne y\u00fcklemek m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnmemektedir.\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n \u0130nsan beynini tamamen kopyalamak g\u00fcn\u00fcm\u00fcz teknolojisinin \u00e7ok \u00f6tesinde!<\/strong><\/p>\n Beyin-bilgisayar aray\u00fczleri konu\u015fulurken yapay zek\u00e2n\u0131n da s\u0131k\u00e7a g\u00fcndeme geldi\u011fine dikkat \u00e7eken Prof. Dr. Tarlac\u0131,\u00a0bu iki kavram birbirinden farkl\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n Prof. Dr. Tarlac\u0131, \u201cG\u00fcn\u00fcm\u00fczde ChatGPT, Gemini veya benzeri sistemler \u00e7o\u011funlukla b\u00fcy\u00fck dil modelleri olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u00c7ok b\u00fcy\u00fck miktarda veriyi analiz ederek dil kal\u0131plar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenir ve buna uygun yan\u0131t \u00fcretir. Ancak bunlar\u0131n insan beyni gibi bilin\u00e7leri, \u00f6znel deneyimleri ya da duygular\u0131 yoktur. Bilgisayarlar beynin yaln\u0131zca belirli hesaplama \u00f6zelliklerini taklit edebilir. \u0130nsan beyninin karma\u015f\u0131k \u00e7al\u0131\u015fma bi\u00e7imini b\u00fct\u00fcn\u00fcyle kopyalamalar\u0131 ise g\u00fcn\u00fcm\u00fcz teknolojisinin \u00e7ok \u00f6tesindedir.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n Beyin \u00e7iplerinin amac\u0131 zihin kontrol\u00fc de\u011fil, fel\u00e7li hastalara ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k kazand\u0131rmak!<\/strong><\/p>\n Beyin-bilgisayar aray\u00fczlerinin temel amac\u0131n\u0131n insanlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncelerini kontrol etmek ya da beyne bilgi y\u00fcklemek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Prof. Dr. Sultan Tarlac\u0131, \u201cAs\u0131l hedef fel\u00e7, ALS, omurilik yaralanmas\u0131 veya benzeri nedenlerle hareket edemeyen ki\u015filerin g\u00fcnl\u00fck ya\u015famlar\u0131n\u0131 daha ba\u011f\u0131ms\u0131z s\u00fcrd\u00fcrebilmelerini sa\u011flamakt\u0131r.\u201d dedi.<\/p>\n Gelecekte bu teknoloji sayesinde hastalar\u0131n yaln\u0131zca d\u00fc\u015f\u00fcnceleriyle bilgisayar kullanabilmesi, yaz\u0131 yazabilmesi, tekerlekli sandalyesini kontrol edebilmesi veya robotik yard\u0131mc\u0131 cihazlar\u0131 y\u00f6netebilmesinin m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fini aktaran Prof. Dr. Tarlac\u0131, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle tamamlad\u0131:<\/p>\n \u201cAncak \u2018\u00e7iple yabanc\u0131 dil \u00f6\u011frenmek\u2019, \u2018insanlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncelerini de\u011fi\u015ftirmek\u2019 ya da \u2018beyni uzaktan kontrol etmek\u2019 gibi iddialar bug\u00fcnk\u00fc bilimsel bilgilerle desteklenmiyor.\u201d\u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi NP\u0130STANBUL Hastanesi N\u00f6roloji Uzman\u0131 Prof.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":23668,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-23667","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23667","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23667"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23667\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23669,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23667\/revisions\/23669"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23668"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23667"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23667"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23667"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}