{"id":25305,"date":"2026-07-29T07:28:58","date_gmt":"2026-07-29T07:28:58","guid":{"rendered":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/2026\/07\/29\/dunyada-55-milyondan-fazla-kisi-demans-sorunu-yasiyor\/"},"modified":"2026-07-29T07:29:00","modified_gmt":"2026-07-29T07:29:00","slug":"dunyada-55-milyondan-fazla-kisi-demans-sorunu-yasiyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/2026\/07\/29\/dunyada-55-milyondan-fazla-kisi-demans-sorunu-yasiyor\/","title":{"rendered":"D\u00fcnyada 55 milyondan fazla ki\u015fi demans sorunu ya\u015f\u0131yor!"},"content":{"rendered":"<p> D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (DS\u00d6) verilerine g\u00f6re d\u00fcnyada 55 milyondan fazla ki\u015fi demans, bir ba\u015fka deyi\u015fle bunama sorunu ya\u015f\u0131yor. Bu say\u0131n\u0131n n\u00fcfusun ya\u015flanmas\u0131yla birlikte h\u0131zla artmas\u0131 ve 2050\u2019ye kadar 139 milyona ula\u015fmas\u0131 bekleniyor. Demans, yaln\u0131zca unutkanl\u0131kla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil; bireyin haf\u0131za, dikkat, dil, karar verme ve g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam becerilerini etkileyerek ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaybetmesine yol a\u00e7an klinik bir sendrom. Bu etkileriyle de hastalar\u0131n ve bak\u0131m\u0131n\u0131 \u00fcstlenen ki\u015filerin ya\u015fam kalitelerini ciddi \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fcrebiliyor. \u00a0 En yayg\u0131n nedeni Alzheimer olan demansta \u00a0 ilerleyen ya\u015f, genetik yatk\u0131nl\u0131k ve aile \u00f6yk\u00fcs\u00fc gibi de\u011fi\u015ftirilemeyen risk fakt\u00f6rlerinin yan\u0131 s\u0131ra ya\u015fam tarz\u0131yla ili\u015fkili de\u011fi\u015ftirilebilir etkenler de \u00f6nemli rol oynuyor.\u00a0<strong>Ac\u0131badem International Hastanesi N\u00f6roloji Uzman\u0131 Dr. Fikri Hala\u00e7o\u011flu,<\/strong>\u00a0 yaz aylar\u0131nda ya\u015fam al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131ndaki baz\u0131 hatalar\u0131n demans riskini art\u0131rabilece\u011fi uyar\u0131s\u0131nda bulunarak, \u201cYaz mevsiminde demans riskini art\u0131ran en \u00f6nemli iki etken v\u00fccudun susuz kalmas\u0131 ve tansiyon dalgalanmalar\u0131d\u0131r. \u00a0Bu nedenle susama hissini beklemeden bol su t\u00fcketilmesi ve y\u00fcksek tansiyon hastalar\u0131n\u0131n kan bas\u0131nc\u0131n\u0131 d\u00fczenli olarak kontrol etmeleri son derece \u00f6nemlidir\u201d diyor.\u00a0<strong>Dr. Fikri Hala\u00e7o\u011flu,\u00a0<\/strong>asl\u0131nda de\u011fi\u015ftirilebilir risk fakt\u00f6rlerinin ya\u015fam boyunca hedeflenmesiyle demans vakalar\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 40\u2019a varan oranda \u00f6nlenebilir veya geciktirilebilir olabilece\u011fine dikkat \u00e7ekiyor.\u00a0<strong>N\u00f6roloji Uzman\u0131 Dr. Fikri Hala\u00e7o\u011flu,\u00a0<\/strong>yaz aylar\u0131nda demans riskini art\u0131ran etkenleri anlatt\u0131; \u00f6nemli \u00f6neriler ve uyar\u0131larda bulundu.\u00a0<\/p>\n<p><strong>SUSUZ KALMAK<\/strong><\/p>\n<p>N\u00f6roloji Uzman\u0131 Dr. Fikri Hala\u00e7o\u011flu, yaz aylar\u0131nda s\u0131k tekrarlayan veya ciddi d\u00fczeydeki susuzlu\u011fun \u00f6zellikle ileri ya\u015ftaki ki\u015filerde demans a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir risk olu\u015fturdu\u011funu vurguluyor. Dr. Fikri Hala\u00e7o\u011flu, \u00a0\u201cV\u00fccudun susuz kalmas\u0131; idrar yolu enfeksiyonu, elektrolit bozuklu\u011fu, uyku b\u00f6l\u00fcnmesi ve tansiyon d\u00fczensizli\u011fi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla zihinsel performans\u0131 h\u0131zla bozabilir. Bu durum do\u011frudan kal\u0131c\u0131 demansa yol a\u00e7maktan \u00e7ok, mevcut bili\u015fsel k\u0131r\u0131lganl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale getirebilir, deliryumu tetikleyebilir ve damar sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 olumsuz etkileyerek uzun vadede beyin rezervini azaltabilir. Bunlar\u0131n sonucunda ba\u015fta damarsal (vask\u00fcler) demans olmak \u00fczere Alzheimer tip demans riskinin de artmas\u0131na yol a\u00e7abilir\u201d diyor.\u00a0<\/p>\n<p><strong>Nas\u0131l \u00f6nlem almal\u0131?\u00a0<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>G\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n en yo\u011fun oldu\u011fu 11.00 \u2013 16.00 saatleri aras\u0131nda m\u00fcmk\u00fcnse d\u0131\u015far\u0131ya \u00e7\u0131kmay\u0131n.\u00a0<\/li>\n<li>Susamay\u0131 beklemeden d\u00fczenli olarak su t\u00fcketin.<\/li>\n<li>Koyu idrar, ate\u015f ve ani dalg\u0131nl\u0131k gibi sorunlarda zaman kaybetmeden bir sa\u011fl\u0131k kurulu\u015funa ba\u015fvurun.\u00a0<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Y\u00dcKSEK TANS\u0130YON<\/strong><\/p>\n<p>Yaz aylar\u0131nda a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131caklar, yetersiz s\u0131v\u0131 t\u00fcketimi ve tansiyon ila\u00e7lar\u0131n\u0131n d\u00fczensiz kullan\u0131m\u0131 kan bas\u0131nc\u0131nda dalgalanmalara neden olabiliyor. \u00d6zellikle orta ve ileri ya\u015fta kontrol alt\u0131na al\u0131namayan hipertansiyon, beyinde k\u00fc\u00e7\u00fck damar hastal\u0131\u011f\u0131, kalp krizi ve beynin ileti\u015fim a\u011f\u0131nda hasara yol a\u00e7ma riskini art\u0131r\u0131yor. \u00a0Bu damar hasarlar\u0131 hem vask\u00fcler demans hem de Alzheimer a\u00e7\u0131s\u0131ndan ek y\u00fck olu\u015fturan \u00f6nemli fakt\u00f6rler olarak s\u0131ralan\u0131yor.\u00a0<\/p>\n<p><strong>Nas\u0131l \u00f6nlem almal\u0131?<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Tansiyonunuzu d\u00fczenli \u00f6l\u00e7\u00fcn, hekim kontrollerinizi ihmal etmeyin ve ila\u00e7lar\u0131n\u0131z\u0131 hekiminizin \u00f6nerdi\u011fi \u015fekilde aksatmadan kullan\u0131n.\u00a0<\/li>\n<li>Tuz t\u00fcketimini azalt\u0131n, sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenmeye ve ideal kilonuzu korumaya \u00f6zen g\u00f6sterin.\u00a0<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>D\u0130YABET VE METABOL\u0130K SENDROM<\/strong><\/p>\n<p>Diyabet nedeniyle kan \u015fekeri (glukoz) seviyesinin uzun s\u00fcre normalin \u00fczerinde seyretmesi; beyni besleyen k\u00fc\u00e7\u00fck damarlarda hasar, inflamasyon ve ins\u00fclin direnci \u00fczerinden bili\u015fsel gerileme riskini art\u0131rabiliyor. Diyabet hastal\u0131\u011f\u0131, hipertansiyon ve obeziteyle birlikte g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde risk olduk\u00e7a y\u00fckseliyor. Metabolik sendrom; y\u00fcksek tansiyon, y\u00fcksek kan \u015fekeri, bel \u00e7evresinde ya\u011flanma ve kan ya\u011flar\u0131ndaki bozukluklar\u0131n bir arada g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bir tablo olarak tan\u0131mlan\u0131yor. Bu durum beyin damarlar\u0131nda hasar ve kronik inflamasyon arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bili\u015fsel gerileme riskini art\u0131rabiliyor.\u00a0<\/p>\n<p><strong>Nas\u0131l \u00f6nlem almal\u0131?<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Kan \u015fekeri, tansiyon ve kolesterol de\u011ferlerinizi d\u00fczenli olarak takip edin ve hekiminizin \u00f6nerdi\u011fi tedavi plan\u0131na mutlaka uyun.\u00a0<\/li>\n<li>Sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve dengeli beslenin, ideal kilonuzu korumaya ve d\u00fczenli y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f yapmaya \u00f6zen g\u00f6sterin.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>SA\u011eLIKSIZ BESLENME\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Doymu\u015f ya\u011fdan zengin besinler, a\u015f\u0131r\u0131 tuz t\u00fcketimi, \u015fekerli i\u00e7ecekler ve i\u015flenmi\u015f g\u0131dalar; obezite, ins\u00fclin direnci, hipertansiyon ve ateroskleroz geli\u015fimini kolayla\u015ft\u0131rarak beyin ve damar sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 olumsuz etkileyebiliyor. Ayr\u0131ca bu beslenme tarz\u0131 kronik inflamasyonu ve oksidatif stresi art\u0131rarak sinir h\u00fccrelerinde hasara neden olabiliyor ve zamanla bili\u015fsel i\u015flevlerde gerilemeye zemin haz\u0131rlayabiliyor. Yaz aylar\u0131nda \u00f6zellikle y\u00fcksek kalorili beslenme, dondurma ve \u015fekerli i\u00e7eceklerin t\u00fcketimi ile ge\u00e7 saatlerde yemek yemek; kilo, v\u00fccut lipid metabolizmas\u0131 ve glisemik indeks \u00fczerinde olumsuz etki yap\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>Nas\u0131l \u00f6nlem almal\u0131?<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Sebze, meyve, baklagiller, tam tah\u0131llar, bal\u0131k, kuruyemi\u015f ve zeytinya\u011f\u0131 gibi sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u011flar i\u00e7eren Akdeniz tipi beslenme modelini benimseyin.<\/li>\n<li>Yemeklerinizde porsiyon kontrol\u00fcne dikkat edin.\u00a0<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>HAREKETS\u0130ZL\u0130K<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6nemli sorunlar\u0131ndan biri olan hareketsizlik; obezite, diyabet, hipertansiyon ve depresyon \u00fczerinden demans riskini art\u0131r\u0131yor. Yaz aylar\u0131nda s\u0131cak hava \u00f6zellikle ileri ya\u015ftaki bireylerde d\u0131\u015f ortam aktivitelerini azaltabiliyor ve bu ki\u015filer hava ko\u015fullar\u0131 nedeniyle y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015ften ka\u00e7\u0131nabiliyor. Bilimsel veriler, uzun s\u00fcreli hareketsiz ya\u015fam\u0131n beyin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir risk g\u00f6stergesi olabilece\u011fini ortaya koyuyor.\u00a0<\/p>\n<p><strong>Nas\u0131l \u00f6nlem almal\u0131?<\/strong>\u00a0<\/p>\n<ul>\n<li>Hekiminizin \u00f6nerdi\u011fi s\u00fcrelerde orta \u015fiddette fiziksel aktivite hedefleyin.<\/li>\n<li>Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015flerinizi sabah erken saatlerde veya ak\u015fam serin zaman dilimlerinde yapmaya dikkat edin.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>S\u0130GARA VE ALKOL<\/strong><\/p>\n<p>Sigara, damar i\u00e7 y\u00fczeyini bozarak beyne giden kan ak\u0131m\u0131n\u0131 azalt\u0131yor ve \u00f6zellikle damar t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 bili\u015fsel gerileme riskini y\u00fckseltiyor. Alkol de do\u011frudan beyinde toksik etki olu\u015fturarak haf\u0131za ve \u00f6\u011frenme s\u00fcre\u00e7lerini olumsuz etkiliyor. Bunun yan\u0131nda alkol kullan\u0131m\u0131 uyku bozuklu\u011fu ve ba\u015fta B vitaminleri olmak \u00fczere beslenme yetersizlikleri yoluyla bili\u015fsel i\u015flevlerin bozulmas\u0131na katk\u0131da bulunabiliyor. \u00a0\u00a0<\/p>\n<p><strong>Nas\u0131l \u00f6nlem almal\u0131?<\/strong>\u00a0<\/p>\n<ul>\n<li>Sigara ve alkol t\u00fcketiminden ka\u00e7\u0131n\u0131n. Bu s\u00fcre\u00e7te zorlan\u0131yorsan\u0131z bir sa\u011fl\u0131k profesyonelinden mutlaka destek al\u0131n.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>\u0130\u015e\u0130TME VE G\u00d6RME KAYBI\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Duyusal kay\u0131plar nedeniyle beyne ula\u015fan i\u015fitsel ve g\u00f6rsel uyaranlar azal\u0131rken, beynin bu bilgileri i\u015fleme kapasitesi de zamanla olumsuz etkilenebiliyor. N\u00f6roloji Uzman\u0131 Dr. Fikri Hala\u00e7o\u011flu, \u201c\u0130\u015fitme kayb\u0131 ya\u015fayan ki\u015filerin konu\u015fmalar\u0131 takip etmekte zorland\u0131klar\u0131 i\u00e7in sosyal ortamlardan uzakla\u015fmalar\u0131 ve yaln\u0131z bir ya\u015fam s\u00fcrmeleri bili\u015fsel rezervi zay\u0131flatabilir. G\u00f6rme kayb\u0131 da g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam aktivitelerini, sosyal etkile\u015fimi ve zihinsel uyar\u0131m\u0131 azaltarak bili\u015fsel gerilemeyi h\u0131zland\u0131rabilir\u201d uyar\u0131s\u0131nda bulunuyor. \u00a0<\/p>\n<p><strong>Nas\u0131l \u00f6nlem almal\u0131?\u00a0<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\u0130\u015fitme ve g\u00f6z sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in rutin kontrollerinizi d\u00fczenli olarak yapt\u0131r\u0131n.\u00a0<\/li>\n<li>Hekiminizin \u00f6nerdi\u011fi tedavilerinizi aksatmay\u0131n.\u00a0<\/li>\n<li>Sosyal hayattan \u00e7ekilmeyin ve zihinsel aktivitelerde bulunun.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>UYKU BOZUKLU\u011eU\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Yaz \u00a0aylar\u0131nda y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131k ve nem uyku kalitesini bozabiliyor. Kronik uykusuzluk ve uyku apnesi; dikkat, bellek ve y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fc (davran\u0131\u015flar\u0131 planlama, problem \u00e7\u00f6zme, karar alma gibi \u00fcst d\u00fczey bili\u015fsel durumlar) \u00a0i\u015flevleri olumsuz etkileyebiliyor. Bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra uyku bozukluklar\u0131, depresyon, anksiyete ve beyin damar hastal\u0131klar\u0131 riskini art\u0131rarak demans geli\u015fimine dolayl\u0131 olarak da katk\u0131da bulunabiliyor. Yaz aylar\u0131nda artan s\u0131cakl\u0131k ve nem, d\u00fczensiz uyku saatleri ile s\u0131k gece uyanmalar\u0131 uyku kalitesini daha da bozabiliyor.<\/p>\n<p><strong>Nas\u0131l \u00f6nlem almal\u0131?<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Her g\u00fcn ayn\u0131 saatlerde uyumaya ve uyanmaya \u00f6zen g\u00f6sterin. Yatak odan\u0131z\u0131 serin, karanl\u0131k ve sessiz tutarak uyku hijyenine dikkat edin.\u00a0<\/li>\n<li>Horlama, nefes durmas\u0131 veya g\u00fcn i\u00e7inde a\u015f\u0131r\u0131 uyku hali gibi sorunlar\u0131n\u0131z varsa mutlaka bir uzmana ba\u015fvurun.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (DS\u00d6) verilerine g\u00f6re d\u00fcnyada 55 milyondan fazla ki\u015fi demans, bir ba\u015fka deyi\u015fle bunama sorunu ya\u015f\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":25306,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-25305","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25305","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25305"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25305\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25307,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25305\/revisions\/25307"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25306"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25305"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25305"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25305"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}