Toplumda en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen cilt hastal\u0131klar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda gelen \u00fcrtiker, halk aras\u0131nda kurde\u015fen olarak biliniyor. Yaz aylar\u0131nda \u00f6zellikle de A\u011fustos ay\u0131nda s\u0131caklar\u0131n zirve \u00e7\u0131kmas\u0131 ve terlemeyle birlikte daha s\u0131k g\u00f6r\u00fclen \u00fcrtiker, \u015fiddetli ka\u015f\u0131nt\u0131 ve d\u00f6k\u00fcnt\u00fclerle bireylerin ya\u015fam kalitesini olumsuz y\u00f6nde etkileyebiliyor. \u00d6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde d\u00fc\u015f\u00fcren hastal\u0131kta, do\u011fru tan\u0131 ve zaman\u0131nda tedavi b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Memorial Antalya Hastanesi Dermatoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Uzm. Dr. Ali R\u0131za Ba\u015faran, \u00fcrtikerin nedenleri, risk fakt\u00f6rleri ve tedavi s\u00fcreci hakk\u0131nda bilgi verdi.<\/p>\n
Tan\u0131s\u0131 do\u011fru konularak do\u011fru \u00fcrtiker tedavisi yap\u0131lmas\u0131<\/strong><\/p>\n S\u0131k g\u00f6r\u00fclen cilt hastal\u0131klar\u0131ndan biri olan \u00fcrtiker, k\u0131zar\u0131kl\u0131k, kabar\u0131kl\u0131k ve yo\u011fun ka\u015f\u0131nt\u0131yla seyreden bir hastal\u0131kt\u0131r. \u00d6zellikle alerjik b\u00fcnyeye sahip ki\u015filerde daha s\u0131k g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Ancak baz\u0131 ciddi hastal\u0131klar\u0131n belirtileriyle benzerlik g\u00f6sterdi\u011fi i\u00e7in \u00fcrtikere do\u011fru tan\u0131 ve tedavi uygulanmas\u0131 gerekir. \u00d6zellikle yaz aylar\u0131nda y\u00fckselen hava s\u0131cakl\u0131klar\u0131 ve buna ba\u011fl\u0131 geli\u015fen a\u015f\u0131r\u0131 terleme, \u00fcrtiker hastalar\u0131 i\u00e7in \u00f6nemli bir risk fakt\u00f6r\u00fc olu\u015fturur. V\u00fccut \u0131s\u0131s\u0131n\u0131n artmas\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kan kolinerjik \u00fcrtiker, k\u00fc\u00e7\u00fck noktasal kabarc\u0131klar ve yo\u011fun ka\u015f\u0131nt\u0131yla kendini g\u00f6sterebilir.<\/p>\n \u015eiddetli ka\u015f\u0131nt\u0131 i\u015f ve sosyal ya\u015fam\u0131 olumsuz etkileyebiliyor<\/strong><\/p>\n \u00dcrtikerin akut ve kronik olmak \u00fczere iki tipi bulunmaktad\u0131r. Akut \u00fcrtikerde d\u00f6k\u00fcnt\u00fcler genellikle 15-20 dakika i\u00e7inde kaybolabilir. Hatta hasta sa\u011fl\u0131k kurulu\u015funa ba\u015fvurdu\u011funda d\u00f6k\u00fcnt\u00fclerin izi kalmam\u0131\u015f bile alabilir. Ancak bu d\u00f6k\u00fcnt\u00fcler bazen o kadar \u015fiddetli ka\u015f\u0131nt\u0131ya neden oluyor ki ki\u015finin i\u015f performans\u0131n\u0131 ve sosyal ya\u015fam\u0131n\u0131 ciddi \u015fekilde etkiler. Alt\u0131 haftay\u0131 a\u015fan vakalar ise kronik \u00fcrtiker olarak de\u011ferlendirilir. D\u00f6k\u00fcnt\u00fcler k\u0131sa s\u00fcrede kaybolabilece\u011fi gibi zaman zaman daha inat\u00e7\u0131 bir seyir de izleyebilir. Tedavide ilk a\u015famada antihistaminik ila\u00e7larla belirtiler kontrol alt\u0131na al\u0131nmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r.<\/p>\n D\u00f6k\u00fcnt\u00fcler a\u011f\u0131z i\u00e7inde g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flarsa dikkat!<\/strong><\/p>\n \u00dcrtikere ba\u011fl\u0131 d\u00f6k\u00fcnt\u00fcler sa\u00e7l\u0131 deri dahil olmak \u00fczere v\u00fccudun her b\u00f6lgesinde g\u00f6r\u00fclebilir. Ancak en kritik tablo, a\u011f\u0131z i\u00e7i ve solunum yollar\u0131n\u0131n etkilenmesiyle ortaya \u00e7\u0131kar. Bu durumda hasta nefes alma g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc nedeniyle acil m\u00fcdahaleye ihtiya\u00e7 duyulur. Solunum s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131n geli\u015fti\u011fi durumlarda adrenalin gibi \u00f6zel ila\u00e7larla m\u00fcdahale edilmesi gerekir. Bu nedenle a\u011f\u0131z i\u00e7i, dudak \u00e7evresi ve a\u011f\u0131z mukozas\u0131nda \u015fi\u015flik ya da d\u00f6k\u00fcnt\u00fc geli\u015fmesi veya nefes darl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fanmas\u0131 halinde vakit kaybetmeden sa\u011fl\u0131k kurulu\u015funa ba\u015fvurulmas\u0131 gerekir.<\/p>\n S\u0131cak hava ve terleme \u00fcrtiker ataklar\u0131n\u0131 tetikleyebiliyor<\/strong><\/p>\n Yaz aylar\u0131nda artan s\u0131cakl\u0131k ve yo\u011fun terleme, \u00fcrtiker \u015fikayetlerinin \u015fiddetlenmesine veya yeni ataklar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olabilir. Kolinerjik \u00fcrtiker olarak adland\u0131r\u0131lan bu tabloda, v\u00fccut \u0131s\u0131s\u0131n\u0131n y\u00fckselmesiyle birlikte k\u00fc\u00e7\u00fck ve ka\u015f\u0131nt\u0131l\u0131 d\u00f6k\u00fcnt\u00fcler geli\u015febilir. S\u0131cak hava, yo\u011fun egzersiz, s\u0131cak du\u015f ve baharatl\u0131 yiyecekler gibi fakt\u00f6rler de bu t\u00fcr reaksiyonlar\u0131 tetikleyebilir. Bu nedenle \u00fcrtiker hastalar\u0131n\u0131n yaz aylar\u0131nda serin ve iyi havaland\u0131r\u0131lan ortamlarda bulunmalar\u0131, pamuklu k\u0131yafetler tercih etmeleri ve yeterli miktarda su t\u00fcketmeleri \u00f6nerilir. A\u015f\u0131r\u0131 s\u0131cak havalarda d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131 gerekiyorsa g\u00fcne\u015ften koruyan \u015fapka ve hafif giysiler kullan\u0131lmal\u0131, gerekli durumlarda doktor kontrol\u00fcnde ila\u00e7 tedavisi yeniden d\u00fczenlenmelidir.<\/p>\n Stres, \u00fcrtikerin g\u00f6r\u00fcnmeyen tetikleyicileri aras\u0131nda yer al\u0131yor<\/strong><\/p>\n \u00dcrtiker \u00e7o\u011funlukla alerjik b\u00fcnyeye sahip ki\u015filerde g\u00f6r\u00fclse de alerjisi olmayan bireylerde de ortaya \u00e7\u0131kabilir. Hastal\u0131k; tiroid rahats\u0131zl\u0131klar\u0131, mide-ba\u011f\u0131rsak sistemi hastal\u0131klar\u0131 ve kolajen doku hastal\u0131klar\u0131 gibi bir\u00e7ok sistemik hastal\u0131\u011f\u0131n ilk belirtisi olabilir. Bunun yan\u0131 s\u0131ra stres de \u00fcrtiker geli\u015fiminde \u00f6nemli rol oynayan fakt\u00f6rlerden biridir. V\u00fccudunda k\u0131zaran, kabaran, ka\u015f\u0131nt\u0131l\u0131 ve sonras\u0131nda kendili\u011finden kaybolan d\u00f6k\u00fcnt\u00fcler fark eden ki\u015filerin vakit kaybetmeden doktora ba\u015fvurmas\u0131 gerekir. Yap\u0131lacak kan, idrar ve d\u0131\u015fk\u0131 testleriyle altta yatan nedenler ara\u015ft\u0131r\u0131larak gerekli tedavi planlanabilir.<\/p>\n Nedeni bilinmeyen \u00fcrtikerde psikolojik destek tedaviyi g\u00fc\u00e7lendirebilir<\/strong><\/p>\n \u00dcrtiker tedavisinde ilk se\u00e7enek antihistaminik ila\u00e7lar olur. \u015eikayetlerin devam etmesi halinde kortizon (steroid) tedavisine ba\u015fvurulabilir. Tetkiklerde herhangi bir neden saptanamamas\u0131 ve belirtilerin alt\u0131 haftadan uzun s\u00fcrmesi durumunda ise \u201cKronik \u0130diyopatik \u00dcrtiker\u201d tan\u0131s\u0131 konulur. Bu t\u00fcr vakalarda t\u0131bbi tedaviye ek olarak psikolojik veya psikiyatrik destek al\u0131nmas\u0131 da \u00f6nerilebilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc stres y\u00f6netimi, hastal\u0131\u011f\u0131n kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131nda \u00f6nemli katk\u0131 sa\u011flayabilir.<\/p>\n Belirtiler kaybolsa bile tedavi yar\u0131m b\u0131rak\u0131lmamal\u0131<\/strong><\/p>\n \u00dcrtiker tedavisi sab\u0131r ve d\u00fczenli takip gerektiren uzun soluklu bir s\u00fcre\u00e7tir. D\u00f6k\u00fcnt\u00fclerin ge\u00e7mesi, tedavinin sona erdi\u011fi anlam\u0131na gelmez. \u0130la\u00e7lar\u0131n aniden b\u0131rak\u0131lmas\u0131 halinde hastal\u0131k daha \u015fiddetli ataklarla tekrar ortaya \u00e7\u0131kabilir. Tedavi genellikle ayl\u0131k planlan\u0131r ve iyile\u015fme sa\u011flansa dahi ila\u00e7lar doktor kontrol\u00fcnde kademeli olarak azalt\u0131l\u0131r. \u015eikayetlerin devam etti\u011fi durumlarda ise tedavi s\u00fcresi birka\u00e7 ay\u0131 hatta daha uzun d\u00f6nemleri kapsayabilir.<\/p>\n \u00dcrtiker hastalar\u0131 bu \u00f6nerilere dikkat etmeli<\/strong><\/p>\n \u00a0<\/p>\n Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Toplumda en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen cilt hastal\u0131klar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda gelen \u00fcrtiker, halk aras\u0131nda kurde\u015fen olarak biliniyor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":27703,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-27702","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27702","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27702"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27702\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27704,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27702\/revisions\/27704"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/27703"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27702"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27702"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27702"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n