\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi Sa\u011fl\u0131k Bilimleri Fak\u00fcltesi \u0130\u015f Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve G\u00fcvenli\u011fi B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi R\u00fc\u015ft\u00fc U\u00e7an, 17 A\u011fustos 1999 Marmara Depremi\u2019nin 27. y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc dolay\u0131s\u0131yla deprem haz\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirerek, erken uyar\u0131 sistemlerinin afet y\u00f6netimindeki \u00f6nemine dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n
D\u00fcnyada deprem erken uyar\u0131 sistemleri Japonya, Meksika, \u00c7in, ABD (Bat\u0131 Yakas\u0131), Tayvan, G\u00fcney Kore ve T\u00fcrkiye deprem riski y\u00fcksek \u00fclkelerde ulusal veya b\u00f6lgesel deprem erken uyar\u0131 sistemlerinin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi R\u00fc\u015ft\u00fc U\u00e7an, \u201cMarmara b\u00f6lgesinde ED\u0130S firmas\u0131 taraf\u0131ndan fay hatt\u0131na yak\u0131n \u00e7e\u015fitli noktalarda hassas cihazlarla merkezler kurulmu\u015ftur. Burada depremin ilk \u00f6nc\u00fc P dalgas\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fclerek, de\u011ferlendirerek konumuna g\u00f6re 5 saniye ile 60 saniye aras\u0131nda \u00f6nceden depremi tespit ederek, b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 bilgilerini hizmet verdi\u011fi firmalara g\u00f6ndermektedir. Bu bilgiyi alan firmalarda bunu yapay zeka uygulamalar\u0131 ile i\u015fleyerek olas\u0131 zarar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcltmektedirler.\u201d dedi.<\/p>\n
5 saniye bile do\u011fru kullan\u0131l\u0131rsa kritik olabilir<\/strong><\/p>\n Dr. U\u00e7an, \u201cBu firmaya veya ba\u015fka bir kurulu\u015fa, b\u00fct\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019de deprem uyar\u0131 cihazlar\u0131 fay hatt\u0131 b\u00f6lgelerine yerle\u015ftirilmelidir. B\u00f6ylece 5-60 saniye \u00f6nce depremden bilgilenecektir. Bu s\u00fcrede elektrik kesilebilir, do\u011falgaz sistemleri kapat\u0131labilir. Fabrikalarda yapay zek\u00e2 ve otomasyon sistemleriyle y\u00fczlerce g\u00fcvenlik hareketi aktive edilebilir. Bu sayede deprem sonras\u0131nda meydana gelebilecek can kay\u0131plar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra ekonomik ve \u00e7evresel zarar da azalt\u0131labilir.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n Dikey yap\u0131la\u015fmadan vazge\u00e7ilmeli<\/strong><\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019nin deprem ger\u00e7e\u011fine ra\u011fmen y\u00fcksek katl\u0131 yap\u0131la\u015fman\u0131n devam etti\u011fine i\u015faret eden Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi R\u00fc\u015ft\u00fc U\u00e7an, \u201cDikey yap\u0131la\u015fma \u00fclkemizde h\u0131z kesmeden devam etmektedir. 1999 Depreminin \u00fczerinden 27 y\u0131l, 2023 depreminin \u00fczerinden 3 y\u0131l ge\u00e7mesine ra\u011fmen yanl\u0131\u015f yap\u0131lanma devam ettirilmektedir. Bu sadece \u0130stanbul\u2019da de\u011fil 50 bin n\u00fcfuslu \u015fehirlerde de ayn\u0131d\u0131r. Almanya\u2019da deprem b\u00f6lgesi olmamas\u0131na ra\u011fmen yap\u0131lar genellikle 3 katl\u0131d\u0131r. Bu sistemi bozmuyorlar. Bizde ise bu y\u00fcksek katl\u0131 binalar\u0131n baz\u0131lar\u0131 acil deprem toplanma b\u00f6lgelerinde yap\u0131ld\u0131. Acilen dikey yap\u0131lanmadan vazge\u00e7ilmelidir. Halen bulunan deprem toplanma alanlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n Ailenizin depremden sonra nerede bulu\u015faca\u011f\u0131n\u0131 belirleyin<\/strong><\/p>\n Depreme haz\u0131rl\u0131k i\u00e7in bireylerin ve ailelerin de kendi acil durum planlar\u0131n\u0131 olu\u015fturmas\u0131 gerekti\u011fini dile getiren Dr. U\u00e7an, \u201cAilemizin deprem an\u0131ndan sonra nerede toplanaca\u011f\u0131, \u015fehir d\u0131\u015f\u0131na ortak kontak telefonu gibi haz\u0131rl\u0131klar\u0131n \u015fimdiden yap\u0131lmas\u0131 gerekmektedir.\u201d dedi.<\/p>\n \u0130lk 72 saat i\u00e7in haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olun<\/strong><\/p>\n Afet ve acil durum \u00e7antas\u0131n\u0131n deprem haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n temel unsurlar\u0131ndan biri oldu\u011funa dikkat \u00e7eken Dr. U\u00e7an, \u201cB\u00fcy\u00fck depremden sa\u011f kurtulsan\u0131z bile ilk 72 saatte yard\u0131m ekiplerinin size ula\u015fmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayabilir. Bu nedenle temel ihtiya\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131 kar\u015f\u0131layabilecek bir afet ve acil durum \u00e7antas\u0131n\u0131 kolayca ula\u015fabilece\u011fimiz bir yerde haz\u0131r bulundurmal\u0131y\u0131z.\u201d dedi.<\/p>\n Afet \u00e7antas\u0131n\u0131n yaln\u0131zca deprem i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemesi gerekti\u011fini belirten Dr. U\u00e7an, \u201cDeprem, su bask\u0131n\u0131 ve yang\u0131n gibi afetlerde ki\u015filerin temel ya\u015fam ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabilecek \u00fcr\u00fcnleri ve ilk yard\u0131m malzemelerini i\u00e7eren, kolay ta\u015f\u0131nabilir ve m\u00fcmk\u00fcnse su ge\u00e7irmez bir \u00e7anta haz\u0131rlanmal\u0131. \u00c7antan\u0131n omuzda veya s\u0131rtta ta\u015f\u0131nabilmesi, afet s\u0131ras\u0131nda hareket kabiliyeti a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n Deprem \u00e7antas\u0131nda neler bulunmal\u0131?<\/strong><\/p>\n \u00c7antan\u0131n ki\u015fisel ve ailevi ihtiya\u00e7lara g\u00f6re haz\u0131rlanmas\u0131 gerekti\u011fini belirten Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi R\u00fc\u015ft\u00fc U\u00e7an, bulunmas\u0131 gereken temel malzemeleri \u015f\u00f6yle s\u0131ralad\u0131:<\/p>\n \u201cEl feneri, \u00e7ok ama\u00e7l\u0131 katlan\u0131r \u00e7atal-ka\u015f\u0131k seti, radyo, pil, plastik d\u00fcd\u00fck, i\u015f eldiveni, ya\u011fmurluk, su, korunma \u00f6rt\u00fcs\u00fc, maske, sarg\u0131 bezi, an\u0131nda so\u011fuk kompres, ikaz yele\u011fi, polar battaniye, yedek anahtar (ev, i\u015fyeri, ara\u00e7), termos veya matara, kuru g\u0131da (kuruyemi\u015f, \u00e7ikolata, pestil gibi), konserve yiyecek ve bir miktar nakit para.\u201d<\/p>\n \u00d6nemli belgelerin de unutulmamas\u0131 gerekti\u011fini kaydeden Dr. U\u00e7an,\u00a0<\/strong>\u201cKimlik, ehliyet, pasaport, ara\u00e7 ruhsat\u0131, tapu ve sigorta poli\u00e7eleri gibi \u00f6nemli belgelerin fotokopileri \u00e7antada yer alabilir. Bu belgelerin dijital kopyalar\u0131n\u0131n g\u00fcvenli bir bulut ortam\u0131nda saklanmas\u0131 da yararl\u0131 olacakt\u0131r.\u201d dedi.<\/p>\n \u0130la\u00e7 listesini ve aile bireylerinin foto\u011fraflar\u0131n\u0131 \u00e7antaya koyun<\/strong><\/p>\n Afet \u00e7antas\u0131ndaki baz\u0131 malzemelerin kriz an\u0131nda \u00f6zel \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren U\u00e7an, \u201cAile bireylerinin g\u00fcncel foto\u011fraflar\u0131, d\u00fczenli kullan\u0131lan ila\u00e7lar\u0131n listesi ve \u00f6nemli t\u0131bbi bilgiler mutlaka d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeli. Yerel bir harita ile aile bireylerinin toplanma noktas\u0131n\u0131 g\u00f6steren bir g\u00f6rsel de \u00e7antada bulunabilir.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n Dr. U\u00e7an, \u00e7anta i\u00e7indeki malzemelerin son kullanma tarihine dikkat edilmesi gerekti\u011finin de alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek, “Malzemeler; kullanacak ki\u015filerin (bebek, \u00e7ocuk, ya\u015fl\u0131, engelli, hamile, hasta, evcil hayvan gibi) \u00f6zelliklerine g\u00f6re belirlenmeli, kolay kullan\u0131labilecek ve birbirlerini olumsuz etkilemeyecek \u015fekilde yerle\u015ftirilmeli. Deprem \u00e7antas\u0131, evde s\u0131\u011f\u0131nma alan\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz yerde bulundurulmal\u0131.” \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n Hijyen malzemelerinin de ihmal edilmemesi gerekti\u011fini belirten Dr. U\u00e7an, sabun veya dezenfektan, di\u015f f\u0131r\u00e7as\u0131 ve macunu, \u0131slak mendil, tuvalet k\u00e2\u011f\u0131d\u0131 ve hijyenik ped gibi temel \u00fcr\u00fcnlerin ihtiya\u00e7lara g\u00f6re \u00e7antaya eklenebilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n Her deprem \u00e7antas\u0131 ayn\u0131 olmamal\u0131<\/strong><\/p>\n Afet \u00e7antas\u0131n\u0131n haz\u0131rland\u0131ktan sonra bir k\u00f6\u015feye b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131n yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan U\u00e7an, i\u00e7indeki \u00fcr\u00fcnlerin d\u00fczenli aral\u0131klarla kontrol edilmesi gerekti\u011fine dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n \u201cMalzemelerin son kullanma tarihleri mutlaka takip edilmeli.\u201d diyen U\u00e7an, \u201c\u00c7anta, kullanacak ki\u015filerin \u00f6zelliklerine g\u00f6re haz\u0131rlanmal\u0131d\u0131r. Evde bebek, \u00e7ocuk, ya\u015fl\u0131, engelli, hamile veya kronik hastal\u0131\u011f\u0131 bulunan biri varsa onlar\u0131n \u00f6zel ihtiya\u00e7lar\u0131 hesaba kat\u0131lmal\u0131d\u0131r. Evcil hayvan\u0131 bulunan aileler de hayvanlar\u0131n\u0131n su, g\u0131da ve di\u011fer temel ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 planlamal\u0131d\u0131r.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n Dr. U\u00e7an, afet \u00e7antas\u0131n\u0131n evde kolay ula\u015f\u0131labilecek ve g\u00fcvenli oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen bir noktada bulunmas\u0131 gerekti\u011fini, ayr\u0131ca i\u015f yerlerinde ve okullarda da benzer haz\u0131rl\u0131klar\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6nemli oldu\u011funu s\u00f6zlerine ekledi.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi Sa\u011fl\u0131k Bilimleri Fak\u00fcltesi \u0130\u015f Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve G\u00fcvenli\u011fi B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 Dr.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":28399,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-28398","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28398","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28398"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28398\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28400,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28398\/revisions\/28400"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28399"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28398"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28398"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28398"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}