{"id":28578,"date":"2026-08-15T08:48:28","date_gmt":"2026-08-15T08:48:28","guid":{"rendered":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/2026\/08\/15\/deprem-sonrasi-kaygi-her-zaman-hastalik-degil\/"},"modified":"2026-08-15T08:48:29","modified_gmt":"2026-08-15T08:48:29","slug":"deprem-sonrasi-kaygi-her-zaman-hastalik-degil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/2026\/08\/15\/deprem-sonrasi-kaygi-her-zaman-hastalik-degil\/","title":{"rendered":"Deprem sonras\u0131 kayg\u0131 her zaman hastal\u0131k de\u011fil!"},"content":{"rendered":"<p> \u00a0<\/p>\n<p>\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi NP\u0130STANBUL Hastanesi Psikiyatri Uzman\u0131\u00a0Do\u00e7. Dr. Erman \u015eent\u00fcrk, 17 A\u011fustos 1999 depreminin y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fc yakla\u015f\u0131rken, deprem gibi b\u00fcy\u00fck felaketlerin ard\u0131ndan ortaya \u00e7\u0131kabilen kayg\u0131 ve travma tepkilerinin nas\u0131l y\u00f6netilebilece\u011fi; yeti\u015fkinlerin ve \u00e7ocuklar\u0131n ne zaman profesyonel deste\u011fe ihtiya\u00e7 duyabilece\u011fi hakk\u0131nda a\u00e7\u0131klamalarda bulundu.<\/p>\n<p><strong>B\u00fcy\u00fck bir deprem ya\u015fam\u0131\u015f herkes travma sonras\u0131 stres bozuklu\u011fu geli\u015ftirmez!<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7ok a\u011f\u0131r ve tehdit edici olaylar\u0131n an\u0131lar\u0131n\u0131n, s\u0131radan an\u0131lardan farkl\u0131 bi\u00e7imde hat\u0131rlanabildi\u011fini ifade eden\u00a0Do\u00e7. Dr. Erman \u015eent\u00fcrk, \u201cKi\u015fi ya\u015fananlar\u0131n \u00fczerinden y\u0131llar ge\u00e7ti\u011fini bilir; buna ra\u011fmen olay\u0131 hat\u0131rlatan bir ses, sars\u0131nt\u0131, g\u00f6r\u00fcnt\u00fc, tarih ya da haber, o d\u00f6nemde ya\u015fanan korku ve s\u0131k\u0131nt\u0131y\u0131 yeniden belirgin hale getirebilir.\u201d dedi.<\/p>\n<p>Travma sonras\u0131 stres belirtileri olan ki\u015filerde olay\u0131n istenmeden hat\u0131rlanmas\u0131 durumunda, k\u00e2buslar, hat\u0131rlat\u0131c\u0131lara kar\u015f\u0131 yo\u011fun duygusal veya bedensel tepkiler ve kolay irkilme g\u00f6r\u00fclebilece\u011fine i\u015faret eden\u00a0Do\u00e7. Dr. \u015eent\u00fcrk, \u201cAncak \u00f6nemli bir ayr\u0131m yapmak gerekir; b\u00fcy\u00fck bir deprem ya\u015fam\u0131\u015f herkes travma sonras\u0131 stres bozuklu\u011fu geli\u015ftirmez. \u0130nsanlar\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131nda ilk d\u00f6nemde g\u00f6r\u00fclen yo\u011fun stres tepkileri zaman i\u00e7erisinde azal\u0131r.\u201d \u015feklinde konu\u015fu.<\/p>\n<p><strong>Y\u0131l d\u00f6n\u00fcmleri, y\u0131llar sonra bile travmaya ait an\u0131lar\u0131 ve duygular\u0131 yeniden tetikleyebilir!\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Y\u0131llar sonra baz\u0131 ki\u015filerde belirtilerin yeniden belirginle\u015fmesini yaln\u0131zca \u2018olay\u0131 atlatamam\u0131\u015f olmak\u2019 \u015feklinde a\u00e7\u0131klaman\u0131n do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131na de\u011finen\u00a0Do\u00e7. Dr. \u015eent\u00fcrk, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n<p>\u201cTravman\u0131n \u015fiddeti, \u00f6l\u00fcm veya yaralanma tehdidi, yak\u0131n kayb\u0131, enkaz alt\u0131nda kalma, sonras\u0131nda ya\u015fanan bar\u0131nma ve g\u00fcvenlik sorunlar\u0131, ki\u015finin daha \u00f6nceki ya\u015fant\u0131lar\u0131 ve sosyal deste\u011fi gibi pek \u00e7ok etken ruhsal etkilerin seyrinde rol oynar. Ayr\u0131ca 17 A\u011fustos gibi y\u0131l d\u00f6n\u00fcmleri de baz\u0131 ki\u015filerde an\u0131lar\u0131 ve o d\u00f6neme ait duygular\u0131 daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale getirebilir. Bu, olay\u0131n hi\u00e7 geride kalmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez; baz\u0131 hat\u0131rlat\u0131c\u0131lar\u0131n y\u0131llar sonra bile g\u00fc\u00e7l\u00fc bir duygusal kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olabilece\u011fini g\u00f6sterir.\u201d<\/p>\n<p><strong>Sorun, haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmakla s\u00fcrekli tehlike i\u00e7inde ya\u015famak aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131r\u0131n kaybolmas\u0131yla ba\u015flar!<\/strong><\/p>\n<p>Deprem konusunda kayg\u0131 duyman\u0131n, \u00f6zellikle ger\u00e7ek bir deprem riski bulunan bir toplumda, tek ba\u015f\u0131na ruhsal bir bozukluk belirtisi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktaran\u00a0Do\u00e7. Dr. \u015eent\u00fcrk, \u201cBelirli d\u00fczeyde kayg\u0131 insan\u0131 \u00f6nlem almaya, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 binan\u0131n g\u00fcvenli\u011fini sorgulamaya ve afet plan\u0131 haz\u0131rlamaya y\u00f6neltebilir. Sorun, olas\u0131 tehlikeye kar\u015f\u0131 haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmak ile s\u00fcrekli tehlike olacakm\u0131\u015f gibi ya\u015famak aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131r\u0131n kaybolmas\u0131yla ba\u015flar.\u201d dedi.<\/p>\n<p>\u00d6zellikle b\u00fcy\u00fck depremlerden veya yo\u011fun deprem tart\u0131\u015fmalar\u0131ndan sonra insanlar\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck sars\u0131nt\u0131lara ve bina seslerine daha fazla dikkat edebilece\u011fini dile getiren\u00a0Do\u00e7. Dr. \u015eent\u00fcrk, \u201cGece uykudan daha kolay uyanabilir, yak\u0131nlar\u0131na ula\u015famama ya da bulunduklar\u0131 binan\u0131n g\u00fcvenli\u011fi konusunda daha s\u0131k endi\u015felenebilirler. Bu durumu toplumun tamam\u0131na ait bir psikiyatrik tablo gibi tan\u0131mlamak do\u011fru olmaz. Daha \u00e7ok, ger\u00e7ek riskin ve belirsizli\u011fin bulundu\u011fu bir ortamda kayg\u0131n\u0131n ve tehdit alg\u0131s\u0131n\u0131n toplumun geni\u015f kesimlerinde artabilmesinden s\u00f6z edebiliriz. Afetlerden sonra kayg\u0131, \u00fcz\u00fcnt\u00fc, uyku g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc, huzursuzluk ve \u00e7abuk \u00f6fkelenme gibi stres tepkilerinin yayg\u0131n olmas\u0131 beklenen bir durumdur ve \u00e7o\u011fu ki\u015fide zaman i\u00e7inde azal\u0131r. Burada ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli olan, belirsizli\u011fi tamamen ortadan kald\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fmak de\u011fil, kontrol edebildi\u011fimiz ve edemedi\u011fimiz alanlar\u0131 birbirinden ay\u0131rabilmektir. Binan\u0131n g\u00fcvenli\u011fi, aile afet plan\u0131, acil durum \u00e7antas\u0131 ve do\u011fru bilgi kaynaklar\u0131na ula\u015fmak konusunda yap\u0131labilecekler vard\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k depremin tam olarak ne zaman olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrekli d\u00fc\u015f\u00fcnerek kesinlik aramak, \u00e7o\u011fu zaman ki\u015fiye ger\u00e7ek bir kontrol sa\u011flamaz. \u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n<p><strong>Korkulan ortamlardan s\u00fcrekli ka\u00e7\u0131nmak, uzun vadede kayg\u0131y\u0131 kal\u0131c\u0131 hale getirebilir!<\/strong><\/p>\n<p>G\u00fcnl\u00fck hayatta hafif bir sars\u0131nt\u0131 hissi veya bina g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fc gibi tetikleyiciler kar\u015f\u0131s\u0131nda deprem kayg\u0131s\u0131 n\u00fckseden bireylere \u00f6nerilerde bulunan\u00a0Do\u00e7. Dr. Erman \u015eent\u00fcrk, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n<p>\u201c\u0130lk yap\u0131lmas\u0131 gereken, ger\u00e7ekten bir deprem olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmek ve ger\u00e7ek bir sars\u0131nt\u0131 varsa afet g\u00fcvenli\u011fiyle ilgili \u00f6nerilere uymakt\u0131r. Ruhsal a\u00e7\u0131dan rahatlamaya \u00e7al\u0131\u015fmak hi\u00e7bir zaman fiziksel g\u00fcvenli\u011fin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7memelidir.<\/p>\n<p>Ger\u00e7ek bir tehlikenin olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise ki\u015fi \u00f6nce ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 tepkinin fark\u0131na varabilir. Yo\u011fun kayg\u0131 s\u0131ras\u0131nda kalp at\u0131m\u0131n\u0131n h\u0131zlanmas\u0131, terleme, titreme, nefesin s\u0131kla\u015fmas\u0131 ve \u00e7evredeki hareketlere a\u015f\u0131r\u0131 dikkat kesilme g\u00f6r\u00fclebilir. B\u00f6yle bir anda ki\u015finin \u00e7evresindeki somut ayr\u0131nt\u0131lara dikkatini y\u00f6neltmesi, bulundu\u011fu yeri ve zaman\u0131 kendisine hat\u0131rlatmas\u0131, oturuyorsa ayaklar\u0131n\u0131n yere temas\u0131na odaklanmas\u0131 ve solunumunu zorlamadan yava\u015flatmas\u0131 bedensel gerginli\u011fin azalmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilir. Travmatik stresle ba\u015fa \u00e7\u0131kmada gev\u015feme y\u00f6ntemleri, dikkati yeniden g\u00fcnl\u00fck etkinliklere y\u00f6neltmek ve sosyal destekten yararlanmak \u00f6nerilen y\u00f6ntemler aras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>Bunun yan\u0131nda ki\u015finin korktu\u011fu her ortamdan uzakla\u015fmas\u0131 uzun vadede iyi bir \u00e7\u00f6z\u00fcm de\u011fildir. \u00d6rne\u011fin asans\u00f6re, kapal\u0131 mek\u00e2na veya y\u00fcksek bir binaya girmekten s\u00fcrekli ka\u00e7\u0131nmak ba\u015flang\u0131\u00e7ta rahatlat\u0131c\u0131 olabilir; ancak ka\u00e7\u0131nma giderek geni\u015fliyor ve ki\u015finin hayat\u0131n\u0131 belirlemeye ba\u015fl\u0131yorsa sorun daha kal\u0131c\u0131 hale gelebilir. Bu durumda yaln\u0131zca o anki pani\u011fi yat\u0131\u015ft\u0131rmak yerine kayg\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcyle de\u011ferlendirilmesi gerekir.\u201d<\/p>\n<p><strong>Hedef haberlerden tamamen uzakla\u015fmak de\u011fil, bilgiyle daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ili\u015fki kurabilmek!<\/strong><\/p>\n<p>Deprem gibi kontrol\u00fcm\u00fcz\u00fcn s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011fu konularda daha fazla bilgi edinmenin, k\u0131sa s\u00fcreli olarak belirsizli\u011fi azalt\u0131yormu\u015f hissi verebilece\u011fini aktaran\u00a0Do\u00e7. Dr. \u015eent\u00fcrk, \u201cBu nedenle ki\u015fi haber sitelerini, deprem uygulamalar\u0131n\u0131 veya sosyal medyay\u0131 tekrar tekrar kontrol etmeye ba\u015flayabilir. Burada bilgi edinmek ile s\u00fcrekli kontrol etmek aras\u0131nda \u00f6nemli bir fark vard\u0131r.\u201d dedi.<\/p>\n<p>Afetle ilgili g\u00f6r\u00fcnt\u00fclere ve haberlere a\u015f\u0131r\u0131 maruz kalman\u0131n s\u0131k\u0131nt\u0131y\u0131 art\u0131rabilece\u011fini hat\u0131rlatan\u00a0Do\u00e7. Dr. \u015eent\u00fcrk, \u201cBu nedenle afet sonras\u0131 ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin \u00f6nerilerde, haber ve sosyal medya kullan\u0131m\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131, \u00f6zellikle de ayn\u0131 y\u0131k\u0131m ve kay\u0131p g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerinin tekrar tekrar izlenmemesi \u00f6neriliyor. Bu \u00f6zellikle \u00e7ocuklar i\u00e7in \u00f6nemlidir. Bu noktada \u2018deprem haberi izlemek travma yarat\u0131r\u2019 gibi do\u011frudan bir neden-sonu\u00e7 ili\u015fkisi kurmak do\u011fru de\u011fildir. Ancak saatler boyunca y\u0131k\u0131m g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerini, do\u011frulu\u011fu belirsiz tahminleri ve en k\u00f6t\u00fc senaryolar\u0131 takip etmek ki\u015finin zihninin s\u00fcrekli ayn\u0131 tehditle me\u015fgul olmas\u0131na neden olabilir. Ayr\u0131ca sosyal medyada bilimsel bilgiyle spek\u00fclasyon birbirine kolayl\u0131kla kar\u0131\u015fabilir. Bu nedenle hedef haberlerden tamamen uzakla\u015fmak de\u011fil, bilgiyle daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ili\u015fki kurmakt\u0131r. G\u00fcvenilir kaynaklar\u0131 tercih etmek, g\u00fcn i\u00e7inde haber kontrol\u00fcn\u00fc belirli zamanlarla s\u0131n\u0131rland\u0131rmak ve \u00f6zellikle yatmadan \u00f6nce yo\u011fun afet g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerine maruz kalmamak daha dengeli bir yakla\u015f\u0131m olacakt\u0131r.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u00c7ocu\u011fa ya\u015f\u0131na uygun, do\u011fru ve anla\u015f\u0131l\u0131r bilgi vermek en \u00f6nemli \u015feylerden biri!<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7ocuklar\u0131n deprem sonras\u0131nda verdikleri tepkilerin ya\u015flar\u0131na ve geli\u015fim d\u00f6nemlerine g\u00f6re de\u011fi\u015febilece\u011fine dikkat \u00e7eken\u00a0Do\u00e7. Dr. \u015eent\u00fcrk, \u201cBaz\u0131 \u00e7ocuklar korkular\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade ederken baz\u0131lar\u0131 daha fazla ebeveyne yak\u0131n durma, uyku sorunlar\u0131, huzursuzluk, \u00f6fke, dikkat g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc veya daha \u00f6nce kazan\u0131lm\u0131\u015f baz\u0131 becerilerde gerileme gibi de\u011fi\u015fiklikler g\u00f6sterebilir. Ergenlerde ise i\u00e7e kapanma, huzursuzluk, \u00e7abuk \u00f6fkelenme, uyku ve dikkat sorunlar\u0131 veya okul i\u015flevselli\u011finde de\u011fi\u015fiklikler g\u00f6r\u00fclebilir. Bu belirtilerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 tek ba\u015f\u0131na \u00e7ocukta travma sonras\u0131 stres bozuklu\u011fu oldu\u011fu anlam\u0131na gelmez.\u201d dedi.<\/p>\n<p>Bu tip durumlar kar\u015f\u0131s\u0131nda ebeveynlere \u00f6nerilerde bulunan\u00a0Do\u00e7. Dr. \u015eent\u00fcrk, \u201cEn \u00f6nemli \u015feylerden biri \u00e7ocu\u011fa ya\u015f\u0131na uygun, do\u011fru ve anla\u015f\u0131l\u0131r bilgi vermektir. \u2018Bir daha asla deprem olmayacak\u2019 gibi yerine getirilmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan g\u00fcvenceler vermek yerine, \u2018depremin ne zaman olaca\u011f\u0131n\u0131 bilmiyoruz ama g\u00fcvende kalmak i\u00e7in neler yapaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 biliyoruz\u2019 gibi ger\u00e7ek\u00e7i bir dil tercih edilebilir. \u00c7ocu\u011fun konu\u015fmak istedi\u011finde dinlenmesi \u00f6nemlidir; ancak ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 tekrar tekrar anlatmaya zorlanmas\u0131 gerekmez. G\u00fcnl\u00fck rutinlerin, okulun, oyunun ve sosyal ili\u015fkilerin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca yeniden kurulmas\u0131 \u00e7ocuk i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirli\u011fi art\u0131r\u0131r. Ayn\u0131 zamanda televizyon ve sosyal medyadaki y\u0131k\u0131m ve \u00f6l\u00fcm g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerine tekrar tekrar maruz kalmas\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00c7ocuklar\u0131n afet g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerine tekrar tekrar maruz kalmas\u0131n\u0131n korku ve s\u0131k\u0131nt\u0131y\u0131 yeniden art\u0131rabilece\u011fi bilindi\u011fi i\u00e7in bu konuda \u00f6zellikle dikkatli olunmal\u0131d\u0131r. Ebeveynlerin kendi kayg\u0131lar\u0131n\u0131 tamamen gizlemeleri de gerekmez. \u00c7ocuk bir yeti\u015fkinin \u00fczg\u00fcn veya endi\u015feli oldu\u011funu g\u00f6rebilir. \u00d6nemli olan, yeti\u015fkinin kendi kayg\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7ocu\u011fun ta\u015f\u0131mas\u0131 gereken bir y\u00fck haline getirmemesi ve \u00e7ocu\u011fa durumla ba\u015f edilebildi\u011fini hissettirebilmesidir.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p><strong>Travma ile bedensel hastal\u0131klar aras\u0131nda do\u011frudan bir neden-sonu\u00e7 ili\u015fkisi yok!\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Ya\u015fanan bir travmay\u0131 \u2018i\u015flememenin\u2019 mutlaka ileride fiziksel bir hastal\u0131k olu\u015fturmayaca\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan\u00a0Do\u00e7. Dr. Erman \u015eent\u00fcrk, \u201cRuhsal travma ile bedensel hastal\u0131klar aras\u0131nda bu kadar basit ve do\u011frudan bir neden-sonu\u00e7 ili\u015fkisi yoktur.\u201d dedi.<\/p>\n<p>Buna kar\u015f\u0131l\u0131k uzun s\u00fcre devam eden travma sonras\u0131 stres belirtilerinin bedensel sa\u011fl\u0131kla ili\u015fkili oldu\u011funa dair g\u00fc\u00e7l\u00fc bir bilimsel literat\u00fcr oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izen\u00a0Do\u00e7. Dr. \u015eent\u00fcrk, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle tamamlad\u0131:<\/p>\n<p>\u201cTravma sonras\u0131 stres bozuklu\u011fu; uyku bozukluklar\u0131, bedensel gerginlik, sigara veya alkol kullan\u0131m\u0131ndaki art\u0131\u015f, fiziksel aktivitenin azalmas\u0131 ve sa\u011fl\u0131k hizmetlerinden yeterince yararlanamama gibi bir\u00e7ok etkenle birlikte g\u00f6r\u00fclebilir. \u00c7al\u0131\u015fmalarda travma sonras\u0131 stres bozuklu\u011fu ile baz\u0131 kardiyovask\u00fcler ve di\u011fer kronik sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 aras\u0131nda da ili\u015fkiler g\u00f6sterilmi\u015ftir. Ancak bu bulgular\u0131 \u2018travma do\u011frudan \u015fu hastal\u0131\u011f\u0131 yapar\u2019 bi\u00e7iminde yorumlamak do\u011fru de\u011fildir; biyolojik, davran\u0131\u015fsal ve sosyal bir\u00e7ok etken bu ili\u015fkiye katk\u0131da bulunabilir.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca uzun s\u00fcreli stres mevcut sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131n\u0131n y\u00f6netimini g\u00fc\u00e7le\u015ftirebilir. Uyku bozulabilir, ki\u015fi tedavisine veya g\u00fcnl\u00fck rutinlerine daha az dikkat edebilir; ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, kas gerginli\u011fi ve mide-ba\u011f\u0131rsak yak\u0131nmalar\u0131 gibi bedensel \u015fik\u00e2yetler de stres d\u00f6nemlerinde artabilir.<\/p>\n<p>Profesyonel destek i\u00e7in yaln\u0131zca belirli bir s\u00fcrenin dolmas\u0131n\u0131 beklemek do\u011fru de\u011fildir. Depremi hat\u0131rlatan durumlarda yo\u011fun s\u0131k\u0131nt\u0131 ya\u015fanmas\u0131, k\u00e2buslar\u0131n veya istemsiz an\u0131lar\u0131n s\u00fcrmesi, s\u00fcrekli tetikte olma, belirgin ka\u00e7\u0131nma, uyku sorunlar\u0131, depresif belirtiler veya panik ataklar\u0131n devam etmesi ve \u00f6zellikle bunlar\u0131n ki\u015finin i\u015fini, aile ili\u015fkilerini, sosyal hayat\u0131n\u0131 ya da g\u00fcnl\u00fck i\u015flevselli\u011fini etkilemeye ba\u015flamas\u0131 de\u011ferlendirme i\u00e7in \u00f6nemli i\u015faretlerdir. Kendine zarar verme d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin, belirgin umutsuzlu\u011fun veya alkol ve madde kullan\u0131m\u0131nda art\u0131\u015f\u0131n e\u015flik etmesi durumunda ise yard\u0131m aramak ertelenmemelidir. Etkili psikoterapi ve gerekti\u011finde ila\u00e7 tedavisi se\u00e7eneklerinin bulundu\u011funu da vurgulamak gerekir.\u201d<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0    \u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi NP\u0130STANBUL Hastanesi Psikiyatri Uzman\u0131\u00a0Do\u00e7.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":28579,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-28578","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28578","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28578"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28578\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28580,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28578\/revisions\/28580"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28579"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28578"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28578"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28578"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}