Modern ya\u015fam\u0131n en yayg\u0131n sorunlar\u0131ndan biri haline gelen kronik yorgunlu\u011fun nedenleri aras\u0131nda yaln\u0131zca yo\u011fun \u00e7al\u0131\u015fma temposu yok. Dinlenme bi\u00e7imimiz de bu sorunun bir nedeni. Yo\u011fun bir i\u015f haftas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan hafta sonunu televizyon kar\u015f\u0131s\u0131nda dizi izleyerek veya sosyal medyada gezinerek de\u011ferlendiren pek \u00e7ok ki\u015fi, yeni haftaya h\u00e2l\u00e2 yorgun ba\u015flayabiliyor. Bunun nedenlerinden biri, dinleniyor gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcrken sinir sisteminin ger\u00e7ek anlamda gev\u015fememesi.\u00a0<\/p>\n
\u0130stanbul Okan \u00dcniversitesi Hastanesi Ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f ve Fonksiyonel T\u0131p Klini\u011finde g\u00f6revli, Ya\u015fam Tarz\u0131 T\u0131bb\u0131 Uzman\u0131 Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Hande Namal T\u00fcrky\u0131lmaz<\/strong>,\u00a0\u201cYa\u015fam Tarz\u0131 T\u0131bb\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131nda \u2018Sahte Dinlenme (Just Rest)\u2019 olarak tan\u0131mlanan bu durum, t\u0131pk\u0131 besleyici olmayan \u2018abur cubur\u2019 yiyeceklerin h\u00fccreleri yeterince beslememesi gibi\u201d<\/em>\u00a0diyor ve ekliyor:\u00a0\u201cEkran kar\u015f\u0131s\u0131nda ge\u00e7irilen saatler ki\u015fiye zaman zaman \u2018hi\u00e7bir \u015fey yapm\u0131yorum\u2019 hissi verse de zihinsel ve biyolojik a\u00e7\u0131dan beyin, s\u00fcrekli yeni uyaranlarla kar\u015f\u0131la\u015fmaya devam ediyor. Sosyal medya ak\u0131\u015f\u0131, k\u0131sa videolar ve aral\u0131ks\u0131z dizi izleme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131; beynin s\u00fcrekli yeni bilgi i\u015flemesine, s\u0131k dopamin uyar\u0131lar\u0131na ve mavi \u0131\u015f\u0131\u011fa maruziyete yol a\u00e7\u0131yor. Bu s\u00fcre\u00e7, v\u00fccudun stres anlar\u0131nda devreye giren sempatik sinir sisteminin aktif kalmas\u0131n\u0131 ve \u2018sava\u015f ya da ka\u00e7\u2019 tepkisinin devam etmesini beraberinde getiriyor.\u201d<\/em><\/p>\n \u201cDinlenmek, sadece bedeni hareketsiz b\u0131rakmak de\u011fil\u201d<\/strong><\/p>\n Ekran kayd\u0131rmak veya aral\u0131ks\u0131z bir \u015feyler izlemek fiziksel olarak pasif bir eylem olabilir. Ancak zihinsel ve biyolojik olarak tam bir f\u0131rt\u0131nad\u0131r. Beynimiz saniyeler i\u00e7inde de\u011fi\u015fen y\u00fczlerce yeni uyaranla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r, bitmek bilmeyen k\u00fc\u00e7\u00fck dopamin patlamalar\u0131 ya\u015far ve mavi \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n bombard\u0131man\u0131na tutulur. Bu durum, sinir sistemimizi s\u00fcrekli sempatik modda, yani “sava\u015f veya ka\u00e7” alarm\u0131nda tutar. Ger\u00e7ek dinlenme pasif de\u011fil, aktiftir. Sinir sistemine bilin\u00e7li bir “g\u00fcvendeyiz” sinyali g\u00f6ndermeyi gerektirir.<\/p>\n Bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar da, kaliteli dinlenmenin yaln\u0131zca fiziksel aktivitenin durdurulmas\u0131 anlam\u0131na gelmedi\u011fini ortaya koyuyor. Sinir sisteminin \u201cdinlen ve sindir\u201d olarak tan\u0131mlanan parasempatik moda ge\u00e7ebilmesi i\u00e7in g\u00fcven hissi olu\u015fturan ve yo\u011fun uyaranlardan uzakla\u015fmay\u0131 sa\u011flayan aktivitelere ihtiya\u00e7 var. Bu nedenle ger\u00e7ek dinlenme; yaln\u0131zca koltu\u011fa uzanmak veya ekrana bakmak yerine, sinir sisteminin gev\u015femesini destekleyen bir ya\u015fam bi\u00e7imi yakla\u015f\u0131m\u0131 olarak de\u011ferlendiriliyor. Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Hande Namal T\u00fcrky\u0131lmaz, \u00f6zellikle ekran kar\u015f\u0131s\u0131nda ge\u00e7irilen uzun saatlerin bedeni hareketsiz b\u0131rakmas\u0131na ra\u011fmen sinir sisteminin yeterince toparlanmas\u0131n\u0131 engelleyebilece\u011fine dikkat \u00e7ekiyor:\u00a0\u201cDinlenmek yaln\u0131zca bedeni hareketsiz b\u0131rakmak de\u011fil, sinir sistemine de toparlanma f\u0131rsat\u0131 vermek. Ger\u00e7ek dinlenme; stresin azalmas\u0131na, zihinsel berrakl\u0131\u011f\u0131n artmas\u0131na, uyku kalitesinin iyile\u015fmesine ve ya\u015fam kalitesinin y\u00fckselmesine katk\u0131 sa\u011flayabilir.\u201d<\/em><\/p>\n Peki H\u00fccresel \u00c7apta Ger\u00e7ek Bir Dinlenme Nas\u0131l Olur?<\/strong><\/p>\n Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Hande Namal T\u00fcrky\u0131lmaz, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir ya\u015fam i\u00e7in yaln\u0131zca \u00e7al\u0131\u015fma ve beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131n de\u011fil, dinlenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131n da yeniden de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fini vurguluyor. Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Namal T\u00fcrky\u0131lmaz, \u201cBug\u00fcn ne izlesem?\u201d sorusu yerine \u201cBug\u00fcn sinir sistemini ger\u00e7ekten nas\u0131l dinlendirebilirim?\u201d sorusunun sorulmas\u0131n\u0131n hem ruhsal hem de fiziksel sa\u011fl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli kazan\u0131mlar sa\u011flayabilece\u011fine dikkat \u00e7ekiyor ve ger\u00e7ek bir dinlenme i\u00e7in 3 \u00f6neride bulunuyor:<\/p>\n Duyusal Detoks (Sens\u00f6rleri Kapat\u0131n):<\/strong>\u00a0Do\u011fada ya da sadece a\u00e7\u0131k havada y\u00fcr\u00fcmek, zihnin \u00e7\u0131ld\u0131rm\u0131\u015f dopamin aray\u0131\u015f\u0131n\u0131 keser ve stres hormonu kortizol\u00fc h\u0131zla d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. Ekran\u0131n de\u011fil, g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fcn kontrast\u0131na bakmak sirkadiyen ritmi \u015fifaland\u0131r\u0131r.<\/p>\n \u00dcretin ve Yava\u015flay\u0131n:<\/strong>\u00a0Toprakla u\u011fra\u015fmak, mutfakta sakince yeni bir tarif denemek, el i\u015fleri ile u\u011fra\u015fmak, hi\u00e7bir sonuca odaklanmadan sadece s\u00fcreci ya\u015famak. Eller \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, zihin parasempatik moda ge\u00e7er.<\/p>\n Bilin\u00e7li Durgunlu\u011fu Deneyimleyin:<\/strong>\u00a0Sadece durun. Bir \u015fey dinlemeden, izlemeden, t\u00fcketmeden \u00f6ylece camdan d\u0131\u015far\u0131 bak\u0131n. Beynimizin an\u0131lar\u0131 ve bilgileri i\u015flemek, adeta kendi “\u00e7\u00f6p\u00fcn\u00fc \u00e7\u0131karmak” i\u00e7in bu sessizli\u011fe ihtiyac\u0131 oldu\u011funu unutmay\u0131n.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Modern ya\u015fam\u0131n en yayg\u0131n sorunlar\u0131ndan biri haline gelen kronik yorgunlu\u011fun nedenleri aras\u0131nda yaln\u0131zca yo\u011fun \u00e7al\u0131\u015fma temposu yok.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":28972,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-28971","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28971","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28971"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28971\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28973,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28971\/revisions\/28973"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28972"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28971"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28971"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28971"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}