\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi NP\u0130STANBUL Hastanesi Klinik Psikolog Seren Do\u011fantekin, sosyal medyada g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n psikolojik nedenlerini, tehlikeli sosyal medya ak\u0131mlar\u0131n\u0131n neden h\u0131zla yay\u0131labildi\u011fini ve \u00f6zellikle \u00e7ocuklar ile ergenlerin bu ak\u0131mlardan neden daha fazla etkilenebildi\u011fini de\u011ferlendirdi.<\/p>\n
G\u00f6r\u00fcn\u00fcr olma iste\u011finin arkas\u0131nda \u201cg\u00f6r\u00fclme ve kabul edilme\u201d ihtiyac\u0131 var<\/strong><\/p>\n Sosyal medyada daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olabilmek i\u00e7in s\u0131n\u0131rlar\u0131n zorlanmas\u0131n\u0131n yaln\u0131zca \u201cdikkat \u00e7ekme iste\u011fi\u201d ile a\u00e7\u0131klanamayaca\u011f\u0131n\u0131 belirten Klinik Psikolog Seren Do\u011fantekin, \u201cSosyal medyada g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olma iste\u011finin arkas\u0131nda \u00e7o\u011fu zaman be\u011fenilme, kabul g\u00f6rme, bir gruba ait olma, merak, heyecan aray\u0131\u015f\u0131 ve sosyal onay ihtiyac\u0131 bulunur. Be\u011feni, yorum ve izlenme say\u0131lar\u0131 ki\u015finin ald\u0131\u011f\u0131 sosyal geri bildirimi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ve \u00f6l\u00e7\u00fclebilir hale getirir. \u00d6zellikle ki\u015finin kendilik de\u011ferini d\u0131\u015far\u0131dan ald\u0131\u011f\u0131 onay \u00fczerinden de\u011ferlendirmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 durumlarda, daha fazla ilgi \u00e7ekebilmek i\u00e7in s\u0131n\u0131rlar\u0131 zorlama e\u011filimi ortaya \u00e7\u0131kabilir. Burada yaln\u0131zca \u2018dikkat \u00e7ekme iste\u011finden\u2019 de\u011fil, ki\u015finin g\u00f6r\u00fclme ve kabul edilme ihtiyac\u0131n\u0131n sosyal medya \u00fczerinden kar\u015f\u0131lanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131ndan s\u00f6z ediyoruz.\u201d dedi.<\/p>\n \u201cHerkes yap\u0131yorsa tehlikeli de\u011fildir\u201d yan\u0131lg\u0131s\u0131 olu\u015fabiliyor<\/strong><\/p>\n \u201cBir davran\u0131\u015f\u0131n \u00e7ok say\u0131da ki\u015fi taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131, o davran\u0131\u015f\u0131n normal ve kabul edilebilir oldu\u011fu alg\u0131s\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirebilir.\u201d diyen Klinik Psikolog Seren Do\u011fantekin, \u201cPsikolojide sosyal kan\u0131t ve sosyal normlar\u0131n etkisiyle a\u00e7\u0131klayabilece\u011fimiz bu durumda ki\u015fi, \u00e7evresindeki insanlar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 kendi karar\u0131na referans olarak kullanabilir. \u00d6zellikle olumsuz sonu\u00e7lar\u0131 videolarda g\u00f6rm\u00fcyorsa risk oldu\u011fundan daha d\u00fc\u015f\u00fck alg\u0131lanabilir. Nitekim ara\u015ft\u0131rmalar, ergenlerin \u00e7ok say\u0131da be\u011feni alm\u0131\u015f i\u00e7eriklere daha fazla y\u00f6neldi\u011fini ve bunun riskli davran\u0131\u015flar\u0131 g\u00f6steren i\u00e7erikler i\u00e7in de ge\u00e7erli olabildi\u011fini g\u00f6stermektedir.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n Sa\u011fl\u0131kl\u0131 payla\u015f\u0131m ne zaman riskli onay aray\u0131\u015f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor?<\/strong><\/p>\n Kendini ifade etmenin, ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 payla\u015fman\u0131n ve sosyal \u00e7evreden geri bildirim almak istemenin do\u011fal bir ihtiya\u00e7 oldu\u011funu vurgulayan Do\u011fantekin, \u201c\u0130nsanlar\u0131n kendilerini ifade etmek, ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 payla\u015fmak ve \u00e7evrelerinden geri bildirim almak istemeleri son derece do\u011fald\u0131r. Burada belirleyici olan, sosyal medyadan al\u0131nan geri bildirimin ki\u015finin kendilik de\u011ferini ne \u00f6l\u00e7\u00fcde belirlemeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Payla\u015f\u0131m beklenen ilgiyi g\u00f6rmedi\u011finde yo\u011fun de\u011fersizlik, \u00f6fke veya kayg\u0131 ortaya \u00e7\u0131k\u0131yorsa; ki\u015fi daha fazla izlenmek i\u00e7in giderek daha u\u00e7, mahrem ya da tehlikeli davran\u0131\u015flara y\u00f6neliyorsa sa\u011fl\u0131kl\u0131 payla\u015f\u0131m ihtiyac\u0131n\u0131n yerini riskli bir onay aray\u0131\u015f\u0131 almaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n Ergen i\u00e7in risk, ayn\u0131 zamanda \u201cgruba kabul edilme f\u0131rsat\u0131\u201d olarak g\u00f6r\u00fclebiliyor<\/strong><\/p>\n Tehlikeli sosyal medya ak\u0131mlar\u0131nda en \u00f6nemli risk gruplar\u0131ndan birinin \u00e7ocuklar ve ergenler oldu\u011funu belirten Do\u011fantekin, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n \u201cErgenlik d\u00f6neminde akranlar taraf\u0131ndan kabul edilmek ve bir gruba ait hissetmek geli\u015fimsel olarak olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. Ayn\u0131 zamanda \u00f6d\u00fcle ve sosyal geri bildirime duyarl\u0131l\u0131k y\u00fcksekken, d\u00fcrt\u00fc kontrol\u00fc, uzun vadeli sonu\u00e7lar\u0131 de\u011ferlendirme ve \u00f6zdenetimle ili\u015fkili sistemler geli\u015fimini s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla bir yeti\u015fkinin \u2018gereksiz bir risk\u2019 olarak de\u011ferlendirdi\u011fi davran\u0131\u015f, ergen i\u00e7in arkada\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan kabul edilme, e\u011flenme veya g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olma f\u0131rsat\u0131 olarak alg\u0131lanabilir. Ara\u015ft\u0131rmalar da ergenlerde risk alma davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n sosyal ba\u011flamdan ve akranlar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131ndan \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde etkilenebildi\u011fini ortaya koyuyor.\u201d<\/p>\n \u201cDaha \u00e7arp\u0131c\u0131 i\u00e7erik, daha fazla ilgi\u201d d\u00f6ng\u00fcs\u00fc olu\u015fabilir<\/strong><\/p>\n Sosyal medyada yeterince ilgi g\u00f6rmedi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnen bir \u00e7ocu\u011fun zaman i\u00e7erisinde daha s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 ve riskli i\u00e7eriklere y\u00f6nelmesinin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu s\u00f6yleyen Do\u011fantekin, \u201c\u00c7ocuk, s\u0131radan payla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n az ilgi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ancak daha s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 veya s\u0131n\u0131rlar\u0131 zorlayan i\u00e7eriklerin daha fazla izlendi\u011fini fark etti\u011finde, \u2018daha \u00e7arp\u0131c\u0131 i\u00e7erik = daha fazla ilgi\u2019 \u015feklinde bir \u00f6\u011frenme d\u00f6ng\u00fcs\u00fc olu\u015fabilir. Be\u011fenilerin ergenlerde \u00f6d\u00fcl i\u015flemeyle ili\u015fkili beyin b\u00f6lgelerinde daha g\u00fc\u00e7l\u00fc yan\u0131tlarla ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011funu g\u00f6steren \u00e7al\u0131\u015fmalar da sosyal geri bildirimin bu ya\u015f grubunda neden g\u00fc\u00e7l\u00fc olabilece\u011fini anlamam\u0131za yard\u0131mc\u0131 oluyor.\u201d dedi.<\/p>\n Tehlike, zarar g\u00f6r\u00fclmesine ra\u011fmen davran\u0131\u015f\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesiyle b\u00fcy\u00fcyor<\/strong><\/p>\n S\u00fcrekli dikkat \u00e7ekmeye \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n tek ba\u015f\u0131na psikolojik bir bozukluk g\u00f6stergesi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Do\u011fantekin, \u201cTek ba\u015f\u0131na dikkat \u00e7ekme iste\u011fi psikolojik bir bozukluk anlam\u0131na gelmez. Burada davran\u0131\u015f\u0131n s\u0131kl\u0131\u011f\u0131, \u015fiddeti, kontrol edilebilirli\u011fi ve ki\u015finin ya\u015fam\u0131na verdi\u011fi zarar \u00f6nemlidir. Ki\u015fi daha fazla ilgi g\u00f6rmek i\u00e7in fiziksel g\u00fcvenli\u011fini tekrar tekrar tehlikeye at\u0131yor, zarar g\u00f6rmesine ra\u011fmen ayn\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor, sosyal medyada ilgi g\u00f6rmedi\u011finde yo\u011fun de\u011fersizlik veya \u00f6fke ya\u015f\u0131yor ya da giderek daha tehlikeli davran\u0131\u015flara ihtiya\u00e7 duyuyorsa psikolojik de\u011ferlendirme faydal\u0131 olacakt\u0131r. \u00d6zellikle \u00e7ocuk ve ergenlerde buna d\u00fcrt\u00fcsellik, kendine zarar verme davran\u0131\u015flar\u0131, belirgin duygu durum de\u011fi\u015fiklikleri, okul ve aile ili\u015fkilerinde bozulma veya sosyal medyadan uzak kald\u0131\u011f\u0131nda yo\u011fun s\u0131k\u0131nt\u0131 e\u015flik ediyorsa profesyonel destek al\u0131nmas\u0131 \u00f6nemlidir.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n Yasaklamak yerine d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcren sorular sorun<\/strong><\/p>\n Ailelerin \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 tehlikeli sosyal medya ak\u0131mlar\u0131ndan korumak i\u00e7in yaln\u0131zca yasaklay\u0131c\u0131 bir dil kullanmas\u0131n\u0131n yeterli olmayabilece\u011fine dikkat \u00e7eken Do\u011fantekin, \u201c\u00c7ocuklar\u0131 tehlikeli ak\u0131mlardan korurken yaln\u0131zca \u2018Bunu yapma\u2019 demek yerine, neden yapmak istedi\u011fini anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmak daha koruyucu bir yakla\u015f\u0131m olabilir. \u2018Bu video \u00e7ok izlendi\u011fi i\u00e7in mi sana g\u00fcvenli geliyor?\u2019, \u2018Kamera olmasayd\u0131 bunu yine yapmak ister miydin?\u2019 veya \u2018Bir \u015feyin \u00e7ok be\u011fenilmesi onun g\u00fcvenli oldu\u011fu anlam\u0131na gelir mi?\u2019 gibi sorular \u00e7ocu\u011fun ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnme ve risk de\u011ferlendirme becerisini destekleyebilir.\u201d \u015feklinde s\u00f6zlerini tamamlad\u0131.\u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi NP\u0130STANBUL Hastanesi Klinik Psikolog Seren Do\u011fantekin, sosyal medyada g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n psikolojik nedenlerini, tehlikeli sosyal medya ak\u0131mlar\u0131n\u0131n neden h\u0131zla yay\u0131labildi\u011fini ve \u00f6zellikle \u00e7ocuklar ile ergenlerin bu ak\u0131mlardan neden daha fazla etkilenebildi\u011fini de\u011ferlendirdi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":29011,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-29010","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29010","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29010"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29010\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29012,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29010\/revisions\/29012"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/29011"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29010"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29010"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29010"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}