\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi NP\u0130STANBUL Hastanesi Klinik Psikolog Cumali Ayd\u0131n, evcil hayvanlarla birlikte b\u00fcy\u00fcmenin \u00e7ocuklar\u0131n psikolojik ve psikososyal geli\u015fimine etkileri hakk\u0131nda de\u011ferlendirmelerde bulundu.<\/p>\n
\u00c7ocu\u011fun d\u00fcnyas\u0131na ko\u015fulsuz sevgi ve yarg\u0131s\u0131z dostluk giriyor<\/strong><\/p>\n Evcil hayvanla b\u00fcy\u00fcmenin \u00e7ocuk a\u00e7\u0131s\u0131ndan yaln\u0131zca e\u011flenceli bir deneyim olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir duygusal ba\u011f kurma f\u0131rsat\u0131 sundu\u011funu belirten Klinik Psikolog Cumali Ayd\u0131n, \u201cEvcil hayvanla b\u00fcy\u00fcmek, \u00e7ocu\u011fun d\u00fcnyas\u0131na ko\u015fulsuz sevgi ve yarg\u0131s\u0131z bir dostluk kavram\u0131n\u0131 somut olarak sokar. Bu ili\u015fki, \u00f6zellikle okul \u00f6ncesi d\u00f6nemde \u00e7ocu\u011fun g\u00fcvenli ba\u011flanma duygusunu peki\u015ftirir; \u00e7ocuk, kendisini oldu\u011fu gibi kabul eden bir canl\u0131yla kurdu\u011fu ba\u011f sayesinde daha y\u00fcksek bir \u00f6z sayg\u0131 geli\u015ftirir. Amerikan Psikoloji Derne\u011fi\u2019nin (APA) yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fmada, evcil hayvan\u0131 olan \u00e7ocuklar\u0131n, olmayan akranlar\u0131na k\u0131yasla daha y\u00fcksek benlik sayg\u0131s\u0131 ve daha d\u00fc\u015f\u00fck yaln\u0131zl\u0131k seviyeleri bildirdi\u011fi g\u00f6sterilmi\u015ftir. Bu ba\u011f, \u00e7ocu\u011fun zihninde \u2018Ben sevilmeye de\u011ferim ve sevebilirim\u2019 temel inanc\u0131n\u0131 ye\u015fertir; bu da t\u0131pk\u0131 bir a\u011fac\u0131n k\u00f6kleri gibi, ileriki ya\u015flarda kuraca\u011f\u0131 t\u00fcm sa\u011fl\u0131kl\u0131 ili\u015fkilerin temelini olu\u015fturur.\u201d dedi.<\/p>\n Benim davran\u0131\u015f\u0131m ba\u015fka bir canl\u0131n\u0131n hayat\u0131n\u0131 etkiliyor<\/strong><\/p>\n Evcil hayvan bak\u0131m\u0131na kat\u0131lman\u0131n \u00e7ocuklara sorumluluk kazand\u0131rabilece\u011fini s\u00f6yleyen Cumali Ayd\u0131n, \u201cKafesteki ku\u015fun suyunu tazelemek ya da k\u00f6pe\u011fin su kab\u0131n\u0131 doldurmak gibi basit g\u00f6revler, \u00e7ocu\u011fa erken ya\u015fta \u2018Benim eylemlerimin ba\u015fka bir canl\u0131n\u0131n hayat\u0131nda bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 var\u2019 fikrini a\u015f\u0131lar ve bu, sorumluluk bilincinin \u00f6z\u00fcd\u00fcr. Ancak burada alt\u0131n kural, sorumlulu\u011fun \u00e7ocu\u011fun bili\u015fsel ve motor geli\u015fimine uygun olmas\u0131d\u0131r. \u0130ki ya\u015f\u0131ndaki bir \u00e7ocuk, sizin g\u00f6zetiminizde mama kab\u0131n\u0131 yerine koyabilirken, be\u015f ya\u015f\u0131ndaki bir \u00e7ocuk k\u00f6pe\u011fin t\u00fcylerini taraman\u0131za yard\u0131m edebilir. Bir ara\u015ft\u0131rma, evcil hayvan bak\u0131m\u0131na aktif olarak kat\u0131lan \u00e7ocuklar\u0131n, \u00f6zellikle 3-6 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131ndan itibaren, sosyal sorumluluk alma ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 fark etme konusunda daha duyarl\u0131 olduklar\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015ftur. Yeter ki bu g\u00f6revler, ceza gibi de\u011fil, keyifli bir oyunun par\u00e7as\u0131 gibi sunulsun.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n \u0130\u00e7e kapan\u0131k \u00e7ocuk i\u00e7in \u201csessiz bir sosyal k\u00f6pr\u00fc\u201d olabilir<\/strong><\/p>\n Evcil hayvanlar\u0131n yaln\u0131zl\u0131k ya\u015fayan veya i\u00e7e kapan\u0131k \u00e7ocuklar a\u00e7\u0131s\u0131ndan farkl\u0131 bir anlam ta\u015f\u0131yabilece\u011fine dikkat \u00e7eken Cumali Ayd\u0131n, \u201c\u0130\u00e7e kapan\u0131k bir \u00e7ocuk i\u00e7in evcil bir dost, hi\u00e7bir s\u00f6zc\u00fc\u011fe ihtiya\u00e7 duymadan orada olan, onu konu\u015fmaya ya da performans g\u00f6stermeye zorlamayan bir sosyal k\u00f6pr\u00fc i\u015flevi g\u00f6r\u00fcr. Bir bal\u0131\u011f\u0131n akvaryumda sessizce s\u00fcz\u00fclmesi bile reg\u00fcle edici olabilirken, bir kediyle kurulan sessiz uyum, \u00e7ocu\u011fun kabul g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcne dair en saf kan\u0131t\u0131d\u0131r. Dahas\u0131, evcil hayvanlar \u00e7ocu\u011fun akranlar\u0131 taraf\u0131ndan sosyal bir m\u0131knat\u0131s gibi alg\u0131lanmas\u0131n\u0131 sa\u011flar; parkta bir tav\u015fan\u0131 gezdiren \u00e7ocuk, di\u011ferlerinin do\u011fal ve stressiz bir \u015fekilde sohbet ba\u015flatmas\u0131na olanak tan\u0131r. Bu durum, yaln\u0131zl\u0131k hissini k\u0131ran ve \u00e7ocu\u011fu pasif bir rolden \u00e7\u0131kar\u0131p sosyal etkile\u015fimin merkezine yerle\u015ftiren g\u00fc\u00e7l\u00fc bir kataliz\u00f6rd\u00fcr.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n Hayvanla temas \u00e7ocu\u011fun sakinle\u015fmesine yard\u0131mc\u0131 olabiliyor<\/strong><\/p>\n Evcil hayvanlarla kurulan ili\u015fkinin duygu d\u00fczenleme becerileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nemli olabilece\u011fini dile getiren Cumali Ayd\u0131n, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n \u201c\u00d6fkelendi\u011finde ya da \u00fcz\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde k\u00f6pe\u011fine sar\u0131lan bir \u00e7ocu\u011fun kalp at\u0131\u015flar\u0131 yava\u015flar, bedenindeki stres hormonu kortizol seviyesi d\u00fc\u015fer; bu, biyolojik bir sakinle\u015fme tepkisidir. Evcil hayvanlar, \u00e7ocuklar i\u00e7in \u00e2deta canl\u0131, nefes alan birer stres topu gibidir; yarg\u0131lamadan, nasihat vermeden sadece fiziksel yak\u0131nl\u0131k sunarak duygusal f\u0131rt\u0131nalar\u0131n dinmesine yard\u0131mc\u0131 olurlar. Bir \u00e7al\u0131\u015fma, evcil hayvan sahibi \u00e7ocuklar\u0131n duygu d\u00fczenleme stratejilerini daha etkin kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve stresli durumlarla ba\u015fa \u00e7\u0131kmada akranlar\u0131na g\u00f6re belirgin bir avantaja sahip olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir. Bir kediye sar\u0131lmak ya da bir k\u00f6pe\u011fi ok\u015famak, \u00e7ocu\u011fa somut bir \u2018an\u2019da kalma\u2019 egzersizi ya\u015fat\u0131r ve olumsuz duygular\u0131n\u0131n rehin almamas\u0131 gerekti\u011fini bedensel olarak \u00f6\u011fretir.\u201d<\/p>\n Otizmli \u00e7ocuklarda hayvanlarla ileti\u015fim farkl\u0131 bir kanal a\u00e7abiliyor<\/strong><\/p>\n Hayvan destekli etkile\u015fimlerin \u00f6zel gereksinimli \u00e7ocuklarda ve otizm spektrum bozuklu\u011funda da ele al\u0131nan uygulamalar aras\u0131nda bulundu\u011funu belirten Cumali Ayd\u0131n, \u201cOtizm spektrumunda s\u0131kl\u0131kla g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz, sosyal ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 okuma zorlu\u011fu, hayvanlar s\u00f6z konusu oldu\u011funda farkl\u0131 bir kanaldan a\u015f\u0131labilir. Bir k\u00f6pe\u011fin beden dili, insanlar\u0131nki kadar karma\u015f\u0131k ve soyut de\u011fildir; daha nettir ve bu \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik, otizmli bir \u00e7ocuk i\u00e7in devasa bir g\u00fcven duygusu yarat\u0131r. Bu etkile\u015fimler, \u00e7ocu\u011fun g\u00f6z temas\u0131 kurma, s\u0131ra alma ve s\u00f6zl\u00fc ileti\u015fim ba\u015flatma gibi sosyal becerilerini, \u00fczerinde bir bask\u0131 hissetmeden, do\u011fal bir motivasyonla pratik etmesini sa\u011flar. Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, otizmli \u00e7ocuklar\u0131n \u00f6zel olarak e\u011fitilmi\u015f hizmet k\u00f6pekleriyle birlikteyken kortizol seviyelerinin d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve sosyal etkile\u015fim davran\u0131\u015flar\u0131nda anlaml\u0131 bir art\u0131\u015f oldu\u011funu kan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131r. Burada hayvan, terap\u00f6tik bir ayna de\u011fil, g\u00fcvenli bir duygusal destek sistemidir.\u201d dedi.<\/p>\n Her \u00e7ocuk evcil hayvan sahibi olmaya haz\u0131r de\u011fildir<\/strong><\/p>\n Evcil hayvanlar\u0131n \u00e7ocuk geli\u015fimine katk\u0131lar\u0131ndan s\u00f6z edilirken her \u00e7ocu\u011fun ve her ailenin evcil hayvan sahibi olmaya haz\u0131r oldu\u011funun d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemesi gerekti\u011fini vurgulayan Cumali Ayd\u0131n, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n \u201cHer \u00e7ocuk haz\u0131r de\u011fildir ve bu, \u00e7ocu\u011fun su\u00e7u de\u011fildir. Haz\u0131r bulunu\u015fluk, takvim ya\u015f\u0131ndan ziyade \u00e7ocu\u011fun mizac\u0131na ve d\u00fcrt\u00fc kontrol\u00fcne ba\u011fl\u0131d\u0131r. E\u011fer bir \u00e7ocuk \u00f6fkelendi\u011finde h\u00e2l\u00e2 oyuncaklar\u0131na vurarak tepki veriyorsa, bir canl\u0131y\u0131 incitmemeyi i\u00e7selle\u015ftirmemi\u015f olabilir. Aileler \u00f6nce \u00e7ocu\u011fun de\u011fil, kendi motivasyonlar\u0131n\u0131 sorgulamal\u0131d\u0131r: \u2018Biz mi istiyoruz, yoksa \u00e7ocu\u011fumuz mu?\u2019 ve en \u00f6nemlisi \u2018Bu canl\u0131n\u0131n \u00f6m\u00fcr boyu sorumlulu\u011funa, maddi-manevi y\u00fck\u00fcne biz haz\u0131r m\u0131y\u0131z?\u2019 sorusu d\u00fcr\u00fcst\u00e7e yan\u0131tlanmal\u0131d\u0131r. Unutmay\u0131n, evcil hayvan \u00e7ocu\u011fa sorumluluk \u00f6\u011fretmek i\u00e7in al\u0131nan bir ders materyali de\u011fil, ailenin yeni bir ferdidir. E\u011fer ebeveyn, as\u0131l bak\u0131m\u0131 \u00fcstlenmeye g\u00f6n\u00fcll\u00fc de\u011filse, o hayvan\u0131 eve almamak en do\u011frusudur.\u201d<\/p>\n Ekran\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na ger\u00e7ek temas ve ger\u00e7ek ili\u015fkiyi koyuyor<\/strong><\/p>\n \u00c7ocuklar\u0131n ekran ba\u015f\u0131nda ge\u00e7irdi\u011fi s\u00fcrenin artt\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde evcil hayvanlarla ge\u00e7irilen zaman\u0131n ayr\u0131 bir \u00f6nem kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Cumali Ayd\u0131n, \u201cDijital d\u00fcnyan\u0131n pikselli doyumu, bir k\u00f6pe\u011fin t\u00fcylerini ok\u015farken hissedilen s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 duygusal al\u0131\u015fveri\u015fin yerini asla tutamaz. Evcil hayvanla ge\u00e7irilen zaman, \u00e7ocu\u011fu ekran\u0131n pasif t\u00fcketim d\u00f6ng\u00fcs\u00fcnden \u00e7\u0131kar\u0131p, fiziksel ve duygusal olarak aktif oldu\u011fu bir ger\u00e7eklik d\u00fczlemine ta\u015f\u0131r. Parkta bir k\u00f6pekle oynamak, \u00e7ocu\u011fun hem kaba motor becerilerini geli\u015ftirir hem de ekran ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n getirdi\u011fi hareketsiz ya\u015fam\u0131n panzehiri olur. Daha da \u00f6nemlisi, bir kedinin y\u00fcz\u00fcn\u00fc ekrana d\u00f6n\u00fcp onunla ileti\u015fim kuramazs\u0131n\u0131z; bu kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkile\u015fim zorunlulu\u011fu, \u00e7ocu\u011fa empati, s\u00f6zs\u00fcz ileti\u015fimi okuma ve anl\u0131k geri bildirim verme gibi ekran\u0131n k\u00f6reltti\u011fi becerileri yeniden kazand\u0131r\u0131r. Do\u011fan\u0131n ve dostlu\u011fun en saf haliyle kurulan bu temas, sanal d\u00fcnyan\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 \u2018anl\u0131k tatmin\u2019 yan\u0131lsamas\u0131na kar\u015f\u0131 en g\u00fc\u00e7l\u00fc do\u011fal panzehirdir.\u201d \u015feklinde s\u00f6zlerini tamamlad\u0131.\u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi NP\u0130STANBUL Hastanesi Klinik Psikolog Cumali Ayd\u0131n, evcil hayvanlarla birlikte b\u00fcy\u00fcmenin \u00e7ocuklar\u0131n psikolojik ve psikososyal geli\u015fimine etkileri hakk\u0131nda de\u011ferlendirmelerde bulundu.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":29731,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-29730","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29730","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29730"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29730\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29732,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29730\/revisions\/29732"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/29731"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29730"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29730"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29730"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}