\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi Sa\u011fl\u0131k Bilimleri Fak\u00fcltesi \u00c7ocuk Geli\u015fimi B\u00f6l\u00fcm\u00fc Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Merve Y\u00fcksel Kad\u0131o\u011flu, okul \u00f6ncesi d\u00f6nemde okuma yazma \u00f6\u011frenmenin \u00e7ocuk geli\u015fimi \u00fczerindeki etkilerine ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerde bulundu.<\/p>\n
\u201cErken okumak kal\u0131c\u0131 ba\u015far\u0131 garantisi de\u011fil\u201d<\/strong><\/p>\n \u00c7ocuklar\u0131n geli\u015fim h\u0131zlar\u0131n\u0131n birbirinden farkl\u0131 oldu\u011funa dikkat \u00e7eken Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Merve Y\u00fcksel Kad\u0131o\u011flu, okula ba\u015flamadan \u00f6nce okuma yazma \u00f6\u011frenmenin her \u00e7ocuk i\u00e7in mutlaka bir avantaj olarak de\u011ferlendirilmemesi gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n erken ya\u015fta okumaya ba\u015flayan \u00e7ocuklar\u0131n ilk y\u0131llarda akranlar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde g\u00f6r\u00fcnebildi\u011fini, ancak bu fark\u0131n ilerleyen y\u0131llarda kapanabildi\u011fini g\u00f6sterdi\u011fini kaydeden Kad\u0131o\u011flu, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n \u201cHer y\u0131l eyl\u00fcl ay\u0131 yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131nda ailelerin g\u00fcndemine ayn\u0131 tart\u0131\u015fma oturuyor: Kom\u015funun, s\u0131n\u0131f arkada\u015f\u0131n\u0131n \u00e7ocu\u011fu okuyup yaz\u0131yorsa, benimki de bilmeli mi? Uzmanlar bu konuda ailelere sakinle\u015ftirici ama bir o kadar da dikkat \u00e7ekici bir mesaj veriyor: Erken okumak tek ba\u015f\u0131na bir garanti de\u011fil, hatta baz\u0131 durumlarda yanl\u0131\u015f uyguland\u0131\u011f\u0131nda geri tepebiliyor.<\/p>\n Y\u0131llarca s\u00fcren bir ara\u015ft\u0131rmada, 5 ya\u015f\u0131nda okumaya ba\u015flayan \u00e7ocuklarla 7 ya\u015f\u0131nda ba\u015flayan \u00e7ocuklar kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. \u0130lk y\u0131llarda erken ba\u015flayanlar harf ve kelime okumada \u00f6ndeydi. Ama \u00e7ocuklar 11 ya\u015f\u0131na geldi\u011finde bu fark tamamen kapand\u0131; \u00fcstelik ge\u00e7 ba\u015flayan \u00e7ocuklar okudu\u011funu anlama becerisinde daha iyi sonu\u00e7 verdi.\u201d<\/p>\n Oyun yerine s\u00fcrekli akademik \u00e7al\u0131\u015fma do\u011fru de\u011fil<\/strong><\/p>\n Okul \u00f6ncesi e\u011fitimin temel amac\u0131n\u0131n \u00e7ocu\u011fa ilkokul program\u0131n\u0131 erkenden \u00f6\u011fretmek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Kad\u0131o\u011flu, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n \u201cBenzer bir tablo, okul \u00f6ncesinde yo\u011fun akademik e\u011fitim alan \u00e7ocuklarla oyun temelli e\u011fitim alan \u00e7ocuklar\u0131 y\u0131llarca izleyen bir ba\u015fka ara\u015ft\u0131rmada da ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. \u0130lkokulun ilk y\u0131llar\u0131nda aralar\u0131nda fark yoktu. Ama d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc s\u0131n\u0131fa gelindi\u011finde, erken ve yo\u011fun akademik bask\u0131 alan \u00e7ocuklar\u0131n notlar\u0131 neredeyse t\u00fcm derslerde d\u00fc\u015fmeye ba\u015flad\u0131; oyun temelli e\u011fitim alan \u00e7ocuklar\u0131n notlar\u0131 ise y\u00fckseldi. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara g\u00f6re bunun nedeni, \u00e7ocuklar b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e okulun onlardan daha fazla \u00f6zerklik, merak ve \u00f6z g\u00fcven istemesi. Bunlar da harf ezberiyle de\u011fil, oyun ve ke\u015fifle geli\u015fen beceriler.\u201d<\/p>\n \u201cOkula haz\u0131rl\u0131k demek harfleri ezberlemek demek de\u011fil\u201d<\/strong><\/p>\n Bir \u00e7ocu\u011fun okula haz\u0131r olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendirirken yaln\u0131zca harfleri ve rakamlar\u0131 bilmesine bak\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011fini vurgulayan Kad\u0131o\u011flu, \u201cUzmanlara g\u00f6re okula haz\u0131rl\u0131kta ger\u00e7ekten \u00f6nemli olan, \u00e7ocu\u011fun harfleri bilmesi de\u011fil; dikkatini bir i\u015fe verebilmesi, s\u0131ras\u0131n\u0131 bekleyebilmesi, makas ve kalem kullanabilmesi, boyama yapabilmesi, zengin bir kelime da\u011farc\u0131\u011f\u0131na sahip olmas\u0131, y\u00f6nergeleri anlay\u0131p uygulayabilmesi ve akranlar\u0131yla sa\u011fl\u0131kl\u0131 ili\u015fki kurabilmesi. Ara\u015ft\u0131rmalar, \u00f6zellikle ince motor becerilerin (kalem tutu\u015f, makas kullanma gibi) ve \u00f6z kontrol\u00fcn-yani dikkatini toplayabilme, d\u00fcrt\u00fclerini y\u00f6netebilme- ilkokuldaki okuma ve matematik ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc habercilerinden oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Bir \u00e7ocu\u011fun boyama ka\u011f\u0131d\u0131nda s\u0131n\u0131rlar\u0131 takip edebilmesi ya da oyun s\u0131ras\u0131nda s\u0131ras\u0131n\u0131 bekleyebilmesi, asl\u0131nda harfleri ezbere bilmesinden daha fazla ipucu veriyor.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n Okuma bilen \u00e7ocuk s\u0131n\u0131fta s\u0131k\u0131labilir<\/strong><\/p>\n Okula ba\u015flamadan okuma yazma \u00f6\u011frenmi\u015f \u00e7ocuklar a\u00e7\u0131s\u0131ndan dikkat edilmesi gereken ba\u015fka bir konunun da s\u0131n\u0131f i\u00e7indeki motivasyon oldu\u011funu s\u00f6yleyen Kad\u0131o\u011flu, \u201cMadalyonun bir de \u00f6b\u00fcr y\u00fcz\u00fc var: Okula okuma bilerek ba\u015flayan \u00e7ocuklarda s\u0131n\u0131fta s\u0131k\u0131lma ve motivasyon kayb\u0131 riski ger\u00e7ek. Ara\u015ft\u0131rmalar, \u00f6\u011fretmenlerin bu \u00e7ocuklara kar\u015f\u0131 iyi niyetli ve destekleyici oldu\u011funu, ama \u00e7o\u011fu zaman onlar\u0131 s\u0131n\u0131f i\u00e7inde nas\u0131l zenginle\u015ftirici bi\u00e7imde me\u015fgul edeceklerini bilmediklerini ortaya koyuyor. Bu da zamanla derse ilgisizli\u011fe, hatta baz\u0131 durumlarda akranlar aras\u0131nda d\u0131\u015flanmaya yol a\u00e7abiliyor. \u00d6nerilen \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00e7ocu\u011fu \u00fcst s\u0131n\u0131fa atlatmak de\u011fil; ayn\u0131 s\u0131n\u0131fta ona zenginle\u015ftirilmi\u015f kitaplar ve ek etkinlikler sunmak.\u201d dedi.<\/p>\n \u201cHerkesin \u00e7ocu\u011fu okuyor\u201d bask\u0131s\u0131na dikkat!<\/strong><\/p>\n Aileler aras\u0131ndaki k\u0131yaslamalar\u0131n \u00e7ocuk \u00fczerinde ciddi bir performans bask\u0131s\u0131 olu\u015fturabilece\u011fine dikkat \u00e7eken Kad\u0131o\u011flu, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n \u201cAra\u015ft\u0131rmalar, ebeveynin e\u011fitim konusundaki kayg\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7ocu\u011fa do\u011frudan ge\u00e7ti\u011fini g\u00f6steriyor: Kayg\u0131l\u0131 bir ebeveyn \u00f6nce kendi yorgunlu\u011funu ve gerginli\u011fini ya\u015f\u0131yor, \u00e7ocuk da bu gerginli\u011fi hissedip zamanla \u00f6\u011frenmeye kar\u015f\u0131 isteksizle\u015febiliyor. Uzmanlar, \u2018herkesin \u00e7ocu\u011fu okuyor, benimki de okusun\u2019 t\u00fcr\u00fcnden k\u0131yaslamal\u0131 beklentilerin, \u00e7ocuk i\u00e7in \u00f6\u011frenmeyi bir merak meselesi olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131p bir onay ve performans meselesine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilece\u011fi konusunda uyar\u0131yor.\u201d<\/p>\n \u00c7ocuk kendisi merak ediyorsa ilgisini bast\u0131rmay\u0131n<\/strong><\/p>\n Baz\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n herhangi bir y\u00f6nlendirme olmaks\u0131z\u0131n harflere ve yaz\u0131l\u0131 kelimelere erken ya\u015flarda ilgi g\u00f6sterebildi\u011fine dikkat \u00e7eken Kad\u0131o\u011flu, \u015fu de\u011ferlendirmede bulundu:<\/p>\n \u201cPeki \u00e7ocuk kendili\u011finden harflere, kelimelere ilgi g\u00f6steriyorsa? Uzmanlar burada net: Bu ilgiyi bast\u0131rmaya gerek yok, ama sistemli bir \u2018derse\u2019 de \u00e7evirmemek gerekiyor. \u00c7ocuk sordu\u011funda cevap vermek, birlikte kitap okurken parmakla kelimeleri g\u00f6stermek, istedi\u011fi harfi yazmas\u0131na yard\u0131m etmek yeterli. \u00c7ocuk s\u0131k\u0131l\u0131rsa b\u0131rakmak da bir o kadar \u00f6nemli. Yani rehberlik eden ama zorlamayan bir tutum, en sa\u011fl\u0131kl\u0131 yakla\u015f\u0131m olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor.\u201d<\/p>\n Ailelere 3 \u00f6nemli \u00f6neri<\/strong><\/p>\n Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Merve Y\u00fcksel Kad\u0131o\u011flu, okula haz\u0131rl\u0131k s\u00fcrecindeki ailelere \u015fu \u00f6nerilerde bulundu:<\/p>\n \u201cHarf ezberletmek yerine kalem tutma, makas kullanma, boyama gibi ince motor becerileri destekleyin.<\/p>\n \u201cBirlikte kitap okuyun, sohbet edin, sorular sorun. \u00a0Kelime da\u011farc\u0131\u011f\u0131 ve dikkat, okuman\u0131n en sa\u011flam temeli.<\/p>\n \u00c7ocuk kendi ilgisiyle harf \u00f6\u011frenmek isterse destekleyin; ama \u201cherkes biliyor, o da bilsin\u201d kayg\u0131s\u0131yla zorlamay\u0131n.\u201d\u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi Sa\u011fl\u0131k Bilimleri Fak\u00fcltesi \u00c7ocuk Geli\u015fimi B\u00f6l\u00fcm\u00fc Dr.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":32032,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-32031","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32031","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32031"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32031\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32033,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32031\/revisions\/32033"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32032"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32031"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32031"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32031"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}