\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi Sa\u011fl\u0131k Bilimleri Fak\u00fcltesi Beslenme ve Diyetetik B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim G\u00f6revlisi K\u00fcbra \u015eahin, okul \u00e7a\u011f\u0131ndaki \u00e7ocuklarda beslenmenin fiziksel ve bili\u015fsel geli\u015fim \u00fczerindeki etkileri hakk\u0131nda de\u011ferlendirmelerde bulundu.<\/p>\n
Beslenme yaln\u0131zca boy ve kilo art\u0131\u015f\u0131n\u0131 etkilemiyor<\/strong><\/p>\n \u00c7ocukluk d\u00f6neminde beslenmenin yaln\u0131zca fiziksel b\u00fcy\u00fcme \u00fczerinden de\u011ferlendirilmemesi gerekti\u011fini belirten \u00d6\u011fr. G\u00f6r. K\u00fcbra \u015eahin, \u201c\u00c7ocukluk d\u00f6neminde beslenme yaln\u0131zca boy ve v\u00fccut a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 art\u0131\u015f\u0131n\u0131 destekleyen bir unsur de\u011fildir. Beyin geli\u015fimi, bili\u015fsel i\u015flevler, dikkat, bellek ve \u00f6\u011frenme s\u00fcre\u00e7leri de yeterli ve dengeli beslenmeden etkilenmektedir. \u00c7ocu\u011fun uzun s\u00fcre yetersiz veya dengesiz beslenmesi; yorgunluk, dikkat da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve bili\u015fsel performansta olumsuzluklarla ili\u015fkilendirilebilir.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n Yeterli ve dengeli beslenmenin \u00e7ocu\u011fun \u00f6\u011frenebilmesi i\u00e7in gerekli altyap\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131na katk\u0131da bulundu\u011funu kaydeden \u015eahin, \u201cDolay\u0131s\u0131yla yeterli ve dengeli beslenme, \u00f6\u011frenme i\u00e7in gerekli fiziksel ve bili\u015fsel zeminin olu\u015fturulmas\u0131na katk\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc de \u00e7ocukluk d\u00f6nemindeki sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenmenin b\u00fcy\u00fcme ve geli\u015fmenin yan\u0131 s\u0131ra bili\u015fsel geli\u015fim a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemini vurgulamaktad\u0131r.\u201d dedi.<\/p>\n Kahvalt\u0131n\u0131n yaln\u0131zca yap\u0131lmas\u0131 de\u011fil, i\u00e7eri\u011fi de \u00f6nemli<\/strong><\/p>\n Okula kahvalt\u0131 yapmadan gitmenin baz\u0131 \u00e7ocuklarda ders performans\u0131n\u0131 olumsuz etkileyebilece\u011fini belirten \u00d6\u011fr. G\u00f6r. K\u00fcbra \u015eahin, \u201cKahvalt\u0131, gece boyunca s\u00fcren a\u00e7l\u0131\u011f\u0131n ard\u0131ndan \u00e7ocu\u011fun g\u00fcne ba\u015flamas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir \u00f6\u011f\u00fcnd\u00fcr. Kahvalt\u0131n\u0131n atlanmas\u0131 baz\u0131 \u00e7ocuklarda a\u00e7l\u0131k, halsizlik, dikkat g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc ve derse odaklanmada zorlanma gibi durumlara yol a\u00e7abilir. Burada \u00f6nemli olan sadece \u201ckahvalt\u0131 yapmak\u201d de\u011fil, kahvalt\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fidir. \u0130deal bir kahvalt\u0131da protein kayna\u011f\u0131, tam tah\u0131ll\u0131 bir karbonhidrat kayna\u011f\u0131, sebze veya meyve ve uygun bir s\u00fct \u00fcr\u00fcn\u00fc bulunabilir. \u00d6rne\u011fin; yumurta, peynir veya yo\u011furt gibi bir protein kayna\u011f\u0131n\u0131n yan\u0131nda tam bu\u011fday ekme\u011fi, yulaf veya ba\u015fka bir tam tah\u0131ll\u0131 \u00fcr\u00fcn; domates, salatal\u0131k gibi sebzeler ve meyve tercih edilebilir. Su da kahvalt\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n Beslenme \u00e7antas\u0131na ne koymal\u0131?<\/strong><\/p>\n Okulda t\u00fcketilecek ara \u00f6\u011f\u00fcn ve \u00f6\u011f\u00fcnlerin \u00e7ocuklar\u0131n g\u00fcnl\u00fck beslenmesinde \u00f6nemli bir yer tuttu\u011funu s\u00f6yleyen \u00d6\u011fr. G\u00f6r. K\u00fcbra \u015eahin, \u201cTam tah\u0131ll\u0131 ekmekle haz\u0131rlanm\u0131\u015f peynirli veya yumurtal\u0131 bir sandvi\u00e7, yan\u0131nda meyve ve ayran; yo\u011furt, yulaf ve meyve; peynirli tam tah\u0131ll\u0131 tost ve meyve gibi se\u00e7enekler haz\u0131rlanabilir. Paketli g\u0131dalar y\u00fcksek miktarda \u015feker, tuz veya doymu\u015f ya\u011f i\u00e7eren \u00fcr\u00fcnler olduklar\u0131 i\u00e7in g\u00fcnl\u00fck beslenmenin temelini olu\u015fturmamal\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle \u015fekerli i\u00e7eceklerin d\u00fczenli t\u00fcketimi azalt\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u015eekerle tatland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f i\u00e7eceklerin \u00e7ocuklarda a\u015f\u0131r\u0131 enerji al\u0131m\u0131 ve fazla kilo riskiyle ili\u015fkili oldu\u011fu bilinmektedir. \u00c7ocu\u011fun temel i\u00e7ece\u011fi su olmal\u0131; s\u00fct veya ayran gibi se\u00e7enekler de g\u00fcnl\u00fck beslenmesinde yer almal\u0131d\u0131r.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n Okuldaki yiyecek ortam\u0131 obezite riskini etkileyebilir<\/strong><\/p>\n \u00c7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131 obezitesinin tek bir nedene ba\u011flanamayaca\u011f\u0131n\u0131 belirten \u00d6\u011fr. G\u00f6r. K\u00fcbra \u015eahin, \u201cObezite; beslenme, fiziksel aktivite, uyku, genetik yatk\u0131nl\u0131k, \u00e7evresel ko\u015fullar ve sosyoekonomik fakt\u00f6rlerin bir araya geldi\u011fi \u00e7ok fakt\u00f6rl\u00fc bir durumdur. Ancak okul \u00e7a\u011f\u0131nda \u00e7ocuklar\u0131n g\u00fcn\u00fcn \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc okulda ge\u00e7irmesi nedeniyle okulda ula\u015fabildikleri yiyecek ve i\u00e7ecekler \u00f6nemli hale gelmektedir. \u015eekerli i\u00e7ecekler, enerji yo\u011fun at\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131klar ve s\u0131k t\u00fcketilen y\u00fcksek kalorili \u00fcr\u00fcnler toplam enerji al\u0131m\u0131n\u0131 art\u0131rabilir ve sa\u011fl\u0131ks\u0131z beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131n yerle\u015fmesine katk\u0131da bulunarak obezite ve ins\u00fclin direnci gibi sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131na neden olabilir.\u201d dedi.<\/p>\n \u00c7ocu\u011fun kilosunu ele\u015ftirmek ters etki olu\u015fturabilir<\/strong><\/p>\n Sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kazand\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken kullan\u0131lan dilin de en az besin se\u00e7imi kadar \u00f6nemli oldu\u011funa dikkat \u00e7eken \u00d6\u011fr. G\u00f6r. K\u00fcbra \u015eahin, \u201c\u00c7ocu\u011fun kilosunu s\u00fcrekli g\u00fcndeme getirmek, ba\u015fka \u00e7ocuklarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak, \u2018\u015ei\u015fmans\u0131n\u2019, \u2018\u00c7ok yiyorsun\u2019, \u2018Bunu yersen kilo al\u0131rs\u0131n\u2019 gibi ifadeler kullanmak sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir beslenme davran\u0131\u015f\u0131 geli\u015ftirmek i\u00e7in do\u011fru bir yakla\u015f\u0131m de\u011fildir. \u00c7ocukluk d\u00f6neminde yeme davran\u0131\u015f\u0131 yaln\u0131zca a\u00e7l\u0131k ve toklukla de\u011fil; duygular, sosyal \u00e7evre, aile tutumlar\u0131 ve \u00e7ocu\u011fun kendi bedeniyle kurdu\u011fu ili\u015fkiyle de \u015fekillenir.\u201d\u00a0ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n Yiyecekleri \u201ciyi-k\u00f6t\u00fc\u201d, \u201cyasak-serbest\u201d diye ay\u0131rmay\u0131n<\/strong><\/p>\n Yiyecekleri keskin bi\u00e7imde kategorize etmenin \u00e7ocukta sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir beslenme ili\u015fkisi kurulmas\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131rabilece\u011fini belirten \u015eahin, \u201cYiyecekleri \u2018iyi-k\u00f6t\u00fc\u2019 veya \u2018yasak-serbest\u2019 \u015feklinde keskin bi\u00e7imde ay\u0131rmak yerine, sa\u011fl\u0131kl\u0131 se\u00e7imleri g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131n do\u011fal bir par\u00e7as\u0131 haline getirmek daha do\u011fru olacakt\u0131r. \u00d6rne\u011fin \u2018Bunu yeme, kilo al\u0131rs\u0131n\u2019 demek yerine \u2018V\u00fccudumuzun g\u00fc\u00e7l\u00fc olmas\u0131 i\u00e7in farkl\u0131 besinlere ihtiyac\u0131 var\u2019 \u015feklinde konu\u015fulabilir. Ebeveynlerin kendi beslenme davran\u0131\u015flar\u0131 da \u00e7ocuk i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc bir modeldir.\u201d dedi.<\/p>\n Sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme yaln\u0131zca ailenin sorumlulu\u011fu de\u011fil<\/strong><\/p>\n Okul kantinleri ve okul yemeklerinin \u00e7ocuklar\u0131n beslenme tercihleri \u00fczerinde \u00f6nemli etkisi bulundu\u011funa dikkat \u00e7eken \u015eahin, \u201cOkul, \u00e7ocu\u011fun beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131n \u015fekillenmesinde son derece \u00f6nemli bir \u00e7evredir. \u00c7ocuk yaln\u0131zca evde de\u011fil, g\u00fcn\u00fcn \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde okulda bulunmaktad\u0131r. Bu nedenle okul kantininde hangi \u00fcr\u00fcnlerin bulundu\u011fu, hangi yiyeceklerin daha kolay ula\u015f\u0131labilir oldu\u011fu, okul yemeklerinin i\u00e7eri\u011fi ve hatta yiyeceklerin nas\u0131l sunuldu\u011fu \u00e7ocu\u011fun tercihlerini etkileyebilir.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n Aile, okul ve kamu birlikte hareket etmeli<\/strong><\/p>\n \u00c7ocuklarda sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 olu\u015fturulmas\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir yakla\u015f\u0131m gerektirdi\u011fini vurgulayan \u015eahin, \u201cSa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme konusunda sorumlulu\u011fu yaln\u0131zca aileye y\u00fcklemek do\u011fru de\u011fildir. Aile, okul ve kamu birlikte hareket etmelidir. Aile sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 evde desteklerken okulun da \u00e7ocuklar\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 se\u00e7eneklere ula\u015fmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmas\u0131 gerekir. Kamu politikalar\u0131n\u0131n ise okullardaki yiyecek ve i\u00e7ecek ortam\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 hale getirecek standartlar\u0131 olu\u015fturmas\u0131 ve bunlar\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131 denetlemesi \u00f6nemlidir. Burada hedef \u00e7ocuklara s\u00fcrekli \u2018ne yememeleri gerekti\u011fini\u2019 s\u00f6ylemekten \u00e7ok, sa\u011fl\u0131kl\u0131 se\u00e7imi \u00e7ocuk i\u00e7in daha kolay ve ula\u015f\u0131labilir se\u00e7enek haline getirmek olmal\u0131d\u0131r.\u201d \u015feklinde s\u00f6zlerini tamamlad\u0131.\u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi Sa\u011fl\u0131k Bilimleri Fak\u00fcltesi Beslenme ve Diyetetik B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim G\u00f6revlisi K\u00fcbra \u015eahin, okul \u00e7a\u011f\u0131ndaki \u00e7ocuklarda beslenmenin fiziksel ve bili\u015fsel geli\u015fim \u00fczerindeki etkileri hakk\u0131nda de\u011ferlendirmelerde bulundu.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":32536,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-32535","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32535","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32535"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32535\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32537,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32535\/revisions\/32537"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32536"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32535"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32535"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32535"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}