{"id":32682,"date":"2026-09-08T09:09:10","date_gmt":"2026-09-08T09:09:10","guid":{"rendered":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/2026\/09\/08\/seyahatten-eve-tasinan-gorunmez-tehlike-bagirsak-parazitleri\/"},"modified":"2026-09-08T09:09:11","modified_gmt":"2026-09-08T09:09:11","slug":"seyahatten-eve-tasinan-gorunmez-tehlike-bagirsak-parazitleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/2026\/09\/08\/seyahatten-eve-tasinan-gorunmez-tehlike-bagirsak-parazitleri\/","title":{"rendered":"Seyahatten Eve Ta\u015f\u0131nan G\u00f6r\u00fcnmez Tehlike: Ba\u011f\u0131rsak Parazitleri"},"content":{"rendered":"

Seyahat s\u0131ras\u0131nda t\u00fcketilen kayna\u011f\u0131 \u015f\u00fcpheli su ve yiyecekler, yetersiz hijyen ko\u015fullar\u0131 ve gidilen b\u00f6lgeye \u00f6zg\u00fc enfeksiyonlar, ki\u015filerde tatil sonras\u0131nda da devam eden sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131na yol a\u00e7abiliyor. \u00d6zellikle ishal, kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131, \u015fi\u015fkinlik, gaz, bulant\u0131 ve a\u00e7\u0131klanamayan kilo kayb\u0131 gibi yak\u0131nmalar\u0131n seyahat sonras\u0131nda uzun s\u00fcre devam etmesi halinde akla ba\u011f\u0131rsak parazitlerinin de gelmesi gerekiyor.<\/em><\/strong><\/p>\n

Entamoeba histolytica, Giardia intestinalis, Cryptosporidium spp. ve Dientamoeba fragilis gibi parazitlerin, seyahat s\u0131ras\u0131nda oldu\u011fu kadar eve d\u00f6n\u00fc\u015f sonras\u0131nda da ba\u011f\u0131rsak enfeksiyonu yapabildi\u011fini belirten\u00a0Ac\u0131badem \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi T\u0131bbi Mikrobiyoloji Anabilim Dal\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. \u00d6zg\u00fcr Kurt, \u201cTurist ishali denilince akla \u00f6nce vir\u00fcs ve bakteriler gelir. Ancak\u00a0baz\u0131 ki\u015filerde etken ba\u011f\u0131rsak parazitleridir ve bunlar\u0131n erken tan\u0131 ve tedavisi gerekir. \u00d6zellikle iki haftay\u0131 a\u015fan ishallerde hastada paraziter etkenlerin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 son derece \u00f6nemli\u201d diyor\u2026<\/em><\/strong><\/p>\n

Ba\u011f\u0131rsak parazitleri ve seyahatle ili\u015fkili paraziter hastal\u0131klar \u00fczerine bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar yapan Prof. Dr. \u00d6zg\u00fcr Kurt,\u00a0seyahat sonras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan sindirim sistemi yak\u0131nmalar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesinde seyahat \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fcn \u00f6nemli oldu\u011funa dikkat \u00e7ekerek,\u00a0\u201cTatil bitti ama \u015fikayetler bitmediyse basit bir sindirim rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 deyip ge\u00e7meyin. Seyahat s\u0131ras\u0131nda t\u00fcketilen su ve g\u0131dalar, gidilen b\u00f6lgenin hijyen ko\u015fullar\u0131 ve ki\u015finin maruz kald\u0131\u011f\u0131 \u00e7evresel etkenler, tatil sonras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan ba\u011f\u0131rsak \u015fikayetlerinin nedenini anlamam\u0131z a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli ipu\u00e7lar\u0131 verir. \u00d6zellikle ishalin uzamas\u0131, tekrarlamas\u0131 veya kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131, \u015fi\u015fkinlik ve kilo kayb\u0131 gibi ba\u015fka yak\u0131nmalar\u0131n ishale e\u015flik etmesi durumunda paraziter enfeksiyonlar da akla gelmelidir. Nadiren ba\u011f\u0131rsak parazitleriyle enfekte ki\u015filerin kab\u0131zl\u0131k \u015fikayetiyle hekime geldi\u011fi de oluyor\u201d\u00a0de\u011ferlendirmesinde bulunuyor.<\/p>\n

Sehayat Enfeksiyonlar\u0131na Kar\u015f\u0131 \u00d6nlem Al\u0131nabilir<\/strong><\/p>\n

Seyahat s\u0131ras\u0131nda al\u0131nacak basit \u00f6nlemlerin bir\u00e7ok enfeksiyonun \u00f6nlenmesinde \u00f6nemli rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Prof. Dr. \u00d6zg\u00fcr Kurt,\u00a0\u201cKorunman\u0131n ilk ad\u0131m\u0131, bula\u015f yollar\u0131n\u0131 bilmekten ge\u00e7iyor. \u00d6zellikle seyahat s\u0131ras\u0131nda su ve g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi konusunda dikkatli olmak, elleri COVID-19 pandemisi s\u0131ras\u0131nda al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi s\u0131k s\u0131k sabunlu suyla y\u0131kamak ve gidilen b\u00f6lgenin sa\u011fl\u0131k risklerini seyahat \u00f6ncesinde ara\u015ft\u0131r\u0131p gerekirse Seyahat Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 konusunda dan\u0131\u015fmanl\u0131k almak, enfeksiyon riskini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azaltabilir\u201d\u00a0diyor.<\/p>\n

Seyahat edilen b\u00f6lgede suyun g\u00fcvenilirli\u011finden emin olunmad\u0131\u011f\u0131nda kapal\u0131 ve g\u00fcvenilir ambalajl\u0131 i\u00e7me sular\u0131n\u0131n tercih edilmesi, musluk suyunun i\u00e7me ve di\u015f f\u0131r\u00e7alama amac\u0131yla kullan\u0131lmamas\u0131 ve i\u00e7eceklere buz eklerken dikkatli olunmas\u0131 \u00f6neriliyor. Bunun nedeni, mikrop bula\u015fm\u0131\u015f sular\u0131n yaln\u0131zca i\u00e7ilmesi durumunda de\u011fil, yemek haz\u0131rlarken, meyve-sebzeleri y\u0131karken, i\u00e7eceklere buz eklerken, hatta di\u015f f\u0131r\u00e7alarken bile enfeksiyon riski olu\u015fturabiliyor olmas\u0131d\u0131r. Bu yaz Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nde 48 eyalette toplamda 20 bin civar\u0131nda ki\u015fide ishalli enfeksiyona yol a\u00e7an siklospora isimli parazitin (Cyclospora cayetanensis<\/em>) kayna\u011f\u0131n\u0131n, iyi y\u0131kanmam\u0131\u015f marul t\u00fcketimi olmas\u0131 bu duruma \u00f6rnek olarak g\u00f6sterilebilir.<\/p>\n

Seyahat s\u0131ras\u0131nda g\u0131da se\u00e7iminde de benzer bir \u00f6zen g\u00f6stermek gerekti\u011fine dikkat \u00e7eken Prof. Dr. \u00d6zg\u00fcr Kurt, \u201c\u0130yi pi\u015firilmi\u015f ve s\u0131cak servis edilen yiyeceklerin tercih edilmesi, \u00e7i\u011f veya az pi\u015fmi\u015f et, bal\u0131k ve deniz \u00fcr\u00fcnlerinden uzak durulmas\u0131, past\u00f6rize edilmemi\u015f s\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnlerinin t\u00fcketilmemesi ve y\u0131kanm\u0131\u015f oldu\u011fundan emin olunmayan \u00e7i\u011f sebze ve meyvelerin yenmemesi \u00f6neriliyor. Sokak yiyecekleri tamamen yasaklanmas\u0131 gereken bir kategori olarak g\u00f6r\u00fclmese de, yiyece\u011fin hijyenik ko\u015fullarda haz\u0131rlanmas\u0131 ve yeterince pi\u015firilmi\u015f olmas\u0131 \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. El hijyeninin de ihmal edilmemesi gerekiyor; yemeklerden \u00f6nce ve tuvalet sonras\u0131nda ellerin sabun ve suyla y\u0131kanmas\u0131, su ve sabuna ula\u015f\u0131lamayan durumlarda ise en az y\u00fczde 60 alkol i\u00e7eren el antisepti\u011fi kullan\u0131lmas\u0131 gerekiyor\u201d \u015feklinde konu\u015fuyor.<\/p>\n

Do\u011fru Tedavi \u0130\u00e7in Do\u011fru Tan\u0131 \u00d6nemli<\/strong><\/p>\n

Tatil sona erdikten sonra ba\u015flayan veya devam eden ishalin her zaman basit bir beslenme de\u011fi\u015fikli\u011fine ba\u011flanmamas\u0131 gerekti\u011fini belirten Prof. Dr. \u00d6zg\u00fcr Kurt,\u00a0\u201cSeyahat sonras\u0131 geli\u015fen her ishal parazit kaynakl\u0131 de\u011fildir. Ancak \u00f6zellikle uzayan ve tekrarlayan ishalde, ki\u015finin nerede bulundu\u011fu, ne t\u00fcketti\u011fi, hangi su kaynaklar\u0131n\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131 ve ba\u015fka hangi belirtilerin e\u015flik etti\u011fi mutlaka sorgulanmal\u0131d\u0131r\u201d\u00a0diyor.<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ba\u011f\u0131rsak parazitlerinin tan\u0131s\u0131nda laboratuvar tan\u0131 y\u00f6ntemlerindeki geli\u015fmeler klinisyenlerin do\u011fru tedaviye daha h\u0131zl\u0131 ba\u015flamas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor. \u00d6zellikle vazge\u00e7ilmez ilk y\u00f6ntem olan d\u0131\u015fk\u0131n\u0131n mikroskobik incelenmesinin yan\u0131nda antijen temelli testler ve molek\u00fcler y\u00f6ntemler, ba\u011f\u0131rsak parazitleri ile enfekte oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen hastalar\u0131n tan\u0131s\u0131na \u00f6nemli katk\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Konuyla ilgili g\u00f6r\u00fc\u015flerini payla\u015fan Prof. Dr. \u00d6zg\u00fcr Kurt, \u201cBa\u011f\u0131rsak parazitleri i\u00e7in eskiden neredeyse tek se\u00e7enek, hastan\u0131n d\u0131\u015fk\u0131 \u00f6rne\u011finin laboratuvarda mikroskop alt\u0131nda incelenmesiydi. Bu y\u00f6ntem ile tan\u0131 \u015fans\u0131 maalesef d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fc. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde h\u0131zl\u0131 tan\u0131 testleri ile molek\u00fcler tan\u0131 y\u00f6ntemlerinin mikroskobik de\u011ferlendirmeye eklenmesiyle ba\u011f\u0131rsak parazitlerinin neden oldu\u011fu enfeksiyonlar i\u00e7in de daha etkin ve h\u0131zl\u0131 tan\u0131 m\u00fcmk\u00fcn hale geldi. Tedavi gereken olgular i\u00e7in de \u00e7o\u011fu parazite kar\u015f\u0131 etkili antibiyotikler mevcut. Bu antibiyotiklerin hekimin \u00f6nermesi durumunda kullan\u0131lmas\u0131 son derece \u00f6nemli, zira\u00a0Cryptosporidium spp.<\/em>\u00a0gibi baz\u0131 parazitler i\u00e7in antibiyotikler i\u015fe yaramad\u0131\u011f\u0131 gibi, gereksiz kullan\u0131m antibiyotiklere diren\u00e7 riskini art\u0131r\u0131yor.\u00a0Cryptosporidium spp.<\/em>\u00a0ve di\u011fer parazitler i\u00e7in hastan\u0131n ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin g\u00fc\u00e7lendirilmesi ve hastan\u0131n ishalle kaybetti\u011fi s\u0131v\u0131y\u0131 yerine koyan destek tedavisi temel yakla\u015f\u0131m\u0131 olu\u015fturuyor\u201d diyor.<\/p>\n

Paraziter hastal\u0131klarda do\u011fru tan\u0131n\u0131n, do\u011fru tedavinin temeli oldu\u011funu vurgulayan\u00a0Prof. Dr. \u00d6zg\u00fcr Kurt,\u00a0\u201cHastalarda benzer yak\u0131nma ve belirtiler, farkl\u0131 parazitlerde veya tamamen farkl\u0131 enfeksiyonlarda g\u00f6r\u00fclebilir. Bu nedenle \u00f6zellikle seyahat sonras\u0131 uzun s\u00fcren ishal ve benzeri ba\u011f\u0131rsak \u015fikayetlerinde ki\u015finin seyahat \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fc hekime ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde aktarmas\u0131, gerekti\u011finde uygun laboratuvar testlerinin yap\u0131lmas\u0131 ve tedavinin saptanan etkene g\u00f6re d\u00fczenlenmesi gerekir\u201d\u00a0ifadelerini kullan\u0131yor.<\/p>\n

\u00d6zellikle \u00c7ocuklar Ve Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k Sistemi Bask\u0131lanm\u0131\u015f Ki\u015filer Risk Alt\u0131nda<\/strong><\/p>\n

Seyahat \u00f6ncesinde gidilecek \u00fclkenin ve b\u00f6lgenin sa\u011fl\u0131k riskleri hakk\u0131nda bilgi edinmek, gerekli durumlarda seyahat sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 konusunda hekimden dan\u0131\u015fmanl\u0131k almak \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. \u00d6zellikle tropikal b\u00f6lgelere, hijyen ve sa\u011fl\u0131k altyap\u0131s\u0131n\u0131n farkl\u0131 oldu\u011fu \u00fclkelere veya k\u0131rsal alanlara yap\u0131lacak seyahatlerde, gidilecek b\u00f6lgeye \u00f6zg\u00fc enfeksiyon risklerinin \u00f6nceden de\u011ferlendirilmesi \u00f6neriliyor. Seyahat s\u0131ras\u0131nda ise g\u00fcvenli su ve g\u0131da t\u00fcketimine dikkat edilmesi, el hijyeninin korunmas\u0131 ve b\u00f6lgeye g\u00f6re sivrisinek, kene gibi vekt\u00f6rlerden korunmaya y\u00f6nelik \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n

Prof. Dr. \u00d6zg\u00fcr Kurt, tatil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnde birka\u00e7 g\u00fcn i\u00e7inde d\u00fczelmeyen veya giderek \u015fiddetlenen ishal, tekrarlayan kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131, belirgin \u015fi\u015fkinlik, a\u00e7\u0131klanamayan kilo kayb\u0131, ate\u015f ya da d\u0131\u015fk\u0131da kan gibi belirtilerin bulunmas\u0131 halinde sa\u011fl\u0131k kurulu\u015funa ba\u015fvurulmas\u0131 gerekti\u011fine dikkat \u00e7ekiyor: \u201c\u00d6zellikle \u00e7ocuklarda ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi bask\u0131lanm\u0131\u015f ki\u015filerde s\u0131v\u0131 kayb\u0131 daha k\u0131sa s\u00fcrede ciddi sorunlara yol a\u00e7abilece\u011finden, belirtilerin uzamas\u0131 halinde t\u0131bbi de\u011ferlendirme geciktirilmemeli. Seyahat sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda korunmak, tedaviden \u00f6nce gelir.\u00a0Paraziter hastal\u0131klar\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, bula\u015f yollar\u0131n\u0131n bilinmesi ve g\u00fcnl\u00fck hayatta al\u0131nacak basit \u00f6nlemlerle \u00f6nlenebilir, ancak risk tamamen ortadan kald\u0131r\u0131lamayaca\u011f\u0131 i\u00e7in seyahat sonras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan ve beklenen s\u00fcrede d\u00fczelmeyen belirtilerin de ihmal edilmemesi gerekir. \u00d6zellikle seyahat edilen \u00fclke ve t\u00fcketilen su ve g\u0131dalarla ilgili bilgilerin hekime aktar\u0131lmas\u0131n\u0131n, do\u011fru tan\u0131 ve tedavi i\u00e7in son derece de\u011ferli oldu\u011fu unutulmamal\u0131d\u0131r\u201d\u2026<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Seyahat s\u0131ras\u0131nda t\u00fcketilen kayna\u011f\u0131 \u015f\u00fcpheli su ve yiyecekler, yetersiz hijyen ko\u015fullar\u0131 ve gidilen b\u00f6lgeye \u00f6zg\u00fc enfeksiyonlar, ki\u015filerde tatil sonras\u0131nda da devam eden sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131na yol a\u00e7abiliyor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":32683,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-32682","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32682","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32682"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32682\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32684,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32682\/revisions\/32684"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32683"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32682"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32682"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32682"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}