{"id":32892,"date":"2026-09-09T08:59:12","date_gmt":"2026-09-09T08:59:12","guid":{"rendered":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/2026\/09\/09\/ayni-ailede-birden-fazla-kanser-kalitsal-mi-ailesel-mi\/"},"modified":"2026-09-09T08:59:12","modified_gmt":"2026-09-09T08:59:12","slug":"ayni-ailede-birden-fazla-kanser-kalitsal-mi-ailesel-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/2026\/09\/09\/ayni-ailede-birden-fazla-kanser-kalitsal-mi-ailesel-mi\/","title":{"rendered":"Ayn\u0131 Ailede Birden Fazla Kanser: Kal\u0131tsal m\u0131, Ailesel mi?"},"content":{"rendered":"<p> \u00a0\u201cAilemizde \u00e7ok fazla kanser hastas\u0131 var, bende de kanser \u00e7\u0131kacak diye \u00e7ok korkuyorum.\u201d Ailesinde kanser \u00f6yk\u00fcs\u00fc bulunan pek \u00e7ok ki\u015fi benzer bir endi\u015fe ya\u015f\u0131yor. Peki ailede kanser g\u00f6r\u00fclmesi, ki\u015finin de mutlaka kanser olaca\u011f\u0131 anlam\u0131na m\u0131 geliyor?<\/p>\n<p>Bu noktada s\u0131kl\u0131kla birbiriyle kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan \u201cailesel\u201d ve \u201ckal\u0131tsal\u201d kanser kavramlar\u0131n\u0131 birbirinden ay\u0131rmak gerekiyor. Kal\u0131tsal kanserler, t\u00fcm kanserlerin yaln\u0131zca y\u00fczde 5-10\u2019unu olu\u015fturuyor ve ebeveynlerden aktar\u0131lan belirli genetik de\u011fi\u015fikliklerle ili\u015fkili olarak ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Ailesel kanserlerde ise tablo daha farkl\u0131. Ayn\u0131 ailede birden fazla ki\u015fide kanser g\u00f6r\u00fclmesinde genetik yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n yan\u0131 s\u0131ra ortak ya\u015fam ko\u015fullar\u0131 ve \u00e7evresel fakt\u00f6rler de rol oynayabiliyor.<\/p>\n<p>Aile \u00fcyelerinin yaln\u0131zca genlerini de\u011fil; ayn\u0131 sofray\u0131, evi, mahalleyi, ya\u015fam al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 ve benzer \u00e7evresel maruziyetleri de payla\u015ft\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7eken\u00a0<strong>Ac\u0131badem Life Dan\u0131\u015fman\u0131, \u0130\u00e7 Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 Dr. Erkan Sar\u0131y\u0131ld\u0131z<\/strong>, \u201cBu nedenle ailede tekrarlayan kanserlerin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 \u2018ailesel\u2019 olmakla birlikte \u2018kal\u0131tsal\u2019 de\u011fildir\u201d diyor.<\/p>\n<p>Ailede kanser \u00f6yk\u00fcs\u00fc bulunmas\u0131n\u0131n tek ba\u015f\u0131na kanser geli\u015fece\u011fi anlam\u0131na gelmedi\u011fini vurgulayan\u00a0<strong>Dr. Sar\u0131y\u0131ld\u0131z<\/strong>, ailesinde kanser \u00f6yk\u00fcs\u00fc bulunan ki\u015filerin risklerini daha do\u011fru de\u011ferlendirebilmeleri ve y\u00f6netebilmeleri i\u00e7in 4 \u00f6nemli ad\u0131m\u0131 payla\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>KANSERLE \u0130LG\u0130L\u0130 B\u0130L\u0130NEN O B\u00dcY\u00dcK YANLI\u015e!<\/strong><\/p>\n<p>Toplumda kanserle ilgili bilinen en b\u00fcy\u00fck yanl\u0131\u015flardan biri kanserlerin genetik oldu\u011fu inanc\u0131. Oysa tan\u0131 konulan t\u00fcm kanser vakalar\u0131n\u0131n yaln\u0131zca y\u00fczde 5 ile 10\u2019u genetik. Bunun di\u011fer bir anlam\u0131 her 100 kanser vakas\u0131ndan 90 ile 95\u2019i \u00f6mr\u00fcm\u00fcz boyunca h\u00fccrelerimizde biriken hasarlar\u0131n, \u00e7evresel etkenlerin ve ya\u015fam tarz\u0131n\u0131n ortak \u00fcr\u00fcn\u00fc. Buna ra\u011fmen ailesinde kanser \u00f6yk\u00fcs\u00fc olan pek \u00e7ok ki\u015fi s\u0131kl\u0131kla \u015fikayetlerine g\u00f6re de\u011fil, korkuyla \u015fu soruyu soruyor: \u201cAilemde \u00e7ok fazla kanser tan\u0131s\u0131 alan var, bende mi kanser olaca\u011f\u0131m?\u201d<\/p>\n<p>Bir ailede birden fazla ki\u015fide kanser g\u00f6r\u00fclmesinin, kanserin mutlaka kal\u0131tsal oldu\u011fu anlam\u0131na gelmedi\u011fini belirten\u00a0<strong>\u0130\u00e7 Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 Dr. Erkan Sar\u0131y\u0131ld\u0131z<\/strong>, \u201cAile \u00fcyeleri yaln\u0131zca genetik \u00f6zelliklerini de\u011fil; ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131, beslenme d\u00fczenlerini, al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 ve benzer \u00e7evresel maruziyetleri de payla\u015f\u0131r. \u00d6rne\u011fin ayn\u0131 evde b\u00fcy\u00fcyen karde\u015fler y\u0131llarca ayn\u0131 sigara duman\u0131na maruz kalabilir; benzer beslenme, kilo ve fiziksel aktivite al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 geli\u015ftirebilir. Dolay\u0131s\u0131yla ayn\u0131 ailede birden fazla kanser vakas\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fclmesi her zaman kal\u0131tsal bir genetik de\u011fi\u015fikli\u011fe i\u015faret etmez. Bu nedenle ailede tekrarlayan kanserlerin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 \u2018ailesel\u2019 olmakla birlikte \u2018kal\u0131tsal\u2019 de\u011fildir\u201d diyor.<\/p>\n<p><strong>A\u0130LESEL VE KALITSAL ARASINDAK\u0130 TEHL\u0130KEL\u0130 FARK!<\/strong><\/p>\n<p>\u201cAilesel\u201d ve \u201ckal\u0131tsal\u201d kanser kavramlar\u0131, s\u0131kl\u0131kla birbiriyle kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lsa da farkl\u0131 anlamlar ta\u015f\u0131yor.\u00a0<strong>Ailesel kanserlerde<\/strong>, ayn\u0131 ailede birden fazla kanser vakas\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fclmesinde ortak ya\u015fam tarz\u0131, \u00e7evresel maruziyetler ve genetik yatk\u0131nl\u0131k gibi birden fazla fakt\u00f6r rol oynayabiliyor.\u00a0<strong>Kal\u0131tsal kanser sendromlar\u0131nda<\/strong>\u00a0ise ki\u015fiye anne veya babas\u0131ndan aktar\u0131lan, do\u011fu\u015ftan ta\u015f\u0131nan belirli bir genetik de\u011fi\u015fiklik s\u00f6z konusu oluyor.<\/p>\n<p>Bu iki kavram\u0131n birbirine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n gereksiz kayg\u0131ya ya da tam tersine risklerin g\u00f6z ard\u0131 edilmesine yol a\u00e7abilece\u011fi uyar\u0131s\u0131nda bulunan\u00a0<strong>\u0130\u00e7 Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 Dr. Erkan Sar\u0131y\u0131ld\u0131z<\/strong>, \u201cAilesel kanser \u00f6yk\u00fcs\u00fc bulunan ki\u015filerde ya\u015fam tarz\u0131n\u0131n d\u00fczenlenmesi ve ki\u015fiye uygun sa\u011fl\u0131k taramalar\u0131n\u0131n ihmal edilmemesi \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Kal\u0131tsal kanser sendromlar\u0131nda ise ki\u015finin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 genetik riske g\u00f6re daha erken ya\u015fta ba\u015flayan ve daha yak\u0131n aral\u0131klarla uygulanan tarama programlar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra gerekli durumlarda risk azalt\u0131c\u0131 ila\u00e7 veya cerrahi se\u00e7enekler de de\u011ferlendirilebiliyor\u201d diyor.<\/p>\n<p><strong>BU L\u0130STEDEK\u0130LERDEN B\u0130R\u0130 B\u0130LE S\u0130ZDE VARSA\u2026\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Tek ba\u015f\u0131na &#8220;annemde kanser vard\u0131&#8221; c\u00fcmlesinin kanser riskini belirlemede yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten\u00a0<strong>Dr. Sar\u0131y\u0131ld\u0131z<\/strong>, \u201cAs\u0131l belirleyici olan tan\u0131 ya\u015f\u0131, kanserin t\u00fcr\u00fc, akrabalar\u0131n ayn\u0131 soy hatt\u0131nda olup olmad\u0131\u011f\u0131 ve belirli kanser kombinasyonlar\u0131d\u0131r\u201d diyor ve kanser riskinde k\u0131rm\u0131z\u0131 alarm anlam\u0131na gelen senaryolar\u0131 s\u0131ral\u0131yor;\u00a0<\/p>\n<ul>\n<li>Yak\u0131n akrabada 50 ya\u015f\u0131ndan \u00f6nce konulmu\u015f meme, kolon, rahim ya da yumurtal\u0131k kanseri tan\u0131s\u0131,\u00a0<\/li>\n<li>Anne ya da baba taraf\u0131nda, ayn\u0131 soy hatt\u0131nda iki ve daha fazla akrabada ayn\u0131 ya da ili\u015fkili kanser t\u00fcr\u00fc,\u00a0<\/li>\n<li>Tek bir ki\u015fide birden fazla ba\u011f\u0131ms\u0131z kanser; \u00f6rne\u011fin meme, yumurtal\u0131k, kolon, rahim,\u00a0<\/li>\n<li>Her iki memede ya da her iki b\u00f6brekte ayr\u0131 ayr\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f t\u00fcm\u00f6rler,\u00a0<\/li>\n<li>Erkekte meme kanseri,\u00a0<\/li>\n<li>Herhangi bir ya\u015fta yumurtal\u0131k kanseri, gen\u00e7 ya\u015fta pankreas ya da mide kanseri,\u00a0<\/li>\n<li>Ard\u0131\u015f\u0131k \u00fc\u00e7 ku\u015fakta tekrar eden tan\u0131lar,<\/li>\n<li>Ailede daha \u00f6nce saptanm\u0131\u015f bir gen de\u011fi\u015fikli\u011fi; BRCA1, BRCA2, Lynch sendromu genleri ya da TP53 gibi,\u00a0<\/li>\n<li>Kolonda \u00e7ok say\u0131da polip \u00f6yk\u00fcs\u00fc ya da nadir t\u00fcm\u00f6r t\u00fcrleri.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu listedeki maddelerden bir tanesinin dahi varl\u0131\u011f\u0131nda aile \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fcn ayr\u0131nt\u0131l\u0131 al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini belirten\u00a0<strong>\u0130\u00e7 Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 Dr. Erkan Sar\u0131y\u0131ld\u0131z<\/strong>, \u201cHatta gerekiyorsa genetik dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011fa y\u00f6nlendirilmelidir. Ancak hi\u00e7biri yoksa, aile \u00f6yk\u00fcs\u00fcndeki \u00fc\u00e7 d\u00f6rt vaka \u00e7o\u011fu zaman ya\u015f, \u00e7evre ve tesad\u00fcflerin toplam\u0131d\u0131r\u201d diyor.\u00a0<\/p>\n<p><strong>KANSERDE EN TEHL\u0130KEL\u0130 YANILGI \u201cNASIL OLSA GENET\u0130K\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Kal\u0131tsal kanser sendromlar\u0131 i\u00e7inde en iyi tan\u0131nanlar, meme ve yumurtal\u0131k kanseriyle ili\u015fkili BRCA1 ve BRCA2 gen de\u011fi\u015fiklikleri ile kolon ve rahim kanseriyle ili\u015fkili Lynch sendromu oldu\u011funu ifade eden\u00a0<strong>Dr. Erkan Sar\u0131y\u0131ld\u0131z<\/strong>, \u201cAncak bu gen de\u011fi\u015fikliklerini ta\u015f\u0131mak da y\u00fczde y\u00fcz kanser riski anlam\u0131na gelmez. Ayn\u0131 gen de\u011fi\u015fikli\u011fini ta\u015f\u0131yan iki k\u0131z karde\u015ften biri hastalan\u0131rken di\u011feri \u00f6mr\u00fcn\u00fc hastalanmadan tamamlayabilir\u201d ifadelerini kullan\u0131yor.\u00a0<\/p>\n<p><strong>Dr. Erkan Sar\u0131y\u0131ld\u0131z<\/strong>\u00a0, ailesinde kanser \u00f6yk\u00fcs\u00fc olan ki\u015filerde en yayg\u0131n ve zararl\u0131 yan\u0131lg\u0131lardan biri \u201cnas\u0131l olsa genetik\u201d denilerek ya\u015fam tarz\u0131 de\u011fi\u015fikliklerinin \u00f6nemsenmemesi. Kal\u0131tsal y\u00fck\u00fc olan ki\u015filerde bile sigara, alkol, bel \u00e7evresinde biriken ya\u011f, hareketsizlik, i\u015flenmi\u015f g\u0131da a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 beslenme ve kronik uyku bozuklu\u011funun riski y\u00fckseltti\u011fini, bu etkenlerin d\u00fczeltildi\u011finde riskin anlaml\u0131 \u015fekilde azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ediyor.\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>A\u0130LEDE KANSER \u00d6YK\u00dcS\u00dc OLANLAR \u0130\u00c7\u0130N R\u0130SK\u0130 Y\u00d6NETEN 4 ADIM\u00a0<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li>\u00a0Aile a\u011fac\u0131n\u0131z\u0131 yaz\u0131n ve burada anne-baba taraf\u0131n\u0131n oldu\u011fu \u00fc\u00e7 ku\u015fakta bulunan kanser t\u00fcr\u00fc, tan\u0131 ya\u015f\u0131, ya\u015fayan ve vefat eden akrabalar\u0131 not edin. Bu bilgiyi hekiminize g\u00f6t\u00fcr\u00fcn ve standart taraman\u0131n sizin i\u00e7in yeterli olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sorun.\u00a0<\/li>\n<li>Yukar\u0131daki listede bulunan k\u0131rm\u0131z\u0131 alarm durumlar\u0131ndan biri varsa genetik dan\u0131\u015fmanl\u0131k al\u0131n. \u00a0<\/li>\n<li>Sigaray\u0131 b\u0131rak\u0131n, alkol\u00fc s\u0131n\u0131rlay\u0131n, bel \u00e7evrenizi kontrol alt\u0131nda tutun, haftada en az 150 dakika hareket edin.\u00a0<\/li>\n<\/ol>\n<ol>\n<li>HPV ve Hepatit B a\u015f\u0131lar\u0131n\u0131 aile \u00f6yk\u00fcs\u00fcnden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, baz\u0131 kanser\u00a0t\u00fcrlerinden korunman\u0131n \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131 olarak de\u011ferlendirin.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Aile \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fcn bir tehdit olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, do\u011fru okundu\u011funda bir yol haritas\u0131 oldu\u011funu belirten\u00a0<strong>Ac\u0131badem Life Dan\u0131\u015fman\u0131, \u0130\u00e7 Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 Dr. Erkan Sar\u0131y\u0131ld\u0131z<\/strong>\u00a0\u201cSorulmas\u0131 gereken soru &#8220;bende de olacak m\u0131&#8221; de\u011fil, &#8220;benim i\u00e7in do\u011fru tarama hangisi ve ne zaman ba\u015flamal\u0131&#8221; sorusudur. Kanserin erken yakaland\u0131\u011f\u0131nda b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde tedavi edilebildi\u011fi bir \u00e7a\u011fday\u0131z. Aile \u00f6yk\u00fcs\u00fc bize tam da bu \u015fans\u0131 sa\u011flayan bilgiyi verir. Onu korkuya de\u011fil, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam plan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek gerekir\u201d diyor.\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0\u201cAilemizde \u00e7ok fazla kanser hastas\u0131 var, bende de kanser \u00e7\u0131kacak diye \u00e7ok korkuyorum.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":32893,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-32892","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32892","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32892"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32892\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32894,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32892\/revisions\/32894"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32893"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32892"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32892"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32892"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}