\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi NP\u0130STANBUL Hastanesi Klinik Psikolog Tu\u011f\u00e7e Tun\u00e7el, 10 Eyl\u00fcl \u0130ntihar\u0131 \u00d6nleme G\u00fcn\u00fc dolay\u0131s\u0131yla, intihar riskinin erken i\u015faretleri, ki\u015finin s\u0131n\u0131rlar\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterirken g\u00fcvenli\u011finin g\u00f6zetilmesi ve kriz sonras\u0131nda profesyonel deste\u011fin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesinin \u00f6nemi hakk\u0131nda a\u00e7\u0131klamalarda bulundu.<\/p>\n
Ani ve belirgin davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fiklikleri ciddiye al\u0131nmal\u0131!<\/strong><\/p>\n Psikolojik krizin herkeste ayn\u0131 \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden\u00a0Klinik Psikolog Tu\u011f\u00e7e Tun\u00e7el, \u201cBu nedenle ki\u015finin al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f davran\u0131\u015flar\u0131nda meydana gelen belirgin ve \u00f6zellikle ani de\u011fi\u015fikliklere dikkat etmek gerekir.\u201d dedi.<\/p>\n Yo\u011fun umutsuzluk ve \u00e7aresizlik ifadelerinin, \u2018art\u0131k dayanam\u0131yorum\u2019, \u2018bunun bir anlam\u0131 yok\u2019 gibi s\u00f6ylemlerin, sosyal olarak geri \u00e7ekilme, g\u00fcnl\u00fck sorumluluklar\u0131n\u0131 yerine getirmekte zorlanma, uyku ve i\u015ftah de\u011fi\u015fiklikleri, yo\u011fun su\u00e7luluk veya de\u011fersizlik duygular\u0131, alkol ya da madde kullan\u0131m\u0131nda art\u0131\u015f\u0131n \u00f6nemli uyar\u0131 i\u015faretleri olabilece\u011fini dile getiren Tun\u00e7el, \u201cBunun yan\u0131nda \u00f6l\u00fcmden veya intihardan s\u00f6z etmek, hayat\u0131na son vermeyle ilgili ara\u015ft\u0131rmalar yapmak, \u00f6nemli ki\u015fisel e\u015fyalar\u0131n\u0131 da\u011f\u0131tmak, vasiyet niteli\u011finde d\u00fczenlemeler yapmak ya da yak\u0131nlar\u0131yla vedala\u015f\u0131r gibi davranmak daha do\u011frudan risk g\u00f6stergeleri olarak de\u011ferlendirilmeli. Burada \u00f6nemli olan, bu belirtilerin her zaman intihar riski anlam\u0131na gelmedi\u011fini; ancak\u00a0birka\u00e7\u0131n\u0131n bir arada g\u00f6r\u00fclmesi, yeni ba\u015flamas\u0131 veya k\u0131sa s\u00fcrede belirginle\u015fmesi durumunda ki\u015finin ciddiye al\u0131nmas\u0131 ve profesyonel de\u011ferlendirme i\u00e7in desteklenmesi gerekti\u011fini\u00a0vurgulamakt\u0131r.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n \u0130ntihar d\u00fc\u015f\u00fcncesini do\u011frudan sormak, ki\u015finin akl\u0131na intihar fikrini sokmaz!\u00a0<\/strong><\/p>\n Daha \u00f6nce intihar d\u00fc\u015f\u00fcncesinden s\u00f6z etmeyen bir ki\u015finin davran\u0131\u015flar\u0131ndaki ani de\u011fi\u015fikliklerin olduk\u00e7a ciddiye al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fine i\u015faret eden\u00a0Tun\u00e7el, \u201cBir ki\u015finin daha \u00f6nce intihardan s\u00f6z etmemi\u015f olmas\u0131, risk ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez. Baz\u0131 ki\u015filer ya\u015fad\u0131klar\u0131 yo\u011fun s\u0131k\u0131nt\u0131y\u0131 \u00e7evreleriyle payla\u015fmayabilir veya yard\u0131m istemekte zorlanabilir.\u201d dedi.<\/p>\n \u00d6zellikle\u00a0ani i\u00e7e kapanma, yo\u011fun umutsuzluk, vedala\u015fma davran\u0131\u015flar\u0131 ve ki\u015fisel e\u015fyalar\u0131n\u0131 da\u011f\u0131tma\u00a0gibi de\u011fi\u015fikliklerin birlikte g\u00f6r\u00fclmesi durumunda bunu \u2018bir d\u00f6nemden ge\u00e7iyor\u2019 diyerek ge\u00e7i\u015ftirmemek gerekti\u011fine vurgu yapan Tun\u00e7el, \u201cB\u00f6yle bir durumda ki\u015finin \u00fczerine varsay\u0131mlarla gitmek yerine do\u011frudan ve sakin bir \u015fekilde konu\u015fmak \u00f6nemlidir. \u00d6rne\u011fin, \u2018Son zamanlarda seni \u00e7ok zorlan\u0131yor gibi g\u00f6r\u00fcyorum. Kendine zarar vermeyi veya hayat\u0131na son vermeyi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn oluyor mu?\u2019 diye sorulabilir. \u0130ntihar\u0131 do\u011frudan sorman\u0131n ki\u015finin akl\u0131na intihar fikrini sokaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki yayg\u0131n inan\u0131\u015f do\u011fru de\u011fildir. Aksine, yarg\u0131lamadan sorulan a\u00e7\u0131k bir soru ki\u015finin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131y\u0131 ifade edebilmesine ve yard\u0131m alabilmesine alan a\u00e7abilir.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n Kriz an\u0131nda ki\u015fi yaln\u0131z b\u0131rak\u0131lmamal\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi \u00f6nceliklendirilmeli!\u00a0<\/strong><\/p>\n Kriz an\u0131nda ki\u015finin yan\u0131nda bulunan biri \u00f6ncelikle ne yapmas\u0131 ve ne yapmamas\u0131 gerekti\u011fine de\u011finen\u00a0Klinik Psikolog Tu\u011f\u00e7e Tun\u00e7el, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n \u201c\u00d6ncelikle sakin kalmaya ve ki\u015fiyi yaln\u0131z b\u0131rakmamaya \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131z. Onu yarg\u0131lamadan dinlemek, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ac\u0131y\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmsememek ve \u2018Bunu neden yap\u0131yorsun?\u2019, \u2018B\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnmek do\u011fru de\u011fil\u2019 gibi ifadeler yerine; \u2018Bunun senin i\u00e7in ne kadar a\u011f\u0131r oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyorum\u2019 gibi destekleyici bir dil kullanmak \u00f6nemli. Ki\u015fiye do\u011frudan intihar d\u00fc\u015f\u00fcncesi veya kendisine zarar verme d\u00fc\u015f\u00fcncesi olup olmad\u0131\u011f\u0131 sorulabilir. E\u011fer ki\u015fi kendisine zarar verme konusunda\u00a0yak\u0131n ve ciddi bir risk ta\u015f\u0131yorsa, g\u00fcvenli\u011fi \u00f6nceliklendirmek gerekir. M\u00fcmk\u00fcnse ki\u015finin yaln\u0131z kalmamas\u0131, kendisine zarar verebilece\u011fi ara\u00e7lara eri\u015fimin g\u00fcvenli bi\u00e7imde s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 ve gecikmeden profesyonel\/acil yard\u0131m al\u0131nmas\u0131 \u00f6nemlidir.<\/p>\n B\u00f6yle bir durumda yak\u0131n ki\u015finin b\u00fct\u00fcn sorumlulu\u011fu tek ba\u015f\u0131na \u00fcstlenmesi beklenmemeli. Acil risk varsa yerel acil sa\u011fl\u0131k hizmetlerinden destek al\u0131nmal\u0131;\u00a0112 Acil \u00c7a\u011fr\u0131 Merkezi\u00a0aranarak durum a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmeli. Ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131 gereken en \u00f6nemli \u015feylerden biri ise ki\u015fiyi utand\u0131rmak, su\u00e7lamak, tehdit etmek veya ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 problemi k\u00fc\u00e7\u00fcmsemek olur. \u2018Aileni d\u00fc\u015f\u00fcn\u2019, \u2018Bunca \u015feyin varken nas\u0131l b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn?\u2019 ya da \u2018Bunu yapacak kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc de\u011filsin\u2019 gibi ifadeler ki\u015fiyi daha da yaln\u0131zla\u015ft\u0131rabilir.\u201d<\/p>\n S\u0131n\u0131rlar\u0131na sayg\u0131 g\u00f6stermek, ki\u015fiyi tamamen kendi haline b\u0131rakmay\u0131 gerektirmiyor!\u00a0<\/strong><\/p>\n Psikolojik olarak zorland\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclen bir ki\u015finin yard\u0131m istemeyi reddetmesi durumunda temel ilkenin ki\u015finin \u00f6zerkli\u011fine sayg\u0131 g\u00f6sterirken g\u00fcvenli\u011fini g\u00f6z ard\u0131 etmemek oldu\u011funa dikkat \u00e7eken\u00a0Tu\u011f\u00e7e Tun\u00e7el, \u201cKi\u015fi yard\u0131m almak istemedi\u011finde onu zorlay\u0131c\u0131, su\u00e7lay\u0131c\u0131 veya tart\u0131\u015fmac\u0131 bir tutum genellikle faydal\u0131 olmaz.\u201d dedi.<\/p>\n Bunun yerine \u2018Seni zorlamak istemiyorum ama yan\u0131nda oldu\u011fumu bilmeni istiyorum\u2019 \u015feklinde bir yakla\u015f\u0131m\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olaca\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Tun\u00e7el, \u201cAncak intihar riski belirginse bunu yaln\u0131zca \u2018kendi karar\u0131\u2019 olarak de\u011ferlendirmek do\u011fru olmaz. \u00d6zellikle ki\u015fi kendisine zarar verme niyetinden s\u00f6z ediyor, bir plan\u0131ndan bahsediyor veya yak\u0131n zamanda kendisine zarar verme ihtimali y\u00fcksek g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorsa g\u00fcvenlik \u00f6ncelikli hale gelir. B\u00f6yle bir durumda ki\u015finin istememesi, yak\u0131nlar\u0131n\u0131n profesyonel veya acil yard\u0131m aramas\u0131na engel olmamal\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla s\u0131n\u0131rlar\u0131na sayg\u0131 g\u00f6stermek,\u00a0ki\u015fiyi tamamen kendi haline b\u0131rakmak anlam\u0131na gelmez. Bazen en \u00f6nemli destek, \u2018Sen \u015fu anda yard\u0131m istemesen bile ben bu s\u00fcreci seninle birlikte ta\u015f\u0131yaca\u011f\u0131m\u2019 diyebilmektir.\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n Krizin yat\u0131\u015fmas\u0131, riskin tamamen ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez!<\/strong><\/p>\n Krizin yat\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n, riskin tamamen ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmedi\u011fine vurgu yapan Tun\u00e7el, \u201cBazen ki\u015fi akut olarak sakinle\u015febilir; ancak krize neden olan depresyon, travma, yo\u011fun kay\u0131p, ili\u015fki sorunlar\u0131, madde kullan\u0131m\u0131 veya ba\u015fka psikolojik g\u00fc\u00e7l\u00fckler devam ediyor olabilir. Bu nedenle kriz sonras\u0131nda profesyonel de\u011ferlendirme ve d\u00fczenli takip son derece \u00f6nemlidir.\u201d dedi.<\/p>\n Ki\u015finin yaln\u0131zca o anki g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak de\u011fil,\u00a0krizin alt\u0131nda yatan nedenleri anlamak ve uzun vadeli bir destek plan\u0131 olu\u015fturmak\u00a0gerekti\u011fini aktaran Tun\u00e7el, \u201cPsikoterapi, gerekti\u011finde psikiyatri de\u011ferlendirmesi ve sosyal desteklerin g\u00fc\u00e7lendirilmesi tedavi plan\u0131n\u0131n par\u00e7alar\u0131 olabilir. Ki\u015finin yak\u0131nlar\u0131n\u0131n da s\u00fcre\u00e7te nas\u0131l destek olabilecekleri konusunda bilgilendirilmesi faydal\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle kriz sonras\u0131nda \u2018art\u0131k d\u00fczeldi\u2019 diyerek takibi b\u0131rakmak yerine, ki\u015finin nas\u0131l oldu\u011funu d\u00fczenli olarak sormaya ve profesyonel destek s\u00fcrecini s\u00fcrd\u00fcrmesine yard\u0131mc\u0131 olmak gerekir.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n Yard\u0131m istemek zay\u0131fl\u0131k de\u011fil!<\/strong><\/p>\n 10 Eyl\u00fcl \u0130ntihar\u0131 \u00d6nleme G\u00fcn\u00fc vesilesiyle, yard\u0131m istemekte zorlanan veya kendisini \u00e7\u0131kmazda hisseden ki\u015filere \u00f6nemli bir mesaj veren Tu\u011f\u00e7e Tun\u00e7el, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle tamamlad\u0131:<\/p>\n \u201c\u015eu anda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z ac\u0131 ne kadar yo\u011fun olursa olsun, bunu tek ba\u015f\u0131n\u0131za ta\u015f\u0131mak zorunda de\u011filsiniz. Yard\u0131m istemek zay\u0131fl\u0131k de\u011fil; zorlay\u0131c\u0131 bir d\u00f6nemden \u00e7\u0131kabilmek i\u00e7in at\u0131labilecek en \u00f6nemli ad\u0131mlardan biridir.<\/p>\n Kendinizi \u00e7\u0131kmazda hissetti\u011finizde b\u00fct\u00fcn hayat\u0131n\u0131z\u0131, b\u00fct\u00fcn sorunlar\u0131n\u0131z\u0131 veya gelece\u011fin tamam\u0131n\u0131 bir anda \u00e7\u00f6zmeniz gerekmiyor. Bazen ilk ad\u0131m yaln\u0131zca g\u00fcvendi\u011finiz birine \u2018\u0130yi de\u011filim ve deste\u011fe ihtiyac\u0131m var!\u2019 diyebilmektir.<\/p>\n 10 Eyl\u00fcl bize yaln\u0131zca intihar\u0131 \u00f6nlemenin de\u011fil, ruhsal s\u0131k\u0131nt\u0131lar hakk\u0131nda daha a\u00e7\u0131k konu\u015fabilmenin de \u00f6nemini hat\u0131rlat\u0131yor. \u0130ntihar d\u00fc\u015f\u00fcncesi bir \u2018dikkat \u00e7ekme davran\u0131\u015f\u0131\u2019 olarak k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmemeli; ki\u015finin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yo\u011fun psikolojik ac\u0131n\u0131n bir i\u015fareti olarak ele al\u0131nmal\u0131. Do\u011fru zamanda kurulan bir temas ve do\u011fru y\u00f6nlendirme, yard\u0131m alma s\u00fcrecinin ba\u015flang\u0131c\u0131 olabilir.\u201d<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi NP\u0130STANBUL Hastanesi Klinik Psikolog Tu\u011f\u00e7e Tun\u00e7el, 10 Eyl\u00fcl \u0130ntihar\u0131 \u00d6nleme G\u00fcn\u00fc dolay\u0131s\u0131yla, intihar riskinin erken i\u015faretleri, ki\u015finin s\u0131n\u0131rlar\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterirken g\u00fcvenli\u011finin g\u00f6zetilmesi ve kriz sonras\u0131nda profesyonel deste\u011fin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesinin \u00f6nemi hakk\u0131nda a\u00e7\u0131klamalarda bulundu.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":32977,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-32976","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32976","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32976"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32976\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32978,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32976\/revisions\/32978"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32977"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32976"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32976"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32976"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}