\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi Sa\u011fl\u0131k Bilimleri Fak\u00fcltesi \u00c7ocuk Geli\u015fimi B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Demet G\u00fclald\u0131, son d\u00f6nemde okullarda art\u0131\u015f g\u00f6steren \u015fiddet vakalar\u0131na ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerde bulundu.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de de daha fazla g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flad\u0131!<\/strong><\/p>\n ABD\u2019de s\u0131k\u00e7a g\u00fcndeme gelen okul \u015fiddetinin art\u0131k T\u00fcrkiye\u2019de de daha fazla g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Demet G\u00fclald\u0131, \u201c\u00d6zellikle ergenlik d\u00f6nemi, yani lise \u00e7a\u011f\u0131, gen\u00e7lerin yo\u011fun duygusal de\u011fi\u015fimler ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ve kimlik geli\u015fiminin \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemdir. Bu nedenle bu ya\u015f grubunda \u00f6fke kontrol\u00fc, akran bask\u0131s\u0131 ve kendini kan\u0131tlama iste\u011fi gibi fakt\u00f6rler \u015fiddet davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 tetikleyebilmektedir. \u015eiddet vakalar\u0131 belirli bir okul t\u00fcr\u00fcyle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir; ancak riskli sosyal \u00e7evre, d\u00fc\u015f\u00fck okul aidiyeti ve destek mekanizmalar\u0131n\u0131n zay\u0131f oldu\u011fu ortamlarda daha s\u0131k g\u00f6r\u00fclebilir.\u201d dedi.<\/p>\n Ergen beyni hen\u00fcz tam olgunla\u015fmam\u0131\u015f oluyor<\/strong><\/p>\n Ergenlik d\u00f6neminde \u015fiddet davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n yaln\u0131zca disiplin sorunu olarak g\u00f6r\u00fclmemesi gerekti\u011fini vurgulayan Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Demet G\u00fclald\u0131, \u201cErgen beynini frenleri tak\u0131lmam\u0131\u015f g\u00fc\u00e7l\u00fc bir motora sahip bir arabaya benzetebiliriz. Planlama, d\u00fcrt\u00fc kontrol\u00fc ve mant\u0131ktan sorumlu alan ancak 20\u2019li ya\u015flar\u0131n ortas\u0131nda tamamlan\u0131r. Dolay\u0131s\u0131 ile ergenlikte duygusal tepkiler ve d\u00fcrt\u00fcler \u00e7ok h\u0131zl\u0131d\u0131r ve kontrol edilemeyebilir. Herhangi bir kriz veya stres an\u0131nda sonucunu d\u00fc\u015f\u00fcnmeden \u00f6fke ile \u015fiddete ba\u015fvurabilirler. Ayr\u0131ca ergenlik d\u00f6neminde beynin \u00f6zellikle duygularla ilgili b\u00f6lgeleri \u00e7ok aktif \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, karar verme ve sonu\u00e7lar\u0131 de\u011ferlendirme ile ilgili b\u00f6l\u00fcmler hen\u00fcz tam olarak olgunla\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum gen\u00e7lerin bazen ani kararlar almas\u0131na, riskli davran\u0131\u015flara y\u00f6nelmesine ve \u00f6fke an\u0131nda sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeden hareket etmesine yol a\u00e7abilir. Dolay\u0131s\u0131yla ergenlikte ya\u015fanan d\u00fcrt\u00fcsellik ve risk alma e\u011filimi, uygun destek ve y\u00f6nlendirme olmad\u0131\u011f\u0131nda \u015fiddet davran\u0131\u015flar\u0131na zemin haz\u0131rlayabilir.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n Olumlu okul iklimi \u015fiddeti azalt\u0131yor<\/strong><\/p>\n Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n, \u00f6\u011frencilerin kendilerini g\u00fcvende hissettikleri ve okula ait olduklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri ortamlarda \u015fiddet davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n belirgin \u015fekilde azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi\u011fini belirten Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Demet G\u00fclald\u0131, \u201cOkul iklimi, bir okulun e\u011fitim-\u00f6\u011fretim faaliyetlerini, payda\u015flar\u0131n tutumlar\u0131n\u0131 ve akademik ba\u015far\u0131y\u0131 etkileyen psikolojik ve sosyal ortamd\u0131r. G\u00fcvenli ve huzurlu bir ortam, sosyal ili\u015fkiler ve aidiyet duygusu, \u00f6\u011fretmen ve akranlarla ili\u015fkiler, kabul g\u00f6rme okul ikliminin sosyal boyutudur ve \u015fiddet oranlar\u0131 \u00fczerindeki etkisi kritiktir. Okul iklimi olumlu oldu\u011funda \u00f6\u011frenciler sorunlar\u0131n\u0131 konu\u015fabilecekleri yeti\u015fkinler bulabilir ve krizler b\u00fcy\u00fcmeden \u00e7\u00f6z\u00fclebiliyor. Bu noktada rehberlik servisleri \u00e7ok kritik bir rol oynuyor. Ancak bir\u00e7ok okulda psikolojik dan\u0131\u015fman say\u0131s\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131, \u00f6\u011frenci say\u0131s\u0131na g\u00f6re destek hizmetlerinin yetersiz kalmas\u0131na neden olabiliyor. \u00d6nleyici \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.\u201d ifadesinde bulundu.<\/p>\n Aile i\u00e7i ileti\u015fim belirleyici rol oynuyor<\/strong><\/p>\n Okul \u015fiddetinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131nda aile ortam\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir belirleyici oldu\u011funu dile getiren Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Demet G\u00fclald\u0131, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n \u201cOkul \u015fiddetinin veya genel olarak \u00e7ocuklardaki \u015fiddet e\u011filiminin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131nda en \u00f6nemli belirleyiciler aile i\u00e7i ileti\u015fim ve ebeveyn tutumlar\u0131d\u0131r. Evde \u015fiddete u\u011frayan veya \u015fiddete tan\u0131k olan \u00e7ocuklar\u0131n \u015fiddete meyilli olmalar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan y\u00fcksek risk alt\u0131nda oldu\u011fu bilinmektedir. \u00c7ocuklar okul d\u0131\u015f\u0131ndaki sosyal \u00e7evrelerinde ve \u00f6zellikle aile ortam\u0131nda \u00f6\u011frendikleri davran\u0131\u015flar\u0131 okula ta\u015f\u0131maktad\u0131rlar. Aile i\u00e7erisindeki \u00e7at\u0131\u015fmalar, ev ortam\u0131ndaki sert ileti\u015fim, \u015fiddet i\u00e7eren davran\u0131\u015flar veya a\u015f\u0131r\u0131 bask\u0131c\u0131 tutumlar sonucunda \u00e7ocuk bu davran\u0131\u015flar\u0131 i\u00e7selle\u015ftirerek bir problem \u00e7\u00f6zme y\u00f6ntemi olarak sergileyebilir. \u00a0Buna kar\u015f\u0131l\u0131k a\u00e7\u0131k ileti\u015fimin oldu\u011fu, \u00e7ocu\u011fun duygular\u0131n\u0131n dinlendi\u011fi ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u015fekilde korundu\u011fu ailelerde \u00e7ocuklar\u0131n sosyal becerileri daha g\u00fc\u00e7l\u00fc geli\u015fir ve \u015fiddete y\u00f6nelme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 azal\u0131r.\u201d<\/p>\n PISA verilerine g\u00f6re T\u00fcrkiye\u2019de \u00f6\u011frenciler daha yaln\u0131z hissediyor<\/strong><\/p>\n Toplumsal kutupla\u015fma ve \u00f6fke dilinin de gen\u00e7ler \u00fczerinde etkili oldu\u011funu belirten Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Demet G\u00fclald\u0131, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n \u201cGen\u00e7ler sadece ailelerinden ve okullar\u0131ndan de\u011fil, ayn\u0131 zamanda i\u00e7inde ya\u015fad\u0131klar\u0131 toplumdan da \u00f6\u011frenirler. Toplumda artan kutupla\u015fma ve \u00f6fke dili, gen\u00e7lerin hem okul i\u00e7indeki sosyal ili\u015fkilerini hem de genel psikolojik iyi olu\u015flar\u0131n\u0131 derinden etkilemektedir. Toplumsal kutupla\u015fman\u0131n bir yans\u0131mas\u0131 olarak okul ortam\u0131nda \u2018\u00f6tekile\u015ftirme\u2019 davran\u0131\u015flar\u0131 s\u0131kl\u0131kla g\u00f6r\u00fclmektedir. PISA 2022 verileri, T\u00fcrkiye\u2019deki \u00f6\u011frencilerin OECD ortalamas\u0131na g\u00f6re okulda kendilerini daha fazla yabanc\u0131la\u015fm\u0131\u015f, d\u0131\u015flanm\u0131\u015f ve yaln\u0131z hissettiklerini g\u00f6stermektedir. \u00d6zellikle \u2018di\u011fer \u00f6\u011frenciler taraf\u0131ndan kas\u0131tl\u0131 olarak yaln\u0131z b\u0131rak\u0131lma\u2019 oran\u0131 T\u00fcrkiye’de (%12,3), OECD ortalamas\u0131n\u0131n (%7) olduk\u00e7a \u00fczerindedir.\u201d<\/p>\n Siber zorbal\u0131k fiziksel \u015fiddete d\u00f6n\u00fc\u015febiliyor<\/strong><\/p>\n Sosyal medyada kullan\u0131lan sert dilin gen\u00e7lerin ileti\u015fim bi\u00e7imini etkiledi\u011fini belirten Dr. G\u00fclald\u0131, \u201cToplumda \u00f6fke dilinin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131, farkl\u0131l\u0131klara tahamm\u00fcl\u00fcn azalmas\u0131 ve \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n sert \u015fekilde ifade edilmesi gen\u00e7ler \u00fczerinde model etkisi yaratabilir. \u00d6zellikle sosyal medya ortamlar\u0131nda kullan\u0131lan sert dil, gen\u00e7lerin ileti\u015fim tarz\u0131n\u0131 ve \u00e7at\u0131\u015fma \u00e7\u00f6zme y\u00f6ntemlerini etkileyebilmektedir. Siber zorbal\u0131k ile okul i\u00e7i fiziksel \u015fiddet aras\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ili\u015fki\u00a0<\/strong>bulunmaktad\u0131r. Siber zorbal\u0131k \u00e7evrim i\u00e7i ortamda ba\u015flasa da etkileri ger\u00e7ek hayata ta\u015f\u0131nabiliyor. Sosyal medya \u00fczerinden yap\u0131lan a\u015fa\u011f\u0131lamalar, d\u0131\u015flama ya da tehditler \u00f6\u011frenciler aras\u0131nda gerginli\u011fi art\u0131rabiliyor ve bu durum okul ortam\u0131nda fiziksel \u00e7at\u0131\u015fmalara d\u00f6n\u00fc\u015febiliyor. Bu nedenle dijital ortamlarda ya\u015fanan zorbal\u0131\u011f\u0131n da okul g\u00fcvenli\u011fi ve \u00f6\u011frenci ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ciddiye al\u0131nmas\u0131 gerekiyor.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n Londra\u2019daki \u201cRed\u2013Blue School Wars\u201d \u00f6rne\u011fi<\/strong><\/p>\n Gen\u00e7lerin \u015fiddet e\u011filimine ili\u015fkin g\u00fcncel bir \u00f6rnek olarak \u0130ngiltere\u2019de \u00f6zellikle Londra\u2019da g\u00fcndeme gelen \u201cRed\u2013Blue School Wars\u201d olaylar\u0131n\u0131 hat\u0131rlatan Dr. G\u00fclald\u0131, \u201cLondra\u2019da baz\u0131 b\u00f6lgelerde farkl\u0131 okullardaki \u00f6\u011frenciler sosyal medya \u00fczerinden organize olarak k\u0131rm\u0131z\u0131 ve mavi renklerle sembolle\u015fen gruplar halinde kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldikleri olaylar ile g\u00fcndeme geldi. Sosyal medya arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile \u00f6\u011frenciler aras\u0131nda \u2018K\u0131rm\u0131z\u0131ya Kar\u015f\u0131 Mavi\u2019 \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 d\u00fczenlenmesini ve \u00f6\u011frencilerin pergel, metal tarak, makas, cetvel ve mutfak b\u0131\u00e7a\u011f\u0131, havai fi\u015fek gibi di\u011fer silahlarla kendilerini silahland\u0131rarak \u2018\u015fiddete ba\u015fvurmalar\u0131n\u0131\u2019 te\u015fvik ediyorlar. Bu durum bir t\u00fcr okul aidiyetinin zaman zaman rekabet ve \u00e7at\u0131\u015fmaya d\u00f6n\u00fc\u015febildi\u011fini g\u00f6steriyor. Sosyal medya bu t\u00fcr grupla\u015fmalar\u0131 h\u0131zland\u0131rabiliyor ve ciddi boyutlara ula\u015fabilecek toplu bir harekete d\u00f6n\u00fc\u015febiliyor.\u201d dedi.<\/p>\n Gen\u00e7lerin aidiyet ihtiyac\u0131 do\u011fru y\u00f6nlendirilmeli<\/strong><\/p>\n Ergenlik d\u00f6neminde gen\u00e7lerin g\u00fc\u00e7l\u00fc bir aidiyet ihtiyac\u0131 hissetti\u011fini vurgulayan Dr. G\u00fclald\u0131, \u201cBu \u00f6rnekler asl\u0131nda gen\u00e7lerin kimlik aray\u0131\u015f\u0131 ve aidiyet ihtiyac\u0131n\u0131n ne kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Ergenlik d\u00f6neminde gen\u00e7ler bir gruba ait hissetmek ister. E\u011fer bu aidiyet duygusu sa\u011fl\u0131kl\u0131 sosyal ortamlar yerine rekabet ve \u00e7at\u0131\u015fma \u00fczerinden kurulursa, okul i\u00e7i \u015fiddet olaylar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kabiliyor. \u00a0 Okullarda ya\u015fanan \u015fiddet olaylar\u0131n\u0131 sadece bireysel bir sorun olarak g\u00f6rmek do\u011fru de\u011fildir. Bu t\u00fcr olaylar \u00e7o\u011fu zaman bireysel, ailevi, okul ve toplumsal fakt\u00f6rlerin bir araya gelmesiyle ortaya \u00e7\u0131kar. Bu nedenle \u00e7\u00f6z\u00fcm de \u00e7ok boyutlu olmal\u0131d\u0131r. Okullarda sosyal-duygusal becerileri geli\u015ftiren programlar\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, psikolojik destek hizmetlerinin g\u00fc\u00e7lendirilmesi, ailelerle i\u015f birli\u011finin art\u0131r\u0131lmas\u0131 ve dijital ortamlar\u0131n daha bilin\u00e7li kullan\u0131lmas\u0131 bu konuda \u00f6nemli ad\u0131mlar olabilir. En \u00f6nemlisi ise gen\u00e7lerin kendilerini g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f ve de\u011ferli hissettikleri g\u00fcvenli ortamlar yaratmakt\u0131r. Bir \u00f6\u011frenci kendini ger\u00e7ekten ait hissetti\u011fi bir okulda, sorunlar\u0131n\u0131 konu\u015fabilece\u011fi yeti\u015fkinler buldu\u011funda \u015fiddete ba\u015fvurma ihtimali \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azal\u0131r.\u201d \u015feklinde s\u00f6zlerini tamamlad\u0131.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi Sa\u011fl\u0131k Bilimleri Fak\u00fcltesi \u00c7ocuk Geli\u015fimi B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Dr.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3394,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-3392","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3392","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3392"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3392\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3396,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3392\/revisions\/3396"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3394"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3392"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3392"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3392"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}