\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi \u0130\u015f Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve G\u00fcvenli\u011fi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. M\u00fcge Ensari \u00d6zay, okul al\u0131\u015fveri\u015finde k\u0131rtasiye \u00fcr\u00fcnleri, \u00e7antalar ve mataralar\u0131n \u00e7ocuk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan olu\u015fturabilece\u011fi kimyasal ve fiziksel risklere kar\u015f\u0131 ailelerin nelere dikkat etmesi gerekti\u011fi hakk\u0131nda a\u00e7\u0131klamalarda bulundu.<\/p>\n
Fitalatlar, \u00e7ocuklar\u0131n geli\u015fim ve endokrin sistemini olumsuz etkileyebiliyor!<\/strong><\/p>\n Okullar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131yla birlikte,\u00a0pek \u00e7ok k\u0131rtasiye \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fcn \u00e7ocuk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan riskli olabilece\u011fine dair haberlerin g\u00fcndeme gelmesini de\u011ferlendiren\u00a0Do\u00e7. Dr. M\u00fcge Ensari \u00d6zay, \u201cHer\u00a0k\u0131rtasiye \u00fcr\u00fcn\u00fc tehlikeli de\u011fildir. Ama risk, bu \u00fcr\u00fcn\u00fcn hangi maddeden \u00fcretildi\u011fine, bu maddelerin konsantrasyonuna, \u00e7ocu\u011fun \u00fcr\u00fcn\u00fc nas\u0131l kulland\u0131\u011f\u0131na ve maruziyetin s\u00fcresine ba\u011fl\u0131d\u0131r.\u201d dedi.<\/p>\n \u00c7ocuklarda k\u0131rtasiye \u00fcr\u00fcnleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00fc\u00e7 temel maruziyet yolu oldu\u011funu aktaran\u00a0Do\u00e7. Dr. \u00d6zay, \u201cDeriyle temas edebilir, solunum yoluyla maruziyet olabilir veya a\u011f\u0131z yoluyla yutma ile olabilir. \u00d6zellikle 3 ya\u015f alt\u0131ndaki \u00e7ocuklarda kalem, silgi, boya gibi \u00fcr\u00fcnleri a\u011fza g\u00f6t\u00fcrme, \u00e7i\u011fneme gibi bir maruziyet olabilir. Buradaki kimyasallara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda da \u2018fitalatlar\u2019 ciddi anlamda risk yarat\u0131r.\u00a0PVC gibi plastiklerin yumu\u015fat\u0131lmas\u0131nda, mesela silgilerin esneklik kazand\u0131r\u0131lmas\u0131nda kullan\u0131lan maddeler genellikle fitalatlard\u0131r. Bunlar\u0131n da \u00fcreme sistemi, endokrin sistem, geli\u015fim sistemi \u00fczerinde olumsuz etkileri olur. Bu maddelerin hem k\u0131rtasiye \u00fcr\u00fcnlerinde hem oyuncaklarda s\u0131n\u0131rl\u0131 kullan\u0131lmas\u0131 gerekiyor.\u201d\u00a0\u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n Kur\u015fun, kadmiyum ve krom gibi a\u011f\u0131r metaller baz\u0131 k\u0131rtasiye \u00fcr\u00fcnlerinde bulunabiliyor!\u00a0<\/strong><\/strong><\/p>\n Kur\u015fun, kadmiyum, krom gibi a\u011f\u0131r metallerin de baz\u0131 k\u0131rtasiye \u00fcr\u00fcnlerinde bulunabildi\u011fine i\u015faret eden\u00a0Do\u00e7. Dr. \u00d6zay, \u201c\u00dcr\u00fcnlerin boyalar\u0131nda veya i\u00e7inde olabiliyor. \u00c7ocu\u011fun kullan\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u00e7ocu\u011fa temas ederek ge\u00e7i\u015f olabiliyor.\u201d dedi.<\/p>\n Bu konudaki mevzuatta s\u0131n\u0131rlamalar oldu\u011funu ifade eden\u00a0Do\u00e7. Dr. \u00d6zay, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n \u201c\u00c7\u00f6z\u00fcc\u00fc olarak kullan\u0131lan solventler, yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131larda, boyalarda, u\u00e7ucu organik bile\u015fikler olarak bulunabiliyor. Bunlar da \u00f6zellikle solunum yollar\u0131nda, g\u00f6z ve a\u011f\u0131zda iritasyonlara, alerjik reaksiyonlara neden olabiliyor. Kullan\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011fi halde formaldehit ve baz\u0131 koruyucu maddeler de yine k\u0131rtasiye \u00fcr\u00fcnlerinde kullan\u0131labiliyor. \u00d6rne\u011fin formaldehit y\u00fczde 100 kanserojendir ama yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131larda, m\u00fcrekkeplerde az miktarda da olsa kullan\u0131labiliyor.\u201d<\/p>\n \u00dcr\u00fcnler sat\u0131n al\u0131nmadan \u00f6nce mutlaka etiketleri kontrol edilmeli!<\/strong><\/p>\n Ailelerin, \u00fcr\u00fcnlerin etiketine bakmadan sat\u0131n almamas\u0131 gerekti\u011fi uyar\u0131s\u0131n\u0131 yapan Do\u00e7. Dr. \u00d6zay, \u201cTicaret Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n \u2018G\u00fcvensiz \u00dcr\u00fcn Bilgi Sistemi\u2019 var. Ebeveynler, \u2018guvensizurun.ticaret.gov.tr\u2019 \u00fczerinden \u00fcr\u00fcn grubu se\u00e7erek, detayl\u0131 aramalar yapabilir ve zararl\u0131 oldu\u011fu bildirilmi\u015f \u00fcr\u00fcnlerin listesine ula\u015fabilirler.\u201d dedi.<\/p>\n \u00dcr\u00fcnlerin etiketlerinin de kontrol edilebilece\u011fini dile getiren\u00a0Do\u00e7. Dr. \u00d6zay, \u201cEtiketinde mutlaka \u00fcretici firman\u0131n ya da ithalat\u00e7\u0131 firman\u0131n bilgisinin olmas\u0131 gerekiyor. E\u011fer ithalat\u00e7\u0131 firma, \u00fcretici firman\u0131n adresi, markas\u0131, modeli yoksa bulunmuyorsa o \u00fcr\u00fcnlerin tercih edilmemesi gerekir. Ayr\u0131ca \u00fczerinde \u2018CE\u2019 i\u015fareti ve \u2018TS EN\u2019 belgesine dair bir i\u015faret olup olmad\u0131\u011f\u0131 kontrol edilebilir. \u2018CE\u2019 i\u015fareti ve \u2018TS EN 71\u2019 standard\u0131 k\u0131rtasiye \u00fcr\u00fcnleri i\u00e7in zorunlu de\u011fil ama oyuncaklar i\u00e7in zorunlu. Baz\u0131 k\u0131rtasiye \u00fcr\u00fcnleri oyuncak kategorisine de giriyor.\u00a0\u00dcr\u00fcn\u00fcn etiketinde \u2018CE\u2019 i\u015fareti veya \u2018TS EN 71\u2019 i\u015fareti varsa nispeten daha g\u00fcvenli diyebiliriz. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda, sert kokulu \u00fcr\u00fcnlerden, ho\u015f kokmayan \u00fcr\u00fcnlerden ka\u00e7\u0131n\u0131labilir. Bu konu u\u00e7ucu kimyasal maddenin varl\u0131\u011f\u0131na i\u015faret edebilir. Mutlaka ya\u015f grubuna uygunluk kontrol edilmeli. \u00c7\u00fcnk\u00fc 3 ya\u015f alt\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n kullan\u0131m davran\u0131\u015f\u0131yla 10-11 ya\u015f\u0131ndaki \u00e7ocu\u011fun kullan\u0131m davran\u0131\u015f\u0131 farkl\u0131d\u0131r. 3 ya\u015f alt\u0131 \u00e7ocuklar \u00fcr\u00fcn\u00fc a\u011f\u0131zlar\u0131na al\u0131p tad\u0131na bakmak, yutmak isteyebilirler; hele ki \u015feker gibi kokuyorsa bu risk daha da artar.\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n Al\u0131\u015fveri\u015fte \u00f6ncelik \u00fcr\u00fcn g\u00fcvenli\u011fi olmal\u0131!\u00a0<\/strong><\/strong><\/p>\n \u00d6zellikle k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015f grubundaki \u00e7ocuklarla al\u0131\u015fveri\u015fin zor olabildi\u011fine de\u011finen\u00a0Do\u00e7. Dr. M\u00fcge Ensari \u00d6zay, \u201cFiyat m\u0131, marka m\u0131, \u00fcr\u00fcn g\u00fcvenli\u011fi mi \u00f6nceliklendirmeli diye sorulursa \u00f6nce g\u00fcvenlik derim.\u201d dedi.<\/p>\n \u00dcr\u00fcn\u00fcn amaca uygunlu\u011fu ve kalitesinin de de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fini belirten\u00a0Do\u00e7. Dr. \u00d6zay,\u00a0\u201c\u00dcr\u00fcn\u00fcn kullan\u0131m \u015fartlar\u0131, kullan\u0131m ko\u015fullar\u0131 veya zararlar\u0131 incelenmeli. Marka ve \u00fcretici g\u00fcvenilirli\u011fi de \u00f6nemli. Tabii ki g\u00fcvenilir daha bilindik markalar\u0131n tercih edilmesi gerekir. Fiyat ise son kategori. \u2018En pahal\u0131 \u00fcr\u00fcn en g\u00fcvenli \u00fcr\u00fcnd\u00fcr\u2019 \u015feklinde d\u00fc\u015f\u00fcnmemek laz\u0131m.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n \u00dcr\u00fcnlerde \u2018kimyasals\u0131z, zehirsiz\u2019 gibi ifadeler yerine sertifikalara bakmak gerekiyor!<\/strong><\/p>\n \u0130nternet \u00fczerinden yap\u0131lan al\u0131\u015fveri\u015flerde ise en b\u00fcy\u00fck sorunlardan birinin fiziksel olarak \u00fcr\u00fcn\u00fcn g\u00f6r\u00fcnmeyi\u015fi oldu\u011funa vurgu yapan\u00a0Do\u00e7. Dr. \u00d6zay, s\u00f6zlerine \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n \u201c\u00dcr\u00fcn g\u00f6rsellerini ve a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131n iyi incelenmesi gerekir. Sat\u0131c\u0131 kim? Sat\u0131c\u0131n\u0131n ticari kimli\u011fi belli mi? \u00dcretici ithalat\u00e7\u0131 firma kim?\u00a0\u00dcr\u00fcn\u00fcn sayfas\u0131nda \u00fcretici ithalat\u00e7\u0131 firma bilgisi bulunuyor mu? \u00c7\u00fcnk\u00fc firmalar kendi marka ve g\u00fcvenilirliklerini korumak i\u00e7in bunu bildiriyorlar. E\u011fer yoksa o zaman bu g\u00fcvenilir de\u011fil demektir. Bazen \u00fcr\u00fcn hakk\u0131nda \u2018kimyasals\u0131z, zehirsiz, tamamen sa\u011fl\u0131kl\u0131\u2019 gibi belirsiz pazarlama ifadeleri kullan\u0131labiliyor. Bu ifadelerin hi\u00e7bir anlam\u0131 yok. Etikette b\u00f6yle bir ibarenin olmas\u0131, \u00fcr\u00fcn\u00fcn b\u00f6yle oldu\u011funu g\u00f6stermiyor. Onun yerine sertifikalar\u0131na bakmak gerekiyor.\u201d<\/p>\n Tek omuzda \u00e7anta ta\u015f\u0131nmamal\u0131!\u00a0<\/strong><\/p>\n Kimyasal riskler d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7ocuk anatomisi \u00fczerinde de bir tak\u0131m k\u00f6t\u00fc sonu\u00e7lara da yol a\u00e7abilen yanl\u0131\u015f tercihler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7eken\u00a0Do\u00e7. Dr. \u00d6zay, \u201c\u00d6zellikle s\u0131rt \u00e7antas\u0131 \u00e7ok a\u011f\u0131r\u00a0ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 zaman \u00e7ocuklarda omurga ve bel \u00fczerinde ciddi rahats\u0131zl\u0131klara yol a\u00e7abiliyor.\u201d dedi.<\/p>\n \u00c7antan\u0131n tek omuzda ta\u015f\u0131nmamas\u0131, iki omuza birden tak\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini kaydeden\u00a0Do\u00e7. Dr. \u00d6zay, \u201cS\u0131rtta ta\u015f\u0131nan \u00e7antalar yerine\u00a0tekerlekli, \u00e7ocuklar\u0131n hafif bir g\u00fc\u00e7 uygulayarak \u00e7ekebildi\u011fi \u00e7antalar da tercih edilebilir.\u00a0Ders \u00e7al\u0131\u015fma s\u0131ras\u0131nda da oturulan sandalyenin s\u0131rt deste\u011finin olmas\u0131, ayaklar\u0131n yerle temas\u0131n\u0131n olmas\u0131, ayak ayak \u00fcst\u00fcne at\u0131lmamas\u0131 da kas iskelet sistemi rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in dikkat edilmesi gereken \u00f6nemli noktalar aras\u0131nda. \u00d6\u011frenci, \u00f6dev veya oyun i\u00e7in ekran ba\u015f\u0131nda zaman ge\u00e7irecekse; ekran\u0131n 50 cm uzakta durmas\u0131 gerekir. Ekran ne \u00e7ok y\u00fcksek ne \u00e7ok al\u00e7ak olmal\u0131. Bu boyunla ilgili sorunlara neden olabilir. Yaz\u0131 yazarken ve kitap okurken de \u00e7ocu\u011fun e\u011filmeden, yani omurga dik, ba\u015f dik bir pozisyonda oturmas\u0131 sa\u011flanmal\u0131 ve bu al\u0131\u015fkanl\u0131k \u00e7ocu\u011fa k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015flardan kazand\u0131r\u0131lmal\u0131.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n S\u0131cak g\u0131dalar kimyasallar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesini kolayla\u015ft\u0131rabilir!<\/strong><\/strong><\/p>\n Matara se\u00e7iminde de mutlaka \u00e7ok dikkat edilmesi gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen\u00a0Do\u00e7. Dr. M\u00fcge Ensari \u00d6zay, \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc i\u00e7ine s\u0131v\u0131 koyuyoruz. Kullan\u0131lan malzemede fitalatlar ya da a\u011f\u0131r metaller varsa \u00e7\u00f6z\u00fcnebilir. \u00d6zellikle s\u0131cak bir s\u0131v\u0131 koydu\u011fumuz zaman bu mataran\u0131n i\u00e7inde bulunan malzemenin \u00e7\u00f6z\u00fclmesini kolayla\u015ft\u0131rabilir.\u201d dedi.<\/p>\n Plasti\u011finde fitalat\u0131n kesinlikle kullan\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011fini yineleyen\u00a0Do\u00e7. Dr. \u00d6zay, \u201cMutlaka \u00fcr\u00fcn\u00fcn sertifikalar\u0131na bak\u0131lmal\u0131. Daha g\u00fcvenilir markalar tercih edilmeli ve Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n g\u00fcvensiz \u00fcr\u00fcn bilgi sisteminden de kontrol edilmeli.\u201d diyerek s\u00f6zlerini tamamlad\u0131.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi \u0130\u015f Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve G\u00fcvenli\u011fi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":33973,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-33972","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33972","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33972"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33972\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33974,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33972\/revisions\/33974"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/33973"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33972"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33972"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33972"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}