\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi SHMYO \u00c7evre Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Program Ba\u015fkan\u0131 Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Ahmet Adiller, 18 Eyl\u00fcl D\u00fcnya Su \u0130zleme G\u00fcn\u00fc kapsam\u0131nda, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, bilin\u00e7siz su kullan\u0131m\u0131 ve su kaynaklar\u0131 \u00fczerindeki artan bask\u0131n\u0131n \u00f6zellikle T\u00fcrkiye\u2019de su krizine etkisi hakk\u0131nda a\u00e7\u0131klamalarda bulundu.<\/p>\n
Su krizi; g\u0131da, ekonomi, ekosistem ve halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da tehdit ediyor!<\/strong><\/p>\n Su krizi denildi\u011finde genellikle akl\u0131m\u0131za \u015fehirlerde ger\u00e7ekle\u015fen su kesintileri geldi\u011fini ifade eden Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Ahmet Adiller, \u201cAncak durum o kadar basit de\u011fil. Su kaynaklar\u0131n\u0131n miktar ve kalite a\u00e7\u0131s\u0131ndan azalmas\u0131; i\u00e7me ve kullanma suyuna eri\u015fimden tar\u0131msal \u00fcretime, g\u0131da fiyatlar\u0131ndan sanayiye ve enerji \u00fcretimine kadar hayat\u0131n hemen her alan\u0131n\u0131 etkileyebilir.\u201d dedi.<\/p>\n \u00dclkemizin de su stresi ya\u015fayan \u00fclkeler aras\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatan Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Adiller, \u201cN\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131 ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin etkileri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde mevcut kaynaklar \u00fczerindeki bask\u0131n\u0131n gelecekte daha da artmas\u0131 bekleniyor. As\u0131l risk, belirli d\u00f6nemlerde ya\u015fanan kurakl\u0131\u011f\u0131n kal\u0131c\u0131 bir su g\u00fcvensizli\u011fine d\u00f6n\u00fc\u015fmesidir. Barajlar\u0131n doluluk oranlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesinin yan\u0131nda yeralt\u0131 su seviyelerinin azalmas\u0131, tar\u0131msal \u00fcretimin zorla\u015fmas\u0131, sulak alanlar\u0131n kaybedilmesi ve suyun kalitesinin bozulmas\u0131 s\u00f6z konusu olabilir. Dolay\u0131s\u0131yla gelece\u011fin su krizi yaln\u0131zca bir \u2018su miktar\u0131\u2019 problemi de\u011fil; ayn\u0131 zamanda g\u0131da, ekonomi, ekosistem ve bunlarla birlikte ortaya \u00e7\u0131kacak halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 problemi olacakt\u0131r.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi, T\u00fcrkiye\u2019nin su kaynaklar\u0131n\u0131 daha hassas hale getiriyor!<\/strong><\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019nin, iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin etkilerine kar\u015f\u0131 olduk\u00e7a hassas olan Akdeniz Havzas\u0131 i\u00e7erisinde bulundu\u011funu dile getiren Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Adiller, \u201c\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle birlikte s\u0131cakl\u0131klar\u0131n y\u00fckselmesi, buharla\u015fman\u0131n artmas\u0131, ya\u011f\u0131\u015f rejiminin de\u011fi\u015fmesi ve kurak d\u00f6nemlerin daha uzun ve \u015fiddetli hale gelmesi su kaynaklar\u0131m\u0131z \u00fczerinde ciddi bir bask\u0131 olu\u015fturuyor. Bilimsel de\u011ferlendirmeler i\u00e7inde bulundu\u011fumuz co\u011frafyada kurakl\u0131\u011f\u0131n \u015fiddeti ve su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 riskinin artaca\u011f\u0131n\u0131, y\u0131ll\u0131k ya\u011f\u0131\u015flarla olu\u015fan akarsular\u0131n ve yeralt\u0131 suyunun beslenmesinin azalaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.\u201d dedi.<\/p>\n Toplam ya\u011f\u0131\u015f miktar\u0131 kadar ya\u011f\u0131\u015f\u0131n ne zaman ve nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fti\u011finin de \u00f6nemli bir nokta oldu\u011funu kaydeden Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Adiller, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n \u201cUzun s\u00fcre ya\u011f\u0131\u015f almayan bir b\u00f6lgeye k\u0131sa s\u00fcrede \u00e7ok \u015fiddetli ya\u011fmur ya\u011fmas\u0131, su kaynaklar\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u015fekilde beslenmesi anlam\u0131na gelmez. B\u00f6yle ya\u011f\u0131\u015flar daha fazla y\u00fczeysel ak\u0131\u015fa, erozyona ve ta\u015fk\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k d\u00fczenli ya\u011f\u0131\u015f\u0131n azalmas\u0131, topra\u011f\u0131n ve yeralt\u0131 suyu rezervlerinin beslenmesini g\u00fc\u00e7le\u015ftirir.<\/p>\n Bu nedenle iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 tabloyu \u2018daha az ya\u011f\u0131\u015f\u2019 ifadesiyle s\u0131n\u0131rlamamak gerekir. Daha do\u011fru ifade; daha s\u0131cak bir iklim, artan buharla\u015fma, daha d\u00fczensiz ya\u011f\u0131\u015flar, daha s\u0131k ve \u015fiddetli kurakl\u0131klar ve buna ba\u011fl\u0131 olarak daha hassas hale gelen su kaynaklar\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019nin 2026\u20132035 Ulusal Su Plan\u0131’nda da de\u011fi\u015fen iklim ko\u015fullar\u0131na uyum ve su kaynaklar\u0131n\u0131n verimli kullan\u0131lmas\u0131 temel \u00f6ncelikler aras\u0131nda yer al\u0131yor.\u201d<\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019nin su sorunu yaln\u0131zca bireysel tasarrufla \u00e7\u00f6z\u00fclemez!<\/strong><\/p>\n G\u00fcnl\u00fck hayatta su tasarrufu yaparken en s\u0131k yap\u0131lan hatalara de\u011finen Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Adiller, \u201cEn yayg\u0131n hata, su tasarrufunu yaln\u0131zca \u2018muslu\u011fu biraz daha az a\u00e7mak\u2019 olarak g\u00f6rmek. Elbette di\u015f f\u0131r\u00e7alarken muslu\u011fu a\u00e7\u0131k b\u0131rakmak, gere\u011finden uzun du\u015f almak, az miktarda ve s\u0131k s\u0131k \u00e7ama\u015f\u0131r veya bula\u015f\u0131k i\u00e7in makine \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak, ara\u00e7 ve balkonlar\u0131 hortumla y\u0131kamak ciddi bir gereksiz t\u00fcketim olu\u015fturuyor. Ancak fark edilmeyen k\u00fc\u00e7\u00fck ka\u00e7aklar da uzun s\u00fcre devam etti\u011finde \u00f6nemli miktarda su kayb\u0131na yol a\u00e7abiliyor.\u201d dedi.<\/p>\n Bah\u00e7e sulamas\u0131n\u0131n s\u0131cak saatlerde yap\u0131lmas\u0131n\u0131n da s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan yanl\u0131\u015flardan biri oldu\u011funa i\u015faret eden Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Adiller, \u201cBuharla\u015fman\u0131n y\u00fcksek oldu\u011fu saatlerde yap\u0131lan sulamada verilen suyun \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc bitkiye ula\u015fmadan kaybedilebilir. Sabah erken veya ak\u015fam saatlerinde yap\u0131lan, bitkinin ihtiyac\u0131na g\u00f6re kontroll\u00fc sulama \u00e7ok daha verimlidir. Bir di\u011fer \u00f6nemli hata ise her kullan\u0131m i\u00e7in i\u00e7ilebilir kalitede \u015febeke suyu kullan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmek. Uygun sistemlerin bulundu\u011fu yap\u0131larda ya\u011fmur suyu veya ar\u0131t\u0131lm\u0131\u015f gri su; peyzaj sulama ve rezervuar gibi i\u00e7me suyu kalitesi gerektirmeyen alanlarda de\u011ferlendirilebilir. T\u00fcrkiye’nin Su Verimlili\u011fi Stratejisi de ya\u011fmur suyu hasad\u0131, gri su ve kullan\u0131lm\u0131\u015f sular\u0131n yeniden kullan\u0131m\u0131n\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmay\u0131 hedeflemektedir.\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019nin su sorununun yaln\u0131zca vatanda\u015f\u0131n du\u015f s\u00fcresini k\u0131saltmas\u0131na indirgemenin do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Adiller, DS\u0130 verilerine g\u00f6re \u00fclkemizde kullan\u0131lan suyun b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn sulamada kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu nedenle bireysel tasarruf k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn mutlaka geli\u015ftirilirken tar\u0131msal sulama, \u015febeke kay\u0131plar\u0131 ve sanayide su verimlili\u011fi gibi alanlarda da b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm sa\u011flanmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n Yeralt\u0131 suyu bir \u2018yedek depo\u2019 olarak de\u011fil, s\u0131n\u0131rl\u0131 stratejik bir do\u011fal kaynak olarak g\u00f6r\u00fclmeli!<\/strong><\/p>\n Yeralt\u0131 sular\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu zaman g\u00f6r\u00fcnmedi\u011fi i\u00e7in t\u00fckenmeyecek bir kaynak gibi alg\u0131lanabildi\u011fine dikkat \u00e7eken Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Adiller, \u201cOysa yeralt\u0131 sular\u0131 da ya\u011f\u0131\u015flar sonucunda topraktan s\u0131zan sularla do\u011fal olarak yeniden beslendi\u011finden daha fazla su \u00e7ekildi\u011finde yeralt\u0131 su seviyesi s\u00fcrekli olarak d\u00fc\u015fer. Bunun ilk sonucu kuyular\u0131n su seviyesinin daha derine inmesi, baz\u0131 kuyular\u0131n kullan\u0131lamaz hale gelmesi ve suyun \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in daha fazla enerji harcanmas\u0131d\u0131r.\u201d dedi.<\/p>\n Fakat detayl\u0131 de\u011ferlendirmelerde \u00e7evresel sonu\u00e7lar\u0131n \u00e7ok daha ciddi olabildi\u011fini aktaran Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Adiller, \u201cBaz\u0131 jeolojik ko\u015fullarda zeminde oturma ve \u00e7\u00f6kmeler meydana gelebilir. K\u0131y\u0131 b\u00f6lgelerinde ise a\u015f\u0131r\u0131 yeralt\u0131 suyu \u00e7ekimi deniz suyunun tatl\u0131 su kaynaklar\u0131na do\u011fru ilerlemesine, yani tuzlu su giri\u015fimine neden olabilir. Bu senaryo baz\u0131 durumlarda geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesi son derece g\u00fc\u00e7 bir su kalitesi ve ekosistem problemine sebep olabilir. Dolay\u0131s\u0131yla yeralt\u0131 suyunu bir \u2018yedek depo\u2019 olarak de\u011fil, miktar\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 stratejik bir do\u011fal kaynak olarak g\u00f6rmek gerekiyor. \u00c7ekimin \u00f6l\u00e7\u00fclmesi, kuyular\u0131n denetlenmesi ve her havzada \u00e7ekilen miktar\u0131n do\u011fal beslenme kapasitesiyle uyumlu tutulmas\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n Bug\u00fcn verece\u011fimiz kararlar, 20\u201330 y\u0131l sonra ya\u015fayaca\u011f\u0131m\u0131z su krizinin boyutunu belirleyecek!<\/strong><\/p>\n Su krizini \u00f6nleyebilmek i\u00e7in tek bir \u00f6nlemin yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Ahmet Adiller, \u201cSuyu havza \u00f6l\u00e7e\u011finde ve b\u00fct\u00fcnc\u00fcl olarak y\u00f6netmek gerekir. \u00d6ncelikle suyun ne kadar bulundu\u011funu, nerede kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kalitesinin nas\u0131l de\u011fi\u015fti\u011fini s\u00fcrekli izleyen g\u00fc\u00e7l\u00fc bir veri ve izleme sistemi olu\u015fturulmal\u0131. \u00d6l\u00e7emedi\u011fimiz bir kayna\u011f\u0131 do\u011fru y\u00f6netmemiz m\u00fcmk\u00fcn olmaz.\u201d dedi.<\/p>\n Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Adiller, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle tamamlad\u0131:<\/p>\n \u201cTar\u0131mda su ihtiyac\u0131na uygun \u00fcr\u00fcn se\u00e7ilmesi, a\u00e7\u0131k sulama sistemlerinin modernize edilmesi, bas\u0131n\u00e7l\u0131 ve kontroll\u00fc sulama y\u00f6ntemlerinin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve \u00e7ift\u00e7inin ger\u00e7ek bitki su ihtiyac\u0131na g\u00f6re sulama yapmas\u0131 kritik \u00f6neme sahiptir. Kentsel alanlarda ise \u015febeke kay\u0131p ve ka\u00e7aklar\u0131n\u0131n daha da azalt\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/p>\n Bunun yan\u0131nda ar\u0131t\u0131lm\u0131\u015f at\u0131k sular\u0131n yeniden kullan\u0131lmas\u0131, ya\u011fmur suyu hasad\u0131 ve gri su ar\u0131t\u0131m ve yeniden kullan\u0131m uygulamalar\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekiyor. Yeralt\u0131 sular\u0131nda ruhsats\u0131z ve kontrols\u00fcz \u00e7ekimlerin \u00f6nlenmesi; sulak alanlar\u0131n, su havzalar\u0131n\u0131n ve yeralt\u0131 suyu beslenme alanlar\u0131n\u0131n yap\u0131la\u015fma ve kirlilik bask\u0131s\u0131ndan korunmas\u0131 da en az suyun tasarruf edilmesi kadar \u00f6nemlidir.<\/p>\n Bug\u00fcn verece\u011fimiz kararlar, 20\u201330 y\u0131l sonra ya\u015fayaca\u011f\u0131m\u0131z su krizinin boyutunu belirleyecek. Bu nedenle suyu korumak yaln\u0131zca bireysel bir tasarruf meselesi de\u011fil, g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi, ekonomik kalk\u0131nma, ekosistemlerin devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve gelecek nesillerin ya\u015fam hakk\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan stratejik bir zorunluluktur.\u201d\u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi SHMYO \u00c7evre Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Program Ba\u015fkan\u0131 Dr.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":34303,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":["post-34302","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34302","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34302"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34302\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34304,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34302\/revisions\/34304"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/34303"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34302"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34302"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34302"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}