{"id":34378,"date":"2026-09-17T14:38:45","date_gmt":"2026-09-17T11:38:45","guid":{"rendered":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/2026\/09\/17\/damar-tikanikliginda-antibiyotikle-tedavi-umudu-damarlari-bir-parazit-tikiyor-olabilir\/"},"modified":"2026-09-17T14:38:45","modified_gmt":"2026-09-17T11:38:45","slug":"damar-tikanikliginda-antibiyotikle-tedavi-umudu-damarlari-bir-parazit-tikiyor-olabilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/2026\/09\/17\/damar-tikanikliginda-antibiyotikle-tedavi-umudu-damarlari-bir-parazit-tikiyor-olabilir\/","title":{"rendered":"Damar T\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131nda Antibiyotikle Tedavi Umudu:  Damarlar\u0131 Bir Parazit T\u0131k\u0131yor Olabilir"},"content":{"rendered":"<p> <strong><em>Ac\u0131badem \u00dcniversitesi\u00a0<\/em><\/strong><em><strong>T\u0131p Fak\u00fcltesi T\u0131bbi Mikrobiyoloji Anabilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Tan\u0131l Kocag\u00f6z ve ekibi taraf\u0131ndan\u00a0<\/strong><strong>ger\u00e7ekle\u015ftirilen yeni bir bilimsel \u00e7al\u0131\u015fma, kalp ve damar hastal\u0131klar\u0131n\u0131n en \u00f6nemli sonu\u00e7lar\u0131ndan biri olan damar t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n olu\u015fumuna ili\u015fkin ezberleri de\u011fi\u015ftirebilecek yeni bir olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00fcndeme getiriyor. Damar t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131na yol a\u00e7an\u00a0aterom plaklar\u0131n\u0131\u00a0incelediklerinde\u00a0Toxoplasma gondii<\/strong><strong>\u00a0DNA\u2019s\u0131na rastlayan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, damar t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131nda bu parazitin san\u0131landan daha \u00f6nemli bir rol\u00fc olabilece\u011fine dikkat \u00e7ekiyorlar. Ara\u015ft\u0131rman\u0131n yeni a\u015famas\u0131nda ise kritik bir soruya yan\u0131t aran\u0131yor: Aterom plaklar\u0131nda DNA\u2019s\u0131 saptanan bu parazit, ge\u00e7mi\u015fte ge\u00e7irilmi\u015f bir enfeksiyonun damarda kalan izinden mi ibaret, yoksa damar pla\u011f\u0131nda canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyup \u00e7o\u011falarak pla\u011f\u0131n b\u00fcy\u00fcmesine ve damar t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ilerlemesine katk\u0131 m\u0131 sa\u011fl\u0131yor? Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bu kez aterom plaklar\u0131ndan bu paraziti \u00fcreterek bu plaklarda canl\u0131 parazit oldu\u011funu kan\u0131tlamak istiyor. E\u011fer Toxoplasma\u2019n\u0131n damar t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n olu\u015fumunda ve ilerlemesinde aktif bir rol oynad\u0131\u011f\u0131 bilimsel olarak kan\u0131tlan\u0131rsa, bug\u00fcne kadar b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kolesterol, damar sertli\u011fi ve ya\u015fam tarz\u0131 fakt\u00f6rleri \u00fczerinden ele al\u0131nan kalp-damar hastal\u0131klar\u0131n\u0131n tedavisinde yeni bir sayfa a\u00e7\u0131labilir. Yani,\u00a0<\/strong><strong>damar pla\u011f\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fcmesinde ger\u00e7ekten bu parazit rol oynuyorsa, gelecekte baz\u0131 kalp ve damar hastal\u0131klar\u0131nda pla\u011f\u0131 hedeflemek yerine enfeksiyonu hedefleyen antibiyotik tedavileri g\u00fcndeme gelebilir.<\/strong><\/em><strong><em>\u00a0Belki de yak\u0131n bir gelecekte damar t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 antibiyotiklerle tedavi ederek kalp krizi ve inme riskini azaltmak m\u00fcmk\u00fcn olabilecek.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Kalp ve damar hastal\u0131klar\u0131, d\u00fcnyada en \u00f6nemli \u00f6l\u00fcm nedenlerinin ba\u015f\u0131nda geliyor. Kalp ve beyin damarlar\u0131n\u0131n daralmas\u0131 veya t\u0131kanmas\u0131, kalp krizi, inme ve fel\u00e7 gibi ya\u015fam\u0131 tehdit eden sonu\u00e7lara yol a\u00e7abiliyor. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc verilerine g\u00f6re kalp-damar hastal\u0131klar\u0131 her y\u0131l yakla\u015f\u0131k 18 milyon ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden oluyor ve bu \u00f6l\u00fcmlerin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc kalp krizi ve inme olu\u015fturuyor. T\u00fcrkiye\u2019de de kalp-damar hastal\u0131klar\u0131 en \u00f6nemli sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>\n<p>Damar t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n temelinde damar duvar\u0131n\u0131n zaman i\u00e7inde bozulmas\u0131, kolesterol birikimi ve damar sertli\u011fi gibi mekanizmalar\u0131n bulundu\u011fu biliniyor. Ya\u015f, sigara kullan\u0131m\u0131, diyabet ve y\u00fcksek tansiyon gibi fakt\u00f6rler de bu s\u00fcreci h\u0131zland\u0131rabiliyor. Ancak Ac\u0131badem \u00dcniversitesi\u2019nin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, damar t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin \u00f6nemli bir soruyu g\u00fcndeme ta\u015f\u0131yor:\u00a0Aterom plaklar\u0131n\u0131n olu\u015fumunda mikroorganizmalar\u0131n da rol\u00fc olabilir mi?\u00a0E\u011fer bu ili\u015fkinin varl\u0131\u011f\u0131 ve mekanizmas\u0131 kan\u0131tlanabilirse, gelecekte kalp krizi, inme ve damar t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 gibi hastal\u0131klar\u0131n tedavisinde antibiyotikler kullan\u0131larak tamamen farkl\u0131 bir tedavi yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n kap\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131labilir.<\/p>\n<h2>Damarlar\u0131 T\u0131kayan Plaklarda, Parazit DNA\u2019s\u0131na Rastland\u0131 \u00a0<\/h2>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmayla ilgili ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 anlatan\u00a0Prof. Dr. Tan\u0131l Kocag\u00f6z,\u00a0\u201cDamar t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 y\u0131llard\u0131r b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde damar sertli\u011fi ve kolesterol birikimi \u00fczerinden a\u00e7\u0131klan\u0131yor. Ancak biz \u015fu soruyu sorduk: Acaba damarlar\u0131 t\u0131kayan aterom plaklar\u0131n\u0131n olu\u015fumunda mikroorganizmalar\u0131n da bir rol\u00fc olabilir mi?<strong>\u00a0<\/strong>Daha \u00f6nce baz\u0131 mikroorganizmalar\u0131n damar hastal\u0131klar\u0131yla ili\u015fkili olabilece\u011fi \u00f6ne s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. \u00d6rne\u011fin mide \u00fclserleriyle ili\u015fkilendirilen\u00a0<em>Helicobacter pylori<\/em>\u00a0ile baz\u0131 solunum yolu enfeksiyonlar\u0131na neden olan\u00a0<em>Chlamydia pneumoniae<\/em>\u00a0bakterisinin damar sertli\u011fi ve damar t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131ndaki olas\u0131 rol\u00fc ara\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Ancak bug\u00fcne kadar bu mikroorganizmalar\u0131n damar t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n do\u011frudan nedeni oldu\u011funu ortaya koyan kesin bir kan\u0131t elde edilemedi.<\/p>\n<p>Ac\u0131badem \u00dcniversitesi ekibi olarak bu soruya farkl\u0131 bir y\u00f6ntemle yan\u0131t arad\u0131k.\u00a0Ara\u015ft\u0131rma kapsam\u0131nda Ac\u0131badem \u00dcniversitesi Atakent Hastanesi\u2019nden Kardiyoloji Uzman\u0131 Prof. Dr. Ahmet Karabulut ve ekibi ile birlikte \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k ve damar t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle ameliyat veya giri\u015fimsel i\u015flemler s\u0131ras\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131lan aterom plaklar\u0131n\u0131 inceledik. Bu dokular\u0131n t\u00fcm DNA\u2019s\u0131n\u0131 analiz ederek \u00f6zellikle mikrobiyal DNA \u00fczerinde yo\u011funla\u015ft\u0131k. Ve sonu\u00e7 olarak b\u00fcy\u00fck bir s\u00fcrprizle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131k. 20 \u00f6rne\u011fin 8\u2019inde, yani neredeyse yar\u0131s\u0131nda\u00a0<em>Toxoplasma gondii<\/em>\u00a0parazitinin DNA\u2019s\u0131na rastlad\u0131k. \u0130nceledi\u011fimiz \u00f6rneklerde ba\u015fka bir mikroorganizmaya ait DNA\u2019ya rastlamad\u0131k\u201d \u015feklinde konu\u015fuyor.\u00a0<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n dikkat \u00e7ekici oldu\u011funu s\u00f6yleyen Prof. Dr. Tan\u0131l Kocag\u00f6z, \u201cAncak parazitin DNA\u2019s\u0131n\u0131 bulmu\u015f olmam\u0131z, tek ba\u015f\u0131na bu parazitin damar t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131na neden oldu\u011funu kan\u0131tlam\u0131yor. \u015eimdi as\u0131l soruya yan\u0131t ar\u0131yoruz: Bu parazit ger\u00e7ekten damarda canl\u0131 olarak bulunuyor ve \u00e7o\u011fal\u0131yor mu? Bunu kan\u0131tlarsak gelecekte basit bir antibiyotik tedavisiyle damar t\u0131kan\u0131kl\u0131klar\u0131 engellenebilir, kalp krizi, fel\u00e7 gibi s\u0131k\u0131nt\u0131lar da \u00f6nlenebilir\u201d diyor.<\/p>\n<p><strong>Bu Parazit Toplumda \u00c7ok Yayg\u0131n\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><em>Toxoplasma gondii<\/em><em>,\u00a0<\/em>toplumda olduk\u00e7a yayg\u0131n g\u00f6r\u00fclen bir parazit. \u0130nsanlara \u00e7o\u011funlukla yeterince pi\u015firilmemi\u015f et, kontamine su veya uygun \u015fekilde temizlenmemi\u015f g\u0131dalar yoluyla bula\u015fabiliyor. Enfeksiyon sonras\u0131nda v\u00fccudun \u00e7e\u015fitli dokular\u0131nda uzun s\u00fcre kalabiliyor. Toplumun \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ya\u015fam\u0131n\u0131n bir d\u00f6neminde bu parazitle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve buna kar\u015f\u0131 antikor geli\u015ftirdi\u011fi biliniyor. Ancak ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n \u00fczerinde durdu\u011fu nokta, parazitin aterom pla\u011f\u0131nda bulunmas\u0131n\u0131n ne anlama geldi\u011fi. Acaba parazit, damar pla\u011f\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fcmesine katk\u0131 sa\u011fl\u0131yor mu?<\/p>\n<p>T\u00dcB\u0130TAK taraf\u0131ndan da desteklenmesi kabul edilen proje kapsam\u0131nda deneysel \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fct\u00fclecek. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, aterom plaklar\u0131nda bulunan parazitin canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u00e7o\u011falma kapasitesini ara\u015ft\u0131racak. Prof. Dr. Tan\u0131l Kocag\u00f6z,\u00a0\u201cE\u011fer parazitin, aterom pla\u011f\u0131nda canl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6sterebilir ve burada \u00e7o\u011fald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyabilirsek, bunun yaln\u0131zca ge\u00e7mi\u015ften kalm\u0131\u015f bir DNA par\u00e7as\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, aktif bir enfeksiyon etkeni olabilece\u011fini daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bi\u00e7imde ortaya koyabiliriz\u201d\u00a0diyor.<\/p>\n<h2>Pla\u011f\u0131n B\u00fcy\u00fcmesini Durdurmak Bile B\u00fcy\u00fck Bir Kazan\u0131m\u00a0<\/h2>\n<p>Damar t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131nda yaln\u0131zca mevcut darl\u0131\u011f\u0131n derecesi de\u011fil, pla\u011f\u0131n zaman i\u00e7inde b\u00fcy\u00fcmesi ve damar\u0131 daha fazla daraltmas\u0131 da b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Bu nedenle gelecekte geli\u015ftirilecek bir tedavinin pla\u011f\u0131 tamamen ortadan kald\u0131rmas\u0131ndan ziyade b\u00fcy\u00fcmesini durdurmas\u0131 dahi \u00f6nemli bir klinik fayda sa\u011flayabilir. Prof. Dr. Tan\u0131l Kocag\u00f6z, olas\u0131 tedavi yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6nemini \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor:\u00a0\u201cDamar\u0131n y\u00fczde 50 oran\u0131nda t\u0131kal\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnelim. E\u011fer bir tedaviyle bu pla\u011f\u0131n b\u00fcy\u00fcmesini durdurabiliyorsak, bu bile \u00f6nemli bir kazan\u0131m olabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc pla\u011f\u0131n ilerlemesini engellemek, damar\u0131n daha ileri d\u00fczeyde t\u0131kanmas\u0131n\u0131 ve buna ba\u011fl\u0131 kalp krizi veya inme riskinin artmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemeye katk\u0131 sa\u011flayabilir.\u201d<\/p>\n<p>Bu nedenle ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, gelecekte yaln\u0131zca kalp damarlar\u0131ndaki de\u011fil, beyne kan ta\u015f\u0131yan \u015fah damar\u0131 gibi damarlardaki aterom plaklar\u0131nda da benzer mekanizmalar\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131labilece\u011fine dikkat \u00e7ekiyor.\u00a0<\/p>\n<h2>Kalp Krizi Ve \u0130nmede Yeni Bir Tedavi Kap\u0131s\u0131 A\u00e7\u0131labilir\u00a0<\/h2>\n<p>Kalp-damar hastal\u0131klar\u0131n\u0131n d\u00fcnya genelindeki yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, damar t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n olu\u015fum mekanizmas\u0131na ili\u015fkin yeni bulgular b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Ac\u0131badem \u00dcniversitesi\u2019nde y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fma da bu hastal\u0131klar\u0131n olu\u015fumunda enfeksiyonlar\u0131n olas\u0131 rol\u00fcne ili\u015fkin yeni bir ara\u015ft\u0131rma alan\u0131 ortaya koyuyor.<\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n yakla\u015f\u0131k 1-1,5 y\u0131l i\u00e7inde sonu\u00e7lanmas\u0131 bekleniyor.\u00a0<\/p>\n<p>Prof. Dr. Tan\u0131l Kocag\u00f6z, bu noktada \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n hen\u00fcz ara\u015ft\u0131rma a\u015famas\u0131nda oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek,\u00a0\u201c\u015eu anda elimizde umut verici bir bulgu var; ancak bu bulgunun tedaviye d\u00f6n\u00fc\u015febilmesi i\u00e7in \u00f6n\u00fcm\u00fczde kat edilmesi gereken \u00f6nemli bir bilimsel yol bulunuyor\u201d diyor. \u00c7al\u0131\u015fma, hen\u00fcz klinik uygulamaya d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f bir tedavi sunmasa da, kalp-damar hastal\u0131klar\u0131n\u0131n nedenlerini anlamak ve gelecekte yeni tedavi y\u00f6ntemleri geli\u015ftirmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan umut vaat eden \u00f6nemli bir ara\u015ft\u0131rma olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ac\u0131badem \u00dcniversitesi\u00a0T\u0131p Fak\u00fcltesi T\u0131bbi Mikrobiyoloji Anabilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Prof.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":34379,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-34378","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34378","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34378"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34378\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34380,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34378\/revisions\/34380"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/34379"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34378"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34378"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34378"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}