{"id":34549,"date":"2026-09-18T12:58:22","date_gmt":"2026-09-18T09:58:22","guid":{"rendered":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/2026\/09\/18\/yesilovada-tarihteki-ilk-izmirlilerin-izleri-suruluyor\/"},"modified":"2026-09-18T12:58:23","modified_gmt":"2026-09-18T09:58:23","slug":"yesilovada-tarihteki-ilk-izmirlilerin-izleri-suruluyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/2026\/09\/18\/yesilovada-tarihteki-ilk-izmirlilerin-izleri-suruluyor\/","title":{"rendered":"Ye\u015filova\u2019da tarihteki ilk \u0130zmirlilerin izleri s\u00fcr\u00fcl\u00fcyor"},"content":{"rendered":"<p> \u0130zmir B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi\u2019nin de destek verdi\u011fi, kentin bilinen en eski yerle\u015fim alan\u0131 Ye\u015filova H\u00f6y\u00fc\u011f\u00fc\u2019nde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen kaz\u0131lar, 8 bin 500 y\u0131l \u00f6nce \u0130zmir\u2019de ya\u015fayan insanlar\u0131n g\u00fcndelik hayat\u0131na \u0131\u015f\u0131k tutuyor. \u00c7ipura ve midye t\u00fcketen, s\u00fcrme ve tak\u0131lar kullanan, ayr\u0131 evlerde ya\u015fay\u0131p ortak mutfaklarda bir araya gelen toplulu\u011fun \u00f6rg\u00fctl\u00fc ve bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ya\u015fam\u0131na ili\u015fkin yeni bulgular ortaya \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Binlerce y\u0131l \u00f6nce b\u00fcy\u00fck bir yang\u0131nla yok olan yerle\u015fimin izleri ise yap\u0131 kal\u0131nt\u0131lar\u0131 ve ta\u015flarda bug\u00fcn h\u00e2l\u00e2 g\u00f6r\u00fclebiliyor. Ye\u015filova H\u00f6y\u00fc\u011f\u00fc Kaz\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Do\u00e7. Dr. Zafer Derin, \u201cG\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki Ege toplumundan \u00e7ok farkl\u0131 de\u011filler. \u0130zmir\u2019in ilk Egelileri, ilk \u0130zmirlileri diyebiliriz\u201d dedi.<\/p>\n<p>\u0130zmir\u2019in 8 bin 500 y\u0131l \u00f6nceki sakinleri nas\u0131l ya\u015f\u0131yordu? Ne yiyordu, evlerini nas\u0131l kuruyor, kom\u015fular\u0131yla nas\u0131l bir hayat payla\u015f\u0131yor, nas\u0131l s\u00fcsleniyordu? Bu sorular\u0131n yan\u0131tlar\u0131 Bornova Ovas\u0131\u2019nda, Ye\u015filova H\u00f6y\u00fc\u011f\u00fc\u2019nde topra\u011f\u0131n alt\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131yor. \u0130zmir B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi\u2019nin de destek verdi\u011fi kaz\u0131larda ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lan her yeni bulgu, kentin ilk yerle\u015fik toplumunun g\u00fcndelik ya\u015fam\u0131na ili\u015fkin portreyi biraz daha belirginle\u015ftiriyor. K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131 ile Ege \u00dcniversitesi ad\u0131na, Ye\u015filova H\u00f6y\u00fc\u011f\u00fc Kaz\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Do\u00e7. Dr. Zafer Derin ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda; \u0130zmir B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi, \u0130zmir Ticaret Odas\u0131 ve Bornova Belediyesi\u2019nin destekleriyle s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n 2026 etab\u0131nda \u00f6zellikle Neolitik D\u00f6nem yerle\u015fimine odaklan\u0131ld\u0131. Kaz\u0131lar, binlerce y\u0131l \u00f6nce Ye\u015filova\u2019da yaln\u0131zca yan yana ya\u015fayan insanlar\u0131n de\u011fil, birlikte ya\u015famay\u0131 \u00f6rg\u00fctlemi\u015f bir Ege toplumunun varl\u0131\u011f\u0131na i\u015faret ediyor.<\/p>\n<p><strong>\u0130lk \u0130zmirlilerin 8 bin y\u0131ll\u0131k ortak mutfa\u011f\u0131<\/strong><\/p>\n<p>2026 y\u0131l\u0131 kaz\u0131lar\u0131nda \u00f6ne \u00e7\u0131kan alanlardan biri, g\u00fcnl\u00fck ya\u015famda kullan\u0131lan a\u00e7\u0131k mutfak i\u015fli\u011fi oldu. Ayn\u0131 noktada farkl\u0131 \u00f6zelliklerde ocak ve f\u0131r\u0131nlar ile bunlar\u0131n \u00e7evresinde \u00e7anak \u00e7\u00f6mlekler ortaya \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Farkl\u0131 pi\u015firme d\u00fczeneklerinin bir arada bulunmas\u0131, ilk \u0130zmirlilerin yemek haz\u0131rlarken birden fazla pi\u015firme tekni\u011fi kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Ancak alan\u0131 as\u0131l dikkat \u00e7ekici hale getiren ba\u015fka bir ayr\u0131nt\u0131 var. Evlerin i\u00e7erisinde ailelerin kendi ocak ve f\u0131r\u0131nlar\u0131 bulunmas\u0131na ra\u011fmen yerle\u015fimin d\u0131\u015f\u0131nda ortak kullan\u0131lan mutfak alanlar\u0131 da olu\u015fturulmu\u015f. Kaz\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Do\u00e7. Dr. Zafer Derin, buradaki ya\u015fam\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn k\u00f6ylerindeki ortak \u00fcretim k\u00fclt\u00fcr\u00fcne benzeterek, \u201cB\u00fct\u00fcn evlerin belki ortakla\u015fa ekmek pi\u015firdi\u011fi, yemek yapt\u0131\u011f\u0131 bir yer. Yak\u0131n d\u00f6nemde ya da \u015fimdi k\u00f6ylerde de oldu\u011fu gibi\u201d diye konu\u015ftu. Derin, ortak kullan\u0131m alanlar\u0131n\u0131n toplumun sosyal yap\u0131s\u0131na ili\u015fkin de \u00f6nemli bilgiler verdi\u011fini belirterek, ilk \u0130zmirlilerin \u201cbirlikte ya\u015fam\u0131 \u015fekillendirme kavram\u0131 \u00fczerinde olduk\u00e7a geli\u015fkin\u201d bir topluluk oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n<p><strong>\u00c7ipura sofradayd\u0131<\/strong><\/p>\n<p>\u0130lk \u0130zmirlilerin sofras\u0131n\u0131n, bug\u00fcnk\u00fc Ege mutfa\u011f\u0131yla \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 benzerlikler ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n yan\u0131 s\u0131ra denizden de yo\u011fun \u015fekilde yararlanan Ye\u015filova\u2019daki toplulu\u011fun bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 organize bi\u00e7imde yapt\u0131\u011f\u0131, kaz\u0131larda bulunan a\u011f a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131yla da belgelendi.<\/p>\n<p>Kaz\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Do\u00e7. Dr. Zafer Derin, deniz \u00fcr\u00fcnlerinin yo\u011fun t\u00fcketildi\u011fini belirterek, \u201c\u00c7ipura belki en \u00e7ok sevdikleri bal\u0131klardan. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz Ege toplumundan \u00e7ok farkl\u0131 de\u011filler\u201d dedi. Derin\u2019e g\u00f6re Ye\u015filova\u2019daki topluluk, Ege\u2019de \u015fekillenen ya\u015fam k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn en erken temsilcilerinden biri.<\/p>\n<p><strong>8 bin y\u0131ll\u0131k s\u00fcrme kalemi<\/strong><\/p>\n<p>Ye\u015filova\u2019n\u0131n topra\u011f\u0131, ilk \u0130zmirlilerin ki\u015fisel bak\u0131m ve s\u00fcslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131na ili\u015fkin izleri de koruyor. \u00d6nceki kaz\u0131 sezonlar\u0131nda yakla\u015f\u0131k 8 bin y\u0131l \u00f6ncesine ait, \u00f6zel olarak bi\u00e7imlendirilmi\u015f bir s\u00fcrme kalemi bulundu. Bunun yan\u0131 s\u0131ra \u00e7ok say\u0131da tak\u0131 ve tak\u0131 kab\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, ki\u015fisel s\u00fcslenmenin d\u00f6nemin g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131nda \u00f6nemli bir yere sahip oldu\u011funu g\u00f6steriyor. S\u00fcrmede kullan\u0131lan siyah maddenin karbon i\u00e7erikli bir malzeme olabilece\u011fini belirten Zafer Derin, s\u00fcrme kaleminin ise ince bir ta\u015f\u0131n \u00f6zel olarak i\u015flenmesiyle haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p><strong>Evleri ayr\u0131, ya\u015famlar\u0131 ortakt\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Ye\u015filova\u2019da ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lan mimari, ilk \u0130zmirlilerin sosyal ya\u015fam\u0131na ili\u015fkin dikkat \u00e7ekici ayr\u0131nt\u0131lar sunuyor. Topluluk, birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z ve k\u0131rma \u00e7at\u0131l\u0131 evlerde ya\u015f\u0131yordu. Ancak bireysel ya\u015fam alanlar\u0131, ortak bir ya\u015fam k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcnde engel de\u011fildi. Yemek \u00fcretiminde ortak alanlar kullan\u0131l\u0131yor, bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k gibi faaliyetler birlikte y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyordu.<\/p>\n<p>Kaz\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Derin, Ye\u015filova\u2019daki bu ya\u015fam bi\u00e7iminin bug\u00fcn\u00fcn \u0130zmirlileriyle benzerlik ta\u015f\u0131yan y\u00f6nlerine dikkat \u00e7ekerek \u00f6zellikle bar\u0131\u015f ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck kavramlar\u0131n\u0131n \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Derin, \u201cG\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki \u0130zmirlilerle belki benze\u015fen en \u00f6nemli \u00f6zellikleri bar\u0131\u015f\u0131 seviyorlar. Hi\u00e7 sava\u015f ara\u00e7 gere\u00e7leri yok\u201d dedi. Derin, \u201c\u0130kincisi \u00f6zg\u00fcr ya\u015famay\u0131 seviyorlar. Ayr\u0131 evlerde ya\u015famay\u0131, \u00f6zg\u00fcrce ya\u015famay\u0131 tercih ediyorlar. Bu a\u00e7\u0131dan tam bir Egeli \u00f6zelli\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p><strong>K\u0131r\u0131lan\u0131 atmayan bir toplum<\/strong><\/p>\n<p>\u0130lk \u0130zmirlilerin \u00e7evreci bir toplum olduklar\u0131 da kaz\u0131 bulgular\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Derin, \u201c\u00d6\u011f\u00fctme ta\u015flar\u0131 k\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman bile yap\u0131lar\u0131n duvarlar\u0131nda dev\u015firme olarak tekrar kulland\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz\u201d dedi.<\/p>\n<p>Alet yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lan hammaddeler ise Ye\u015filova\u2019n\u0131n yaln\u0131zca yak\u0131n \u00e7evresiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 bir d\u00fcnyaya sahip olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Ege adalar\u0131ndan getirildi\u011fi belirlenen sert ta\u015flar\u0131n alet yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131, ilk \u0130zmirlilerin daha geni\u015f Ege co\u011frafyas\u0131yla ba\u011flant\u0131s\u0131na ili\u015fkin \u00f6nemli ipu\u00e7lar\u0131 sunuyor.<\/p>\n<p><strong>Yang\u0131n\u0131n izi h\u00e2l\u00e2 ta\u015flarda<\/strong><\/p>\n<p>Ye\u015filova\u2019da ya\u015fam yaln\u0131zca \u00fcretim, ortak sofralar ve g\u00fcndelik hayat\u0131n izlerinden olu\u015fmuyor. Topra\u011f\u0131n alt\u0131nda b\u00fcy\u00fck felaketlerin izleri de duruyor. Arkeolojik katmanlar, ilk \u0130zmirlilerin ayn\u0131 b\u00f6lgede k\u00f6ylerini defalarca yeniden kurdu\u011funu g\u00f6steriyor. Kaz\u0131 alan\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lan yanm\u0131\u015f ta\u015flar ve duvar kal\u0131nt\u0131lar\u0131, binlerce y\u0131l \u00f6nce ya\u015fanan felaketin \u015fiddetini bug\u00fcn bile g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor. Kaz\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Derin, yang\u0131n\u0131n b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 izi, \u201cSon k\u00f6yleri bir yang\u0131nla son bulmu\u015f. Olduk\u00e7a y\u00fcksek derecede bir ate\u015fe maruz kald\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6steren bir\u00e7ok iz var. Hatta duvarlar bile erimi\u015f\u201d s\u00f6zleriyle anlatt\u0131.<\/p>\n<p><strong>En az 500 ki\u015filik bir ya\u015fam<\/strong><\/p>\n<p>Ye\u015filova\u2019n\u0131n b\u00fct\u00fcn s\u0131rlar\u0131 ise hen\u00fcz ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f de\u011fil. Yerle\u015fik ya\u015fama ait kal\u0131nt\u0131lar bug\u00fcnk\u00fc toprak y\u00fczeyinin yakla\u015f\u0131k 1,5-2 metre alt\u0131nda ba\u015fl\u0131yor. Alan\u0131n al\u00fcvyonla kapl\u0131 olmas\u0131 kaz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015ftiriyor. Bug\u00fcne kadar yakla\u015f\u0131k 2 bin 500-3 bin metrekarelik b\u00f6l\u00fcmde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fmalardan hareketle, Ye\u015filova\u2019da en az 500 ki\u015filik bir toplulu\u011fun ya\u015fam\u0131\u015f olabilece\u011fi de\u011ferlendiriliyor. Derin, n\u00fcfus konusunda kesin bir rakam vermek i\u00e7in hen\u00fcz erken oldu\u011funu belirtirken, yakla\u015f\u0131k 70 bin metrekarelik geni\u015f bir alanda devam eden \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n \u0130zmir\u2019in ge\u00e7mi\u015fini daha da eski tarihlere g\u00f6t\u00fcrebilece\u011fine dikkat \u00e7ekti. \u201cBuradaki \u00e7al\u0131\u015fmalar daha eskiye de gidebilir. Bulgular bize onu g\u00f6steriyor\u201d diyen Derin, kaz\u0131lacak alan b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e kentin ilk yerle\u015fik toplumuna ili\u015fkin yeni bilgilere ula\u015f\u0131labilece\u011fini ifade etti.<\/p>\n<p><strong>\u201c\u0130zmir\u2019in ilk Egelileri\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Ye\u015filova H\u00f6y\u00fc\u011f\u00fc\u2019nde 2005 y\u0131l\u0131ndan bu yana s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen kaz\u0131lar, 8 bin 500 y\u0131l \u00f6nce ya\u015fayan insanlar\u0131 yaln\u0131zca arkeolojik bir d\u00f6nemin par\u00e7as\u0131 olmaktan \u00e7\u0131kararak g\u00fcndelik ya\u015famlar\u0131yla g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131l\u0131yor. \u00c7ipura ve midye t\u00fcketen, s\u00fcrme ve tak\u0131lar kullanan, ayr\u0131 evlerde ya\u015farken ortak mutfaklarda bir araya gelen, birlikte bal\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan, k\u0131r\u0131lan e\u015fyalar\u0131n\u0131 yeniden de\u011ferlendiren ve ya\u015fanan felaketlerin ard\u0131ndan ayn\u0131 yerde yeniden ya\u015fam kuran bir toplumun izleri, binlerce y\u0131l sonra yeniden okunuyor. Derin, b\u00fct\u00fcn bu bulgular\u0131n Ye\u015filova\u2019daki toplulu\u011fun Ege k\u00fclt\u00fcr\u00fcndeki yerini anlamay\u0131 kolayla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, \u201cBu toplum belki g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki Ege toplumunun da \u00f6nc\u00fcleri ve ba\u015flang\u0131c\u0131. \u0130zmir\u2019in ilk Egelileri, ilk \u0130zmirlileri diyebiliriz\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130zmir B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi\u2019nin de destek verdi\u011fi, kentin bilinen en eski yerle\u015fim alan\u0131 Ye\u015filova H\u00f6y\u00fc\u011f\u00fc\u2019nde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen kaz\u0131lar, 8 bin 500 y\u0131l \u00f6nce \u0130zmir\u2019de ya\u015fayan insanlar\u0131n g\u00fcndelik hayat\u0131na \u0131\u015f\u0131k tutuyor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":34550,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":["post-34549","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34549","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34549"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34549\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34551,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34549\/revisions\/34551"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/34550"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34549"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34549"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34549"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}