{"id":34693,"date":"2026-09-18T15:08:17","date_gmt":"2026-09-18T12:08:17","guid":{"rendered":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/2026\/09\/18\/kanittan-savunuculuga-tutun-kontrolunde-ortak-hareket\/"},"modified":"2026-09-18T15:08:18","modified_gmt":"2026-09-18T12:08:18","slug":"kanittan-savunuculuga-tutun-kontrolunde-ortak-hareket","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/2026\/09\/18\/kanittan-savunuculuga-tutun-kontrolunde-ortak-hareket\/","title":{"rendered":"Kan\u0131ttan savunuculu\u011fa, t\u00fct\u00fcn kontrol\u00fcnde ortak hareket"},"content":{"rendered":"<p> <b>T\u00fct\u00fcn kontrol\u00fcn\u00fcn g\u00fc\u00e7lendirilmesi i\u00e7in farkl\u0131 alanlardan payda\u015flar\u0131 bir araya getiren De\u011fer Hareketi, 15 Eyl\u00fcl\u2019de Ankara K\u00fclt Kavakl\u0131dere\u2019de ger\u00e7ekle\u015ftirilen lansmanla kamuoyuna tan\u0131t\u0131ld\u0131.<\/b><\/p>\n<p>E\u011fitim, sa\u011fl\u0131k ve \u00e7evre ba\u015fta olmak \u00fczere farkl\u0131 ekosistemleri somut politika hedefleri etraf\u0131nda bulu\u015fturmay\u0131 ama\u00e7layan <b>De\u011fer Hareketi<\/b>; ba\u015fta 4207 say\u0131l\u0131 Kanun olmak \u00fczere t\u00fct\u00fcn kontrol mekanizmalar\u0131n\u0131n daha etkin uygulanmas\u0131na katk\u0131 sunmay\u0131, toplumun temiz havay\u0131 bir hak olarak talep edebilmesini ve bu alandaki ortak savunuculu\u011fu g\u00fc\u00e7lendirmeyi hedefliyor.<\/p>\n<p><b>De\u011fer Hareketi<\/b>, t\u00fct\u00fcn kontrol\u00fcn\u00fc yaln\u0131zca belirli kurumlar\u0131n ya da uzmanl\u0131k alanlar\u0131n\u0131n sorumlulu\u011funda olan bir konu olarak de\u011fil, toplumun farkl\u0131 kesimlerinin ortak sorumluluk almas\u0131n\u0131 gerektiren \u00e7ok boyutlu bir mesele olarak ele al\u0131yor. Hareket; sa\u011fl\u0131k alan\u0131ndaki bilimsel bilgi ve kan\u0131t\u0131, ileti\u015fimin d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc g\u00fcc\u00fcn\u00fc, sivil toplumun savunuculuk kapasitesini ve gen\u00e7lerin aktif kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 ortak bir zeminde bulu\u015fturarak temiz hava hakk\u0131n\u0131n korunmas\u0131na katk\u0131da bulunmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yor.<\/p>\n<p><b>Dumans\u0131z Hava Sahas\u0131nda Uygulama A\u00e7\u0131\u011f\u0131<\/b><\/p>\n<p>4207 say\u0131l\u0131 Kanun olmak \u00fczere T\u00fcrkiye\u2019deki t\u00fct\u00fcn kontrol mevzuat\u0131 t\u00fct\u00fcn \u00fcr\u00fcnlerine dair reklam, sponsorluk ve sat\u0131\u015f yasaklar\u0131, ya\u015f teyidi uygulamalar\u0131, te\u015fhir yasaklar\u0131 ve d\u00fcz paket uygulamas\u0131 gibi bir\u00e7ok koruyucu \u00f6nlemin yan\u0131 s\u0131ra dumans\u0131z hava sahas\u0131 d\u00fczenlemelerine de geni\u015f bir yer ay\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu \u00f6nemli yasal \u00e7er\u00e7evenin sahadaki uygulama d\u00fczeyini de\u011ferlendirmek amac\u0131yla, <b>De\u011fer Hareketi<\/b>\u2019nin lansman\u0131nda; Design Ara\u015ft\u0131rma i\u015f birli\u011fiyle Kas\u0131m 2025 \u2013 Mart 2026 tarihleri aras\u0131nda Ankara, \u0130stanbul ve \u0130zmir\u2019de ger\u00e7ekle\u015ftirilen saha ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 payla\u015f\u0131ld\u0131. 475 kafe, restoran ve bar\u0131 kapsayan ara\u015ft\u0131rman\u0131n bulgular\u0131, g\u00fc\u00e7l\u00fc yasal d\u00fczenlemelere ra\u011fmen dumans\u0131z hava sahas\u0131 uygulamalar\u0131nda \u00f6nemli bir bo\u015fluk bulundu\u011funa i\u015faret ediyor.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmada;<\/p>\n<ul>\n<li>\u0130ncelenen mek\u00e2nlar\u0131n <b>y\u00fczde 75,6\u2019s\u0131nda<\/b>, ba\u015fka bir ifadeyle her d\u00f6rt mek\u00e2n\u0131n yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7\u00fcnde, kanunun getirdi\u011fi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerden en az birinin ihlal edildi\u011fi,<\/li>\n<li>Mek\u00e2nlar\u0131n <b>y\u00fczde 89\u2019unda<\/b> masalarda k\u00fcl tablas\u0131 bulundu\u011fu,<\/li>\n<li><b>Y\u00fczde 27,6\u2019s\u0131nda<\/b> ise zorunlu \u201cSigara \u0130\u00e7ilmez\u201d levhas\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131,<\/li>\n<li>\u201cSigara \u0130\u00e7ilmez\u201d levhas\u0131n\u0131n bulundu\u011fu kapal\u0131 alanlar\u0131n ise <b>y\u00fczde 39,4\u2019\u00fcnde<\/b> t\u00fct\u00fcn \u00fcr\u00fcn\u00fc t\u00fcketiminin devam etti\u011fi,<\/li>\n<li>Levhalar\u0131n bulundu\u011fu mek\u00e2nlar\u0131n <b>y\u00fczde 11,9\u2019unda<\/b> i\u015faretlerin ilgili mevzuat ve standartlara tam olarak uygun olmad\u0131\u011f\u0131,<\/li>\n<\/ul>\n<p>tespit edildi.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rman\u0131n dikkat \u00e7ekici bulgular\u0131ndan biri de daha \u00f6nce denetlenen mek\u00e2nlara ger\u00e7ekle\u015ftirilen takip ziyaretlerinde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. <b>Takip ziyaretlerinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 mek\u00e2nlar\u0131n tamam\u0131nda sigara kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkin ihlallerin devam etti\u011fi<\/b> g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>Ortaya \u00e7\u0131kan tablo, temiz hava hakk\u0131n\u0131n yaln\u0131zca mevzuatla g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131n\u0131n yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Mevcut d\u00fczenlemelerin sahada etkin ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bi\u00e7imde uygulanmas\u0131, denetim mekanizmalar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi ve toplumun farkl\u0131 kesimlerinin temiz hava hakk\u0131n\u0131 sahiplenmesi, dumans\u0131z hava sahas\u0131n\u0131n korunmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p><b>T\u00fct\u00fcn kontrol\u00fcn\u00fc g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in ortak ak\u0131l ve ortak savunuculuk<\/b><\/p>\n<p>Lansman, <b>Uluslararas\u0131 Stratejist Eda Zalo\u011flu<\/b>\u2019nun <b>De\u011fer Hareket<\/b>i\u2019nin temel de\u011ferlerini, hedeflerini ve yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 sunumu ile ba\u015flad\u0131.\u00a0<\/p>\n<p>\u201cOrtak Nefes, Ortak Gelecek: T\u00fct\u00fcn Kontrol\u00fc \u0130\u00e7in Kolektif Ak\u0131l\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 panelde ise t\u00fct\u00fcn kontrol\u00fc ile ilgili g\u00fcncel konular; sa\u011fl\u0131k, hukuk, ileti\u015fim ve gen\u00e7lik perspektiflerinden ele al\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p>D\u00fczce \u00dcniversitesi Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131kla M\u00fccadele Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi (D\u00dcBAM) M\u00fcd\u00fcr\u00fc Prof. Dr. Tijen Acar, t\u00fct\u00fcn kontrol\u00fcn\u00fcn koruyucu sa\u011fl\u0131k politikalar\u0131ndaki rol\u00fcne de\u011finerek, pasif i\u00e7icili\u011fin sa\u011fl\u0131k \u00fczerindeki etkileri ile mevcut politikalar\u0131n etkin ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bi\u00e7imde uygulanmas\u0131n\u0131n gereklili\u011fini ortaya koydu.<\/p>\n<p>Avukat Senem Y\u0131lmazel ise, <b>t\u00fct\u00fcn \u00fcr\u00fcnlerinin olumsuz etkileri kar\u015f\u0131s\u0131nda end\u00fcstrinin sorumluluk \u00fcstlenmeyen yakla\u015f\u0131m\u0131na dikkat \u00e7ekerek, bu konuyu end\u00fcstriye kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc ve ba\u015far\u0131yla sonu\u00e7lanan dava s\u00fcreci \u00fczerinden somutla\u015ft\u0131rd\u0131.<\/b><\/p>\n<p>Gen\u00e7lik Servisleri Merkezi Temsilcisi \u00d6yk\u00fcm Ba\u011fc\u0131, gen\u00e7lerin kendi geleceklerini \u015fekillendiren s\u00fcre\u00e7lerde s\u00f6z sahibi olmas\u0131na odaklanarak, onlar\u0131 yaln\u0131zca korunmas\u0131 gereken bir hedef kitle de\u011fil, \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcreten ve toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme katk\u0131 sunan payda\u015flar olarak konumland\u0131rman\u0131n gereklili\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n<p>K\u00f6\u015fe yazar\u0131, \u0130leti\u015fim Uzman\u0131 ve T\u00dcH\u0130D Y\u00f6netim Kurulu \u00dcyesi Arzu \u00c7ekirge Paksoy, t\u00fct\u00fcn kontrol\u00fcn\u00fcn toplumsal g\u00fcndemde g\u00fc\u00e7l\u00fc ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir kar\u015f\u0131l\u0131k bulmas\u0131nda ileti\u015fimin d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc rol\u00fcn\u00fc de\u011ferlendirdi.<\/p>\n<p>Dumans\u0131z Gen\u00e7lik Giri\u015fimi Temsilcileri \u0130krag\u00fcl Yener ve \u00d6zg\u00fcr \u00d6zdemir ise t\u00fct\u00fcn end\u00fcstrisinin \u00f6zellikle yeni nesil t\u00fct\u00fcn \u00fcr\u00fcnleri ve sat\u0131\u015f noktalar\u0131 \u00fczerinden gen\u00e7leri hedef alan stratejilerine dair toplad\u0131klar\u0131 kan\u0131tlardan kesitler sundular.<\/p>\n<p><b>Ortak Ak\u0131l, Ortak Sorumluluk, Ortak Hareket<\/b><\/p>\n<p><b>De\u011fer Hareketi<\/b>, ayr\u0131ca Eyl\u00fcl ay\u0131 itibar\u0131yla farkl\u0131 temalar etraf\u0131nda d\u00fczenleyece\u011fi ayl\u0131k payda\u015f toplant\u0131lar\u0131yla sa\u011fl\u0131k, akademi, sivil toplum, e\u011fitim, \u00e7evre, yerel y\u00f6netimler, medya, \u00f6zel sekt\u00f6r ve gen\u00e7lik alanlar\u0131ndan akt\u00f6rleri ayn\u0131 masa etraf\u0131nda bulu\u015fturacak.<\/p>\n<p>Her toplant\u0131da; t\u00fct\u00fcn kontrol\u00fcn\u00fcn farkl\u0131 bir boyutunun ele al\u0131nmas\u0131, mevcut sorunlar\u0131n ve ihtiya\u00e7lar\u0131n ilgili payda\u015flarla birlikte de\u011ferlendirilmesi, farkl\u0131 alanlardaki bilgi ve deneyimin ortakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve bu birikimin somut politika hedeflerine ve ortak savunuculuk alanlar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi hedefleniyor.<\/p>\n<p><b><i>De\u011fer Hareketi Hakk\u0131nda<\/i><\/b><\/p>\n<p><b><i>De\u011fer Hareketi<\/i><\/b><i>, T\u00fcrkiye\u2019de t\u00fct\u00fcn kontrol\u00fcn\u00fcn g\u00fc\u00e7lendirilmesi ve toplum sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u00fct\u00fcn end\u00fcstrisinin ticari \u00e7\u0131karlar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda korunmas\u0131 amac\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fan bir sivil toplum hareketidir. T\u00fct\u00fcn ve nikotin \u00fcr\u00fcnlerinin sa\u011fl\u0131k, toplum, ekonomi ve \u00e7evre \u00fczerindeki etkilerini daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lmay\u0131; t\u00fct\u00fcn end\u00fcstrisinin pazarlama, normalle\u015ftirme, etki olu\u015fturma ve manip\u00fclasyon stratejilerine ili\u015fkin kamuoyu fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rmay\u0131; t\u00fct\u00fcn kontrol\u00fc politikalar\u0131n\u0131n etkili bi\u00e7imde uygulanmas\u0131n\u0131 ve de\u011fi\u015fen \u00fcr\u00fcnler ile end\u00fcstri uygulamalar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda s\u00fcrekli olarak g\u00fc\u00e7lendirilmesini savunur.<\/i><\/p>\n<p><b><i>De\u011fer Hareketi<\/i><\/b><i>, ara\u015ft\u0131rma ve bilimsel kan\u0131t\u0131; stratejik ileti\u015fim, savunuculuk ve payda\u015f kat\u0131l\u0131m\u0131yla <\/i><b><i>kan\u0131ttan savunuculu\u011fa uzanan b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir strateji<\/i><\/b><i> \u00e7er\u00e7evesinde bir araya getirir. Saha ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 ve toplumsal kesimlerle y\u00fcr\u00fct\u00fclen etkile\u015fim \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 sonucunda elde edilen bulgular\u0131, kamuoyunun anlayabilece\u011fi ve karar vericileri harekete ge\u00e7irebilecek bir \u00e7er\u00e7eveye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr; t\u00fct\u00fcn kontrol\u00fc alan\u0131ndaki sorunlar\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lmay\u0131, farkl\u0131 payda\u015flar\u0131 ortak \u00f6ncelikler etraf\u0131nda bulu\u015fturmay\u0131 ve bilimsel kan\u0131ta dayal\u0131 politika de\u011fi\u015fimini desteklemeyi ama\u00e7lar.<\/i><\/p>\n<p><b><i>Neden \u201cDe\u011fer\u201d?<\/i><\/b><\/p>\n<p><i>\u00c7\u00fcnk\u00fc konu yaln\u0131zca bir \u00fcr\u00fcn ya da bireysel bir tercih de\u011fildir. Temiz hava bir de\u011ferdir. Sa\u011fl\u0131k bir de\u011ferdir. Gen\u00e7lerin korunmas\u0131 bir de\u011ferdir. G\u00fcvenilir bilgiye eri\u015fim bir de\u011ferdir. Etkili ve hesap verebilir kamu politikalar\u0131 bir de\u011ferdir. <\/i><b><i>De\u011fer Hareketi<\/i><\/b><i>, t\u00fcm bu de\u011ferleri ortak bir zeminde bulu\u015fturmak, g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lmak ve birlikte savunmak i\u00e7in vard\u0131r.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u00fcrkiye\u2019de t\u00fct\u00fcn kullan\u0131m\u0131 Cumhuriyet tarihinin kaydedilen en y\u00fcksek seviyesine ula\u015f\u0131rken, t\u00fct\u00fcn kullan\u0131m\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131k, ekonomi ve \u00e7evre \u00fczerindeki y\u00fck\u00fc de giderek a\u011f\u0131rla\u015f\u0131yor. Bu tablo kar\u015f\u0131s\u0131ndaki temel ihtiya\u00e7; bilimsel kan\u0131t\u0131 toplumsal kat\u0131l\u0131ma ve talebe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren, ayn\u0131 zamanda t\u00fct\u00fcn kontrol\u00fc politikalar\u0131n\u0131n etkili bi\u00e7imde uygulanmas\u0131n\u0131 destekleyen g\u00fc\u00e7l\u00fc ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir ekosistem olu\u015fturmak.<\/i><\/p>\n<p><i>Bu do\u011frultuda De\u011fer Hareketi; farkl\u0131 alanlardan payda\u015flar\u0131 ortak bir ama\u00e7 etraf\u0131nda bulu\u015fturarak bilgi, deneyim ve uzmanl\u0131klar\u0131n birbirini besledi\u011fi; i\u015f birli\u011fini ve ortak savunuculu\u011fu g\u00fc\u00e7lendiren s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir ekosistem olu\u015fturmay\u0131 hedefliyor.<\/i><\/p>\n<p>Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fct\u00fcn kontrol\u00fcn\u00fcn g\u00fc\u00e7lendirilmesi i\u00e7in farkl\u0131 alanlardan payda\u015flar\u0131 bir araya getiren De\u011fer Hareketi, 15 Eyl\u00fcl\u2019de Ankara K\u00fclt Kavakl\u0131dere\u2019de ger\u00e7ekle\u015ftirilen lansmanla kamuoyuna tan\u0131t\u0131ld\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":34694,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21],"tags":[],"class_list":["post-34693","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34693","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34693"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34693\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34695,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34693\/revisions\/34695"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/34694"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34693"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34693"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34693"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}