{"id":35092,"date":"2026-09-21T16:19:56","date_gmt":"2026-09-21T13:19:56","guid":{"rendered":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/2026\/09\/21\/alzheimerda-erken-tani-hasta-kadar-bakim-veren-icin-de-onemli\/"},"modified":"2026-09-21T16:19:57","modified_gmt":"2026-09-21T13:19:57","slug":"alzheimerda-erken-tani-hasta-kadar-bakim-veren-icin-de-onemli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/2026\/09\/21\/alzheimerda-erken-tani-hasta-kadar-bakim-veren-icin-de-onemli\/","title":{"rendered":"Alzheimer\u2019da erken tan\u0131, hasta kadar bak\u0131m veren i\u00e7in de \u00f6nemli!"},"content":{"rendered":"<p> D\u00fcnyada 55 milyon insan demansla ya\u015farken, bu ki\u015filerin yakla\u015f\u0131k d\u00f6rtte \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fcn tan\u0131 almad\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor. Alzheimer\u2019s Disease International\u2019\u0131n (ADI) 2026 D\u00fcnya Alzheimer Ay\u0131 i\u00e7in belirledi\u011fi \u201cNe kadar erken bilirseniz, o kadar fazlas\u0131n\u0131 yapabilirsiniz\u201d temas\u0131, erken tan\u0131n\u0131n tedavi, bak\u0131m ve destek s\u00fcre\u00e7lerindeki \u00f6nemine dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n<p>\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi, T\u00fcrkiye Alzheimer Derne\u011fi Y\u00f6netim Kurulu \u00dcyesi\u00a0Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi \u0130dil Arasan Do\u011fan, 21 Eyl\u00fcl D\u00fcnya Alzheimer Fark\u0131ndal\u0131k G\u00fcn\u00fc dolay\u0131s\u0131yla erken tan\u0131n\u0131n \u00f6nemi, tan\u0131y\u0131 geciktiren toplumsal etkenler ve bak\u0131m verenlerin desteklenmesine ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerde bulundu.<\/p>\n<p>Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi \u0130dil Arasan Do\u011fan, tan\u0131n\u0131n gecikmesinde t\u0131bbi etkenlerin yan\u0131 s\u0131ra toplumsal nedenlerin de rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, \u00f6nemsiz g\u00f6r\u00fclen belirtilerde bile de\u011ferlendirmenin ertelenmemesi gerekti\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n<p>Uzun y\u0131llard\u0131r demansla ya\u015fayan bireyler ve ailelerine y\u00f6nelik destek faaliyetlerinde yer alan Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi \u0130dil Arasan Do\u011fan, alandaki en yayg\u0131n yan\u0131lg\u0131n\u0131n demans\u0131n ya\u015flanman\u0131n do\u011fal bir sonucu olarak g\u00f6r\u00fclmesi oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n<p>Dr. \u0130dil Arasan Do\u011fan, \u201cDemans, ya\u015flanman\u0131n normal bir par\u00e7as\u0131 de\u011fildir; ilerleyici bir beyin hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Belirtilerin ne zaman fark edildi\u011fi hem hastal\u0131\u011f\u0131n y\u00f6netimini hem de ailenin uyum s\u00fcrecini do\u011frudan etkiler.\u201d dedi.<\/p>\n<p><strong>Tan\u0131n\u0131n ertelenmesi, bak\u0131m ve destek s\u00fcre\u00e7lerini de geciktiriyor<\/strong><\/p>\n<p>Tan\u0131n\u0131n yaln\u0131zca hastal\u0131\u011f\u0131n ad\u0131n\u0131n konulmas\u0131 anlam\u0131na gelmedi\u011fini belirten Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi \u0130dil Arasan Do\u011fan, tedavi, bak\u0131m ve destek s\u00fcre\u00e7lerinin planlanabilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nemli bir ba\u015flang\u0131\u00e7 oldu\u011funu ifade etti.<\/p>\n<p>Tan\u0131n\u0131n ertelenmesinin arkas\u0131nda s\u0131kl\u0131kla \u201cBilinmesi neyi de\u011fi\u015ftirir?\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesinin bulundu\u011funu aktaran Arasan Do\u011fan, \u201cOysa erken tan\u0131n\u0131n somut kazan\u0131mlar\u0131 bulunuyor. \u0130la\u00e7 tedavisi, ki\u015finin i\u015flevselli\u011finin en y\u00fcksek oldu\u011fu evrede ba\u015flat\u0131labiliyor. Ki\u015fi; nerede ya\u015fayaca\u011f\u0131, bak\u0131m\u0131n\u0131n nas\u0131l d\u00fczenlenece\u011fi ve kendisini ilgilendiren di\u011fer kararlar bak\u0131m\u0131ndan s\u00fcrece daha fazla kat\u0131labiliyor. Aile, s\u00fcreci haz\u0131rl\u0131kl\u0131 bi\u00e7imde y\u00f6netebiliyor; kaybolma ve d\u00fc\u015fme olaylar\u0131 \u00f6nlenebiliyor ve hastane yat\u0131\u015flar\u0131n\u0131n s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 da azal\u0131yor.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>Her unutkanl\u0131k demans anlam\u0131na gelmiyor<\/strong><\/p>\n<p>Ailelerin en \u00e7ok zorland\u0131\u011f\u0131 konulardan birinin ya\u015fa ba\u011fl\u0131 unutkanl\u0131k ile de\u011ferlendirme gerektiren belirtileri ay\u0131rt etmek oldu\u011funu ifade eden Arasan Do\u011fan, \u201cAnahtar\u0131n nereye konuldu\u011funu unutmak ya\u015fla a\u00e7\u0131klanabilir; anahtar\u0131n ne i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutmak a\u00e7\u0131klanamaz. Randevu g\u00fcn\u00fcn\u00fc kar\u0131\u015ft\u0131rmak ola\u011fand\u0131r; ayn\u0131 soruyu on dakika i\u00e7inde \u00fc\u00e7 kez sormak de\u011fildir. Bir s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc an\u0131msamakta g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekmek beklenebilir; c\u00fcmleyi yar\u0131da b\u0131rak\u0131p s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc hi\u00e7 bulamamak beklenmez. Ya da yabanc\u0131 bir semtte y\u00f6n sormak s\u0131radand\u0131r ve fakat bilinen bir sokakta yolu kaybetmek \u00fczerinde durulmas\u0131 gereken bir belirtidir.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n<p><strong>\u201cAlzheimer utan\u0131lacak bir hastal\u0131k de\u011fildir\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Tan\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki engellerin her zaman t\u0131bbi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Arasan Do\u011fan, korku ve damgalanman\u0131n ba\u015fvuruyu geciktirebildi\u011fine dikkat \u00e7ekti. Alzheimer\u2019s Disease International\u2019\u0131n (ADI) verilerine de\u011finen Arasan Do\u011fan, \u201cADI\u2019nin verilerine g\u00f6re bak\u0131m verenlerin y\u00fczde 35\u2019i ailesindeki demans tan\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7evresinden gizliyor; demansla ya\u015fayan ki\u015filerin ve yak\u0131nlar\u0131n\u0131n y\u00fczde 46\u2019s\u0131 tan\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki engel olarak korku ve damgalanmay\u0131 g\u00f6steriyor. Demansla ya\u015fayan ki\u015filerin y\u00fczde 88\u2019i ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtirken, sa\u011fl\u0131k ve bak\u0131m profesyonellerinin y\u00fczde 65\u2019i demans\u0131 normal ya\u015flanman\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak de\u011ferlendiriyor.\u201d ifadesinde bulundu.<\/p>\n<p>Damgalanman\u0131n tan\u0131 s\u00fcrecini y\u0131llarca geciktirebildi\u011fini ifade eden Arasan Do\u011fan, \u201cAlzheimer utan\u0131lacak bir hastal\u0131k de\u011fildir. Kimsenin ihmalinin sonucu de\u011fildir; ki\u015finin karakteri, iradesi ya da ya\u015fam bi\u00e7imiyle a\u00e7\u0131klanamaz.\u201d dedi.<\/p>\n<p><strong>De\u011fi\u015ftirilebilir risk fakt\u00f6rlerine dikkat!<\/strong><\/p>\n<p>Demans riskini azaltmaya y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n \u00f6nemine de de\u011finen Arasan Do\u011fan, \u201cLancet Demans Komisyonunun tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 14 de\u011fi\u015ftirilebilir risk fakt\u00f6r\u00fc, demans vakalar\u0131n\u0131n y\u00fczde 45\u2019e kadar\u0131n\u0131n \u00f6nlenebilece\u011fine i\u015faret ediyor. Bu fakt\u00f6rler aras\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fck e\u011fitim d\u00fczeyi, i\u015fitme kayb\u0131, y\u00fcksek LDL kolesterol, depresyon, kafa travmas\u0131, fiziksel hareketsizlik, diyabet, sigara kullan\u0131m\u0131, hipertansiyon, obezite, a\u015f\u0131r\u0131 alkol t\u00fcketimi, sosyal izolasyon, hava kirlili\u011fi ve tedavi edilmemi\u015f g\u00f6rme kayb\u0131 yer al\u0131yor. Buna kar\u015f\u0131n her d\u00f6rt ki\u015fiden biri demans i\u00e7in yap\u0131labilecek bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p><strong>Bak\u0131m verenin de deste\u011fe ihtiyac\u0131 var<\/strong><\/p>\n<p>Demansta m\u00fcdahale alan\u0131n\u0131n yaln\u0131zca hastayla s\u0131n\u0131rl\u0131 tutulmamas\u0131 gerekti\u011fini vurgulayan Arasan Do\u011fan, \u201cBak\u0131m veren, bak\u0131m s\u00fcrecinin destek\u00e7isi de\u011fil, ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir m\u00fcdahale hedefidir. Y\u00fck\u00fc \u00f6l\u00e7\u00fclebilir, riski \u00f6nceden g\u00f6r\u00fclebilir ve yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir programla azalt\u0131labilir.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n<p>T\u00fckenmi\u015flik d\u00fczeyi y\u00fcksek bak\u0131m verenlerin kronik stres, \u00f6fke, su\u00e7luluk ve \u00e7aresizlik ya\u015fayabildi\u011fini belirten Arasan Do\u011fan, bu tablonun zaman i\u00e7inde tahamm\u00fcls\u00fczl\u00fc\u011fe ve istem d\u0131\u015f\u0131 ihmale d\u00f6n\u00fc\u015febildi\u011fine dikkat \u00e7ekti. Arasan Do\u011fan, bak\u0131m verene y\u00f6nelik psikoe\u011fitim ve psikolojik destek programlar\u0131n\u0131n hastan\u0131n bak\u0131m kalitesini de do\u011frudan korudu\u011funu ifade etti.<\/p>\n<p><strong>\u201cErken tan\u0131 bir son de\u011fil, bir ba\u015flang\u0131\u00e7t\u0131r\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Tan\u0131yla birlikte bak\u0131m verenin de desteklenmesi gerekti\u011fini vurgulayan Arasan Do\u011fan, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle tamamlad\u0131:<\/p>\n<p>\u201cErken tan\u0131 bir son de\u011fil, bir ba\u015flang\u0131\u00e7t\u0131r; ancak bu ba\u015flang\u0131\u00e7 yaln\u0131zca hastan\u0131n de\u011fildir. Tan\u0131 an\u0131nda hastal\u0131\u011f\u0131 onunla birlikte \u00fcstlenen bir bak\u0131m veren de vard\u0131r ve o ki\u015fi yaln\u0131z b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda s\u00fcrecin tamam\u0131 k\u0131r\u0131lganla\u015f\u0131r. Demansta bug\u00fcn iyile\u015ftiremedi\u011fimiz \u015feyin yan\u0131nda, g\u00fc\u00e7lendirebildi\u011fimiz bir taraf her zaman bulunur: bak\u0131m verenin kendisi. Orada yap\u0131labilecek \u00e7ok \u015fey vard\u0131r.\u201d\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnyada 55 milyon insan demansla ya\u015farken, bu ki\u015filerin yakla\u015f\u0131k d\u00f6rtte \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fcn tan\u0131 almad\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":35093,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-35092","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35092","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35092"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35092\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35094,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35092\/revisions\/35094"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/35093"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35092"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35092"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35092"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}