{"id":35569,"date":"2026-09-24T09:08:39","date_gmt":"2026-09-24T06:08:39","guid":{"rendered":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/2026\/09\/24\/unutkanliginizi-yasliliktandir-diyerek-goz-ardi-etmeyin\/"},"modified":"2026-09-24T09:08:39","modified_gmt":"2026-09-24T06:08:39","slug":"unutkanliginizi-yasliliktandir-diyerek-goz-ardi-etmeyin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/2026\/09\/24\/unutkanliginizi-yasliliktandir-diyerek-goz-ardi-etmeyin\/","title":{"rendered":"Unutkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 &#8216;Ya\u015fl\u0131l\u0131ktand\u0131r&#8217; diyerek g\u00f6z ard\u0131 etmeyin!"},"content":{"rendered":"<p> Ya\u015f ilerledik\u00e7e zaman zaman bir ismi hat\u0131rlayamamak veya bir randevuyu unutmak normal kabul edilebilir. Ancak unutkanl\u0131\u011f\u0131n giderek artmas\u0131 ve g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131 etkilemeye ba\u015flamas\u0131, alt\u0131nda yatan nedenlerin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirir. Her unutkanl\u0131\u011f\u0131n Alzheimer anlam\u0131na gelmedi\u011fini belirten uzmanlar, g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131 etkileyen ve giderek artan unutkanl\u0131klar\u0131n \u201cya\u015fl\u0131l\u0131ktand\u0131r\u201d denilerek g\u00f6z ard\u0131 edilmemesi gerekti\u011fine dikkat \u00e7ekiyor. Memorial G\u00f6ztepe Hastanesi N\u00f6roloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Do\u00e7. Dr. Rah\u015fan Adviye \u0130nan, Alzheimer riskini azaltmak ve beyin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in al\u0131nabilecek \u00f6nlemler hakk\u0131nda bilgi verdi.<\/p>\n<p><strong>Her unutkanl\u0131k Alzheimer de\u011fildir!<\/strong><\/p>\n<p>Demans, beyin h\u00fccrelerinin zarar g\u00f6rmesi sonucunda d\u00fc\u015f\u00fcnme, hat\u0131rlama, dikkat ve konu\u015fma gibi zihinsel i\u015flevlerin g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131 etkileyecek d\u00fczeyde kayb\u0131n\u0131 ifade eden bir sendromdur. Tek bir hastal\u0131k olmayan demans\u0131n farkl\u0131 nedenleri bulunmakta, en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen nedeni ise Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131 olmaktad\u0131r. Her Alzheimer hastas\u0131nda demans g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken her demans hastas\u0131n\u0131n Alzheimer hastas\u0131 oldu\u011fu s\u00f6ylenemez. Ya\u015f ilerledik\u00e7e haf\u0131zan\u0131n eskisi kadar h\u0131zl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmamas\u0131 do\u011fal olabilir. Bir ismi an\u0131nda hat\u0131rlayamamak veya zaman zaman bir randevuyu unutmak tek ba\u015f\u0131na Alzheimer ya da demans anlam\u0131na gelmez. Burada \u00f6nemli olan unutkanl\u0131\u011f\u0131n ne s\u0131kl\u0131kta ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131 ne \u00f6l\u00e7\u00fcde etkiledi\u011fidir.<\/p>\n<p><strong>\u00a0Artan unutkanl\u0131klar \u201cya\u015fl\u0131l\u0131ktand\u0131r\u201d denilerek ge\u00e7i\u015ftirilmemeli!<\/strong><\/p>\n<p>Ayn\u0131 hik\u00e2yeyi k\u0131sa aral\u0131klarla tekrar anlatmak, yak\u0131n zamanda ya\u015fanan olaylar\u0131 tamamen unutmak, para hesab\u0131nda veya ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131nda s\u0131k s\u0131k hata yapmak ya da daha \u00f6nce iyi bilinen bir yerde yolu kar\u0131\u015ft\u0131rmak \u00f6nemsenmesi gereken belirtiler aras\u0131nda yer alabilir. Demans yaln\u0131zca haf\u0131zay\u0131 etkilemez. Kelime bulma, planlama, y\u00f6n bulma ve baz\u0131 durumlarda ki\u015filik \u00f6zelliklerinde de\u011fi\u015fiklikler de g\u00f6r\u00fclebilir. Bununla birlikte uyku bozukluklar\u0131, depresyon, vitamin eksiklikleri, tiroid hastal\u0131klar\u0131 ve baz\u0131 ila\u00e7lar da unutkanl\u0131\u011fa neden olabilir. Bu nedenle giderek artan unutkanl\u0131klar\u0131n \u201cya\u015fl\u0131l\u0131ktand\u0131r\u201d denilerek g\u00f6z ard\u0131 edilmemesi ve n\u00f6rolojik a\u00e7\u0131dan de\u011ferlendirilmesi \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Risk fakt\u00f6rlerini bilmek demans riskini azaltabilir<\/strong><\/p>\n<p>Ya\u015f ve genetik yatk\u0131nl\u0131k demans a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli risk fakt\u00f6rleri aras\u0131nda yer al\u0131r. Bununla birlikte son ara\u015ft\u0131rmalar, ya\u015fam boyunca \u00fczerinde durulabilecek 14 de\u011fi\u015ftirilebilir risk fakt\u00f6r\u00fcn\u00fcn azalt\u0131lmas\u0131n\u0131n demans vakalar\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 45\u2019inin \u00f6nlenmesi veya geciktirilmesiyle ili\u015fkili oldu\u011funu ortaya koymu\u015ftur. Bu de\u011fi\u015ftirilebilir risk fakt\u00f6rleri \u015funlard\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<li>D\u00fc\u015f\u00fck e\u011fitim d\u00fczeyi<\/li>\n<li>\u0130\u015fitme kayb\u0131<\/li>\n<li>Tedavi edilmemi\u015f g\u00f6rme kayb\u0131<\/li>\n<li>Y\u00fcksek LDL-kolesterol<\/li>\n<li>Hipertansiyon<\/li>\n<li>Diyabet<\/li>\n<li>Obezite<\/li>\n<li>Depresyon<\/li>\n<li>Sosyal izolasyon<\/li>\n<li>Travmatik beyin hasar\u0131<\/li>\n<li>Fiziksel hareketsizlik<\/li>\n<li>Sigara kullan\u0131m\u0131<\/li>\n<li>A\u015f\u0131r\u0131 alkol t\u00fcketimi<\/li>\n<li>Hava kirlili\u011fi<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Her ya\u015fta beyin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in\u2026<\/strong><\/p>\n<p>40\u2019l\u0131 ya\u015flarda tansiyon ve kolesterol takibi, haftada en az 150 dakika d\u00fczenli egzersiz ve i\u015fitme kayb\u0131n\u0131n ihmal edilmemesi \u00f6nem ta\u015f\u0131r. 50\u2019li ya\u015flarda diyabet ve obezite kontrol\u00fc, Akdeniz tipi beslenme ile sosyal ve zihinsel olarak aktif kalmak \u00f6ne \u00e7\u0131kar. 60 ya\u015f sonras\u0131nda da beyin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in yap\u0131labilecekler vard\u0131r. Sosyal izolasyondan ka\u00e7\u0131nmak, i\u015fitme ve g\u00f6rme kayb\u0131 varsa tedavisini yapt\u0131rmak, d\u00fczenli uyku ve stres y\u00f6netimine dikkat etmek koruyucu olabilir. Bulmaca veya haf\u0131za oyunlar\u0131 tek ba\u015f\u0131na yeterli de\u011fildir; fiziksel hareket, yeni \u015feyler \u00f6\u011frenme, sosyal ili\u015fkiler ve damar sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n birlikte korunmas\u0131 \u00f6nem ta\u015f\u0131r.\u00a0<\/p>\n<p><strong>\u201cTedavisi yoksa erken tan\u0131n\u0131n faydas\u0131 ne?\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesi do\u011fru de\u011fil<\/strong><\/p>\n<p>Demans konusunda en b\u00fcy\u00fck yan\u0131lg\u0131lardan biri, unutkanl\u0131\u011f\u0131n yaln\u0131zca ya\u015flanman\u0131n do\u011fal bir sonucu oldu\u011funun d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesidir. \u201cTedavisi yoksa erken tan\u0131n\u0131n ne faydas\u0131 var?\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesi de do\u011fru de\u011fildir. Erken tan\u0131, tedavi edilebilir ba\u015fka nedenlerin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ve uygun tedavilerin zaman\u0131nda ba\u015flanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilir. Ayr\u0131ca hastal\u0131\u011f\u0131n seyri hakk\u0131nda bilgi edinilmesi, ki\u015finin ve ailesinin gelece\u011fe y\u00f6nelik planlama yapmas\u0131na da yard\u0131mc\u0131 olabilir. Demans, ya\u015fam boyunca biriken risk fakt\u00f6rleriyle yak\u0131ndan ili\u015fkilidir. Beyin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in en iyi zaman erken ya\u015flar, ikinci en iyi zaman ise bug\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>Beyindeki proteini hedefleyen ila\u00e7lar kullan\u0131l\u0131yor<\/strong><\/p>\n<p>Yeni nesil baz\u0131 ila\u00e7lar, Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131nda beyinde biriken beta-amiloid proteinini hedefleyerek erken evredeki uygun hastalarda bili\u015fsel gerileme h\u0131z\u0131n\u0131 yava\u015flatabilmektedir. Ancak bu tedaviler her Alzheimer hastas\u0131 i\u00e7in uygun de\u011fildir. Tedavi \u00f6ncesinde biyobelirte\u00e7lerle do\u011frulama yap\u0131lmas\u0131, hastan\u0131n uygunluk a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirilmesi ve tedavi s\u00fcrecinde yak\u0131n takip ile d\u00fczenli beyin MR\u2019lar\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 gerekebilmektedir.<\/p>\n<p><strong>Demans hastalar\u0131na k\u0131sa ve sakin cevaplar verin<\/strong><\/p>\n<p>Demans hastalar\u0131n\u0131n yak\u0131nlar\u0131na da bu s\u00fcre\u00e7te \u00f6nemli g\u00f6revler d\u00fc\u015fmektedir. Ayn\u0131 soruyu tekrar tekrar soran hastaya k\u0131sa ve sakin yan\u0131t vermek, yanl\u0131\u015f inan\u0131\u015flarla tart\u0131\u015fmak yerine hastan\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 duyguyu anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmak daha uygun bir yakla\u015f\u0131m olabilir. Ani \u00f6fke veya huzursuzluk geli\u015fti\u011finde \u00f6ncelikle a\u011fr\u0131, a\u00e7l\u0131k veya enfeksiyon gibi t\u0131bbi nedenlerin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir. Ev ortam\u0131n\u0131n sade ve g\u00fcvenli hale getirilmesi, g\u00fcnl\u00fck rutinin korunmas\u0131 ve hastan\u0131n yapabildi\u011fi i\u015flerde m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca ba\u011f\u0131ms\u0131z b\u0131rak\u0131lmas\u0131 \u00f6nemlidir. Yolunu kaybetme, trafik kurallar\u0131n\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rma veya finansal i\u015flemlerde belirgin hatalar g\u00f6r\u00fclmesi halinde ara\u00e7 kullan\u0131m\u0131 ile finansal ve hukuki planlaman\u0131n yeniden de\u011ferlendirilmesi gerekebilir. Bak\u0131m veren ki\u015finin de kendi dinlenme ihtiyac\u0131n\u0131, sosyal ya\u015fam\u0131n\u0131 ve gerekti\u011finde profesyonel destek alma gereksinimini ihmal etmemesi, hem kendi iyilik hali hem de hastan\u0131n bak\u0131m s\u00fcreci a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n<p>Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ya\u015f ilerledik\u00e7e zaman zaman bir ismi hat\u0131rlayamamak veya bir randevuyu unutmak normal kabul edilebilir.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":35570,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-35569","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35569","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35569"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35569\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35571,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35569\/revisions\/35571"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/35570"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35569"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35569"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35569"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}