{"id":35605,"date":"2026-09-24T21:58:34","date_gmt":"2026-09-24T18:58:34","guid":{"rendered":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/2026\/09\/24\/zihni-susturmak-degil-duyguyu-anlamak-onemli\/"},"modified":"2026-09-24T21:58:34","modified_gmt":"2026-09-24T18:58:34","slug":"zihni-susturmak-degil-duyguyu-anlamak-onemli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/2026\/09\/24\/zihni-susturmak-degil-duyguyu-anlamak-onemli\/","title":{"rendered":"Zihni susturmak de\u011fil, duyguyu anlamak \u00f6nemli!"},"content":{"rendered":"

Uzmanlar, i\u00e7sel g\u00fcr\u00fclt\u00fcn\u00fcn, zihnin s\u00fcrekli d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00fcretmesinden \u00e7ok, i\u015flenmemi\u015f duygular ve yo\u011fun dijital uyaranlarla beslenebildi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.\u00a0<\/strong><\/p>\n

Bast\u0131r\u0131lm\u0131\u015f duygular\u0131n zihinde tekrar tekrar i\u015flenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnsel yo\u011funlu\u011fu art\u0131rabilece\u011fine dikkat \u00e7eken<\/strong>\u00a0Klinik Psikolog Buse Arslan, \u201c<\/strong>\u0130nsan beyni hayatta kalabilmek i\u00e7in tehditleri fark etmeye ve olas\u0131 riskleri \u00f6nceden tahmin etmeye programlanm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla zihnimiz, olumsuz ihtimalleri olumlu olanlardan daha fazla i\u015flemeye e\u011filimlidir.\u201d dedi. S\u00fcrekli bildirim, sosyal medya ve i\u00e7erik ak\u0131\u015f\u0131na maruz kalman\u0131n da zihnin bilgileri i\u015flemesine yeterince alan b\u0131rakmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktaran Arslan, i\u00e7sel sessizli\u011fin zihni tamamen bo\u015faltmak de\u011fil, d\u00fc\u015f\u00fcncelerle mesafe kurabilmek oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/strong><\/p>\n

\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi NP\u0130STANBUL Hastanesi Klinik Psikolog Buse Arslan, i\u00e7sel g\u00fcr\u00fclt\u00fcn\u00fcn nedenleri ile dijital uyaranlar\u0131n ve i\u015flenmemi\u015f duygular\u0131n zihinsel yo\u011funlu\u011fa etkisi hakk\u0131nda a\u00e7\u0131klamalarda bulundu.<\/p>\n

\u0130\u00e7sel g\u00fcr\u00fclt\u00fc, \u00e7o\u011fu zaman \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmemi\u015f duygusal deneyimlerle ili\u015fkilidir!<\/strong><\/p>\n

\u0130\u00e7sel g\u00fcr\u00fclt\u00fcn\u00fcn, zihinde ayn\u0131 anda dola\u015fan d\u00fc\u015f\u00fcnceler, kayg\u0131lar, ge\u00e7mi\u015f ya\u015fant\u0131lar, gelece\u011fe ili\u015fkin senaryolar, \u00f6z ele\u015ftiriler ve bitmemi\u015f duygusal s\u00fcre\u00e7lerin olu\u015fturdu\u011fu zihinsel yo\u011funluk olarak tan\u0131mlanabilece\u011fini dile getiren\u00a0Buse Arslan, \u201cBir\u00e7ok ki\u015fi bunu \u2018zihnim hi\u00e7 susmuyor\u2019 ya da \u2018s\u00fcrekli bir \u015fey d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum\u2019 \u015feklinde ifade eder. Asl\u0131nda beynimizin d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00fcretmesi son derece do\u011fal bir s\u00fcre\u00e7tir; sorun, bu d\u00fc\u015f\u00fcncelerin yo\u011funlu\u011fu artt\u0131\u011f\u0131nda ve ki\u015finin g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131n\u0131 etkilemeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kar.\u201d dedi.<\/p>\n

Psikolojik a\u00e7\u0131dan i\u00e7sel g\u00fcr\u00fclt\u00fcn\u00fcn \u00e7o\u011fu zaman \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmemi\u015f duygusal deneyimlerle ili\u015fkili oldu\u011funu aktaran Arslan, \u201c\u0130nsan zihni, belirsizlikleri tamamlamaya ve anlamland\u0131ramad\u0131\u011f\u0131 olaylar\u0131 i\u015flemeye e\u011filimlidir. Bu nedenle bast\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u00f6fke, ifade edilememi\u015f \u00fcz\u00fcnt\u00fc, ya\u015fanm\u0131\u015f bir kay\u0131p, yo\u011fun stres ya da gelece\u011fe dair belirsizlikler zihinde tekrar tekrar i\u015flenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7 uzad\u0131k\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fcnceler adeta \u00fcst \u00fcste binmeye ba\u015flar ve ki\u015fi zihinsel bir kalabal\u0131\u011f\u0131n i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hisseder.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n

Zihni susturmak yerine, duyguyu anlamak gerekir!\u00a0<\/strong><\/p>\n

Beynimizin evrimsel i\u015fleyi\u015finin de i\u00e7sel g\u00fcr\u00fclt\u00fcn\u00fcn olu\u015fmas\u0131nda rol oynad\u0131\u011f\u0131na de\u011finen\u00a0Arslan, \u201c\u0130nsan beyni hayatta kalabilmek i\u00e7in tehditleri fark etmeye ve olas\u0131 riskleri \u00f6nceden tahmin etmeye programlanm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla zihnimiz, olumsuz ihtimalleri olumlu olanlardan daha fazla i\u015flemeye e\u011filimlidir.\u201d dedi.<\/p>\n

Kayg\u0131l\u0131 d\u00f6nemlerde bu mekanizman\u0131n daha da aktif h\u00e2le geldi\u011fini ve ki\u015finin hen\u00fcz ger\u00e7ekle\u015fmemi\u015f olaylar\u0131 tekrar tekrar d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015flayabilece\u011fini kaydeden Arslan, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n

Klinik g\u00f6zlemlerimizde i\u00e7sel g\u00fcr\u00fclt\u00fcn\u00fcn yaln\u0131zca d\u00fc\u015f\u00fcncelerden de\u011fil, i\u015flenmemi\u015f duygulardan da beslendi\u011fini g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Bazen ki\u015fi \u2018Neden bu kadar d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum?\u2019 diye sorar; ancak as\u0131l mesele fazla d\u00fc\u015f\u00fcnmek de\u011fil, hissedilen duygulara alan a\u00e7amamakt\u0131r. Duygular ifade edilemedi\u011finde ya da bast\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, zihin onlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce yoluyla \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu nedenle baz\u0131 durumlarda zihni susturmaya \u00e7al\u0131\u015fmak yerine, zihnin anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 duyguyu anlamak \u00e7ok daha i\u015flevsel bir yakla\u015f\u0131m olabilir.\u201d<\/p>\n

S\u00fcrekli yeni uyaranlarla kar\u015f\u0131la\u015fmak, zihnin ald\u0131\u011f\u0131 bilgiyi i\u015flemesine yeterince alan b\u0131rakm\u0131yor!<\/strong><\/p>\n

\u0130nsan zihninin yaln\u0131zca bilgi depolayan bir yap\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na i\u015faret eden\u00a0Buse Arslan, \u201cAyn\u0131 zamanda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 deneyimleri anlamland\u0131rmaya, duygular\u0131n\u0131 i\u015flemeye ve zihinsel olarak dinlenmeye ihtiya\u00e7 duyar.\u201d dedi.<\/p>\n

Ancak dijital \u00e7a\u011fda g\u00fcn\u00fcn neredeyse her an\u0131n\u0131n yeni uyaranlarla dolu oldu\u011funu hat\u0131rlatan\u00a0Arslan, \u201cTelefon bildirimleri, sosyal medya ak\u0131\u015flar\u0131, k\u0131sa videolar, haberler ve s\u00fcrekli de\u011fi\u015fen i\u00e7erikler dikkatimizi durmaks\u0131z\u0131n d\u0131\u015f d\u00fcnyaya y\u00f6nlendiriyor. Psikolojik a\u00e7\u0131dan bu durum, zihnin do\u011fal ritmini bozabiliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc beynin yaln\u0131zca bilgi almaya de\u011fil, ald\u0131\u011f\u0131 bilgiyi i\u015flemeye de ihtiyac\u0131 var. S\u00fcrekli yeni uyaranlarla kar\u015f\u0131la\u015fmak ise bu i\u015fleme s\u00fcrecine yeterince alan b\u0131rakm\u0131yor. Sonu\u00e7 olarak tamamlanmam\u0131\u015f d\u00fc\u015f\u00fcnceler, \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmemi\u015f duygular ve bili\u015fsel y\u00fck birikmeye ba\u015fl\u0131yor. Ki\u015fi g\u00fcn\u00fcn sonunda fiziksel olarak yorulmasa bile zihinsel olarak t\u00fckenmi\u015f hissedebiliyor.\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n

Dijital molalar, i\u00e7sel g\u00fcr\u00fclt\u00fcy\u00fc azaltabilir!\u00a0<\/strong><\/p>\n

Bir di\u011fer \u00f6nemli noktan\u0131n ise sosyal kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma oldu\u011funu ifade eden\u00a0Arslan, \u201cSosyal medya, insanlar\u0131n \u00e7o\u011funlukla ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131, mutlu anlar\u0131n\u0131 ve hayatlar\u0131n\u0131n se\u00e7ilmi\u015f kesitlerini payla\u015ft\u0131klar\u0131 bir ortamd\u0131r. \u0130nsan beyni ise bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri \u00e7o\u011fu zaman ger\u00e7ek hayat\u0131n tamam\u0131ym\u0131\u015f gibi de\u011ferlendirme e\u011filimindedir. Bunun sonucunda ki\u015fi fark\u0131nda olmadan kendi ya\u015fam\u0131n\u0131 ba\u015fkalar\u0131n\u0131n en iyi anlar\u0131yla k\u0131yaslayabilir. Bu da yetersizlik hissini, performans bask\u0131s\u0131n\u0131 ve \u00f6z ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnceleri art\u0131rabilir.\u201d dedi.<\/p>\n

Ayr\u0131ca dijital d\u00fcnyan\u0131n bizi s\u00fcrekli me\u015fgul ederek yaln\u0131z kalma becerimizi de etkileyebilece\u011fini s\u00f6yleyen\u00a0Arslan, \u201cEskiden bekleme anlar\u0131, k\u0131sa yolculuklar ya da sessiz zamanlar ki\u015finin kendi duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerini i\u015flemesi i\u00e7in do\u011fal f\u0131rsatlard\u0131. Bug\u00fcn ise bu bo\u015fluklar\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 ekranlarla dolduruluyor. Oysa psikolojik a\u00e7\u0131dan zaman zaman uyarans\u0131z kalabilmek, zihnin dinlenmesi ve duygular\u0131n i\u015flenebilmesi i\u00e7in olduk\u00e7a de\u011ferlidir. Dolay\u0131s\u0131yla sorun teknolojinin kendisi de\u011fildir. As\u0131l \u00f6nemli olan, teknolojiyi nas\u0131l kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r. G\u00fcn i\u00e7inde dijital uyaranlardan k\u0131sa molalar vermek, dikkatimizi bilin\u00e7li \u015fekilde y\u00f6netmek ve zaman zaman sessizli\u011fe alan a\u00e7mak, i\u00e7sel g\u00fcr\u00fclt\u00fcn\u00fcn azalmas\u0131na ve zihinsel dengeyi korumaya katk\u0131 sa\u011flayabilir.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n

\u0130\u00e7sel sessizlik, zihnin bo\u015falmas\u0131 de\u011fil, d\u00fc\u015f\u00fcncelerle mesafe kurabilmektir!<\/strong><\/p>\n

\u0130\u00e7sel sessizlik kavram\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu zaman yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten\u00a0Buse Arslan, \u201cPek \u00e7ok ki\u015fi bunu zihnin tamamen bo\u015falmas\u0131 ya da hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnce kalmamas\u0131 olarak hayal eder. Oysa psikolojik a\u00e7\u0131dan b\u00f6yle bir durum ne ger\u00e7ek\u00e7idir ne de gerekli bir hedeftir.\u201d dedi.<\/p>\n

\u0130nsan beyninin s\u00fcrekli \u00e7evreyi de\u011ferlendirdi\u011fini, ge\u00e7mi\u015f deneyimleri i\u015fledi\u011fini ve gelece\u011fe y\u00f6nelik planlar yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan\u00a0Arslan, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle tamamlad\u0131:<\/p>\n

\u201cD\u00fc\u015f\u00fcnce \u00fcretmek, beynin en temel i\u015flevlerinden biridir. As\u0131l \u00f6nemli olan, d\u00fc\u015f\u00fcncelerin say\u0131s\u0131ndan \u00e7ok onlarla kurdu\u011fumuz ili\u015fkidir. \u0130\u00e7sel sessizlik, zihinde hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnce olmamas\u0131 de\u011fil; d\u00fc\u015f\u00fcncelerin ki\u015fiyi s\u00fcrekli s\u00fcr\u00fcklemedi\u011fi, duygular\u0131n ve zihinsel s\u00fcre\u00e7lerin daha sakin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bir fark\u0131ndal\u0131k h\u00e2lidir. Psikoterapide de hedef zihni bo\u015faltmak de\u011fildir. Hedef, ki\u015finin zihninden ge\u00e7en her d\u00fc\u015f\u00fcnceyi mutlak ger\u00e7ek gibi alg\u0131lamamas\u0131, onlarla aras\u0131nda mesafe kurabilmesi ve dikkatini istedi\u011fi y\u00f6ne y\u00f6nlendirebilmesidir. B\u00f6ylece d\u00fc\u015f\u00fcnceler var olmaya devam etse bile ki\u015fi onlar\u0131n bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda hissetmez.<\/p>\n

Mindfulness uygulamalar\u0131nda zaman zaman insanlar\u0131n deneyimledi\u011fi dinginlik de asl\u0131nda budur. D\u00fc\u015f\u00fcnceler tamamen kaybolmaz; ancak ki\u015fi onlar\u0131 yakalamak ya da onlardan ka\u00e7mak yerine gelip ge\u00e7melerine izin verir. \u0130\u015fte psikolojik anlamda i\u00e7sel sessizlik, bu kabul ve denge h\u00e2line daha yak\u0131nd\u0131r.\u201d\u00a0<\/p>\n

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Uzmanlar, i\u00e7sel g\u00fcr\u00fclt\u00fcn\u00fcn, zihnin s\u00fcrekli d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00fcretmesinden \u00e7ok, i\u015flenmemi\u015f duygular ve yo\u011fun dijital uyaranlarla beslenebildi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":35606,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-35605","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35605","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35605"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35605\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35607,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35605\/revisions\/35607"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/35606"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35605"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35605"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35605"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}