{"id":35635,"date":"2026-09-24T22:18:53","date_gmt":"2026-09-24T19:18:53","guid":{"rendered":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/2026\/09\/24\/terorsuz-bir-turkiye-mumkun-mu\/"},"modified":"2026-09-24T22:18:54","modified_gmt":"2026-09-24T19:18:54","slug":"terorsuz-bir-turkiye-mumkun-mu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/2026\/09\/24\/terorsuz-bir-turkiye-mumkun-mu\/","title":{"rendered":"Ter\u00f6rs\u00fcz bir T\u00fcrkiye m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?"},"content":{"rendered":"

\u201cTer\u00f6rs\u00fcz T\u00fcrkiye\u201d s\u00fcrecine ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerde bulunan \u0130nsan ve Toplum Bilimleri Fak\u00fcltesi Dekan\u0131 Prof. Dr. Deniz \u00dclke Kaynak, ter\u00f6rle m\u00fccadelenin toplumsal, psikolojik ve uluslararas\u0131 boyutlar\u0131yla ele al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulad\u0131.\u00a0<\/strong><\/p>\n

S\u00fcrecin toplumsal ve psikolojik boyutlar\u0131n\u0131n a\u015fama a\u015fama y\u00f6netilmesi gerekti\u011fini belirten Prof. Dr. Kaynak, \u201c\u015eu anda geldi\u011fimiz nokta h\u00e2l\u00e2 \u00e7at\u0131\u015fma \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc de\u011fil, \u00e7at\u0131\u015fma y\u00f6netimi a\u015famas\u0131nday\u0131z.\u201d dedi.<\/strong><\/p>\n

\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi \u0130nsan ve Toplum Bilimleri Fak\u00fcltesi Dekan\u0131 Prof. Dr. Deniz \u00dclke Kaynak, Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim Kurulunun, \u00fcniversitelerden 2026-2027 e\u011fitim-\u00f6\u011fretim y\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131\u015f t\u00f6renlerinde ve ilk derslerinde \u201cTer\u00f6rs\u00fcz T\u00fcrkiye\u201d hedefinin i\u015flenmesini istemesi \u00fczerine \u00f6\u011frencilerle bir araya geldi. Kaynak ter\u00f6r, g\u00fcvenlik ve \u00e7at\u0131\u015fma y\u00f6netimi konular\u0131n\u0131 etrafl\u0131ca de\u011ferlendirdi.<\/p>\n

\u201cTemel mesele bilgiye ula\u015fmak de\u011fil\u201d<\/strong><\/p>\n

Teknolojik geli\u015fmelerle birlikte insan\u0131n bilgiyle kurdu\u011fu ili\u015fkinin de\u011fi\u015fti\u011fine dikkat \u00e7eken Prof. Dr. Kaynak, \u00fcniversitelerin sorumlulu\u011funun yaln\u0131zca bilgi aktarmakla s\u0131n\u0131rl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n

\u00d6\u011frencilerin mobil cihazlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla geni\u015f bilgi kaynaklar\u0131na eri\u015febildi\u011fini belirten Prof. Dr. Kaynak, \u201cCebinizde ta\u015f\u0131yorsunuz; Harvard\u2019\u0131n k\u00fct\u00fcphanesini, Stanford\u2019\u0131n k\u00fct\u00fcphanesini cebinizde ta\u015f\u0131yorsunuz. O a\u00e7\u0131dan temel mesele bilgiye ula\u015fmak de\u011fil\u201d dedi.<\/p>\n

Farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncelere ve \u00e7al\u0131\u015fma alanlar\u0131na sahip akademisyenlerin \u00fcniversitenin zenginli\u011fini olu\u015fturdu\u011funu dile getiren Prof. Dr. Kaynak, \u201cBirbirinden farkl\u0131 analizler getirebiliriz, a\u00e7\u0131l\u0131mlar sa\u011flayabiliriz. Ayn\u0131 konuyu birbirinden farkl\u0131 bir dille anlatabiliriz. Bu \u00fcniversitenin zenginli\u011fi anlam\u0131na gelir; birinin do\u011fru, birinin yanl\u0131\u015f oldu\u011fu anlam\u0131na gelmez\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n

\u201cKonuyu akademik, tarafs\u0131z ve n\u00f6tr bir \u00e7er\u00e7evede ele almal\u0131y\u0131z\u201d<\/strong><\/p>\n

Prof. Dr. Deniz \u00dclke Kaynak, Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim Kurulu\u2019nun (Y\u00d6K), \u00fcniversitelerde a\u00e7\u0131l\u0131\u015f ve oryantasyon d\u00f6neminde \u201cTer\u00f6rs\u00fcz T\u00fcrkiye\u201d konusunda sunum yap\u0131lmas\u0131n\u0131 istedi\u011fini belirterek, \u201cY\u00fcksek\u00f6\u011fretim Kurulu bir karar ald\u0131 ve b\u00fct\u00fcn \u00fcniversitelere a\u00e7\u0131l\u0131\u015f ve oryantasyon d\u00f6neminde \u2018Ter\u00f6rs\u00fcz T\u00fcrkiye\u2019 ile ilgili bir sunum yap\u0131lmas\u0131n\u0131 istedi. O sunumu yapaca\u011f\u0131m. Benim uzmanl\u0131k alan\u0131m bu. \u00c7ok uzun zamand\u0131r bu konuya \u00e7al\u0131\u015fan, yazan, \u00e7izen, senelerdir bu s\u00fcrecin i\u00e7erisinde olan birisiyim.\u201d dedi.<\/p>\n

Prof. Dr. Kaynak, fak\u00fclte hocalar\u0131ndan Prof. Dr. Havva K\u00f6k Arslan\u2019\u0131n T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisinde kanun teklifinin haz\u0131rlanmas\u0131nda g\u00f6rev ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, kendisinin de komisyonda konu\u015fmac\u0131 olarak yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n

Ter\u00f6rle ter\u00f6rizm farkl\u0131 \u015feyler<\/strong><\/p>\n

Bir a\u011fac\u0131n yaln\u0131zca g\u00f6r\u00fcnen dallar\u0131yla de\u011fil, k\u00f6kleri ve i\u00e7inde bulundu\u011fu ekosistemle birlikte de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fi benzetmesini yapan Prof. Dr. Kaynak, ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerini besleyen ko\u015fullar\u0131n da analiz edilmesi gerekti\u011fini ifade etti.<\/p>\n

Prof. Dr. Kaynak, \u201cD\u00fcnya \u00fczerinde PKK tipindeki ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctleri \u00e7ok fazla de\u011fil; yani uzun y\u0131llara dayanan, \u00e7ok geni\u015f kitlelerin destekledi\u011fi ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctleri \u00e7ok yo\u011fun de\u011fil. IRA var; \u0130rlanda Cumhuriyet Ordusu dedikleri. FARC var; Kolombiya’da. ETA var; Bask B\u00f6lgesi ile ilgili \u0130spanya\u2019da, bazen Fransa taraf\u0131na da kay\u0131yorlar. Bunlar d\u00fcnya \u00fczerinde uzun zaman yer alan, kendi devletlerine, halklar\u0131na ac\u0131lar \u00e7ektirmi\u015f olan ve siyasi m\u00fccadelelerini eli silahl\u0131 bir \u00e7er\u00e7eve i\u00e7erisinde s\u00fcrd\u00fcren yap\u0131lar. Ter\u00f6rle ter\u00f6rizm farkl\u0131 \u015feyler. Herhangi birisi gelse eli silahl\u0131, herkesi tarasa burada ter\u00f6r yarat\u0131r. Ter\u00f6r; deh\u015fet demektir.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n

\u201cBir siyasi sonu\u00e7 do\u011furmas\u0131 laz\u0131m\u201d<\/strong><\/p>\n

Ter\u00f6r ve ter\u00f6rizm kavramlar\u0131 aras\u0131ndaki ayr\u0131ma de\u011finen Prof. Dr. Kaynak, ter\u00f6rizmin siyasi ama\u00e7lar\u0131 ve toplumda olu\u015fturmay\u0131 hedefledi\u011fi psikolojik etkiler \u00fczerinden de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fini belirtti.<\/p>\n

Prof. Dr. Kaynak, \u201cBir \u015feyin ter\u00f6rizm olmas\u0131 i\u00e7in mutlaka siyasi bir amac\u0131n\u0131n olmas\u0131 gerekiyor\u201d diyerek, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n

\u201cBir siyasi sonu\u00e7 do\u011furmas\u0131 laz\u0131m ve bir psikopolitik tepki \u00fcretmesi laz\u0131m. Bir korku \u00fcretmesi laz\u0131m, kayg\u0131 \u00fcretmesi laz\u0131m ve \u00fcretti\u011fi o psikopolitik \u00e7er\u00e7eve i\u00e7erisinde siyasal bir davran\u0131\u015fa, bir tepkiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmesi laz\u0131m.\u201d<\/p>\n

Ter\u00f6r eylemlerinin etkilerinin do\u011frudan can kay\u0131plar\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren Prof. Dr. Kaynak, korku, \u00f6fke ve intikam duygular\u0131n\u0131n siyasal davran\u0131\u015flara yans\u0131mas\u0131n\u0131n da bu \u00e7er\u00e7evede ele al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n

\u00c7at\u0131\u015fma y\u00f6netimi ile \u00e7at\u0131\u015fma \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc aras\u0131nda fark var<\/strong><\/p>\n

\u00c7at\u0131\u015fma y\u00f6netimi ve \u00e7at\u0131\u015fma \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcn farkl\u0131 kavramlar oldu\u011funu belirten Prof. Dr. Kaynak, 2013 y\u0131l\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen s\u00fcreci \u00e7at\u0131\u015fma y\u00f6netimi \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirdi.<\/p>\n

\u201cTer\u00f6rs\u00fcz T\u00fcrkiye\u201d s\u00fcrecini ise b\u00f6lgesel geli\u015fmeler ve jeopolitik g\u00fcvenlik kayg\u0131lar\u0131 ba\u011flam\u0131nda ele alan Kaynak, PKK\u2019n\u0131n tasfiye s\u00fcrecinde b\u00f6lgesel ko\u015fullar\u0131n belirleyici oldu\u011funu, \u00f6rg\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesini zorla\u015ft\u0131ran bir konjonkt\u00fcr olu\u015ftu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n

Devlet d\u0131\u015f\u0131 akt\u00f6rler sistemin d\u0131\u015f\u0131na itiliyor!\u00a0<\/strong><\/p>\n

B\u00f6lgedeki devlet d\u0131\u015f\u0131 akt\u00f6rlerin giderek alan kaybetti\u011fini belirten Prof. Dr. Kaynak, \u201cPKK\u2019n\u0131n tasfiye edilmesinin en \u00f6nemli nedenlerinden bir tanesi, PKK istemese de var olamayaca\u011f\u0131 bir b\u00f6lgesel konjonkt\u00fcr olu\u015fmas\u0131. Art\u0131k devlet d\u0131\u015f\u0131 akt\u00f6rler sistemin d\u0131\u015f\u0131na itiliyor\u201d dedi.<\/p>\n

El-Kaide\u2019nin uzant\u0131lar\u0131, I\u015e\u0130D, Wagner, Hizbullah ve Hamas gibi yap\u0131lar\u0131n b\u00f6lgedeki rollerine de\u011finen Prof. Dr. Kaynak, \u201cPKK b\u00f6lgede zaten varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcremeyece\u011fi bir zaman\u0131n ruhuna toslad\u0131 \u015fu anda.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n

\u201cS\u00fcrecin psikolojisinin a\u015fama a\u015fama y\u00f6netilmesi gerekiyor\u201d<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019de ter\u00f6r\u00fcn zaman i\u00e7inde ekonomik, siyasi ve psikolojik boyutlar\u0131 olan bir yap\u0131 olu\u015fturdu\u011funu belirten Prof. Dr. Deniz \u00dclke Kaynak, \u00e7at\u0131\u015fmadan bar\u0131\u015fa ge\u00e7i\u015fin toplumsal a\u00e7\u0131dan da y\u00f6netilmesi gerekti\u011fini vurgulad\u0131. Prof. Dr. Kaynak, \u201cBug\u00fcn geldi\u011fimiz noktada T\u00fcrkiye\u2019de de olgunla\u015fm\u0131\u015f bir ter\u00f6r ekonomisi, bir ter\u00f6r end\u00fcstrisi, bir ter\u00f6r psikolojisi ve bir ter\u00f6r siyaseti var. Buradan buraya atlamak \u00f6yle kolay de\u011fil. \u2018Hadi ben bug\u00fcne kadar kavga ediyordum, hadi hep beraber bar\u0131\u015f\u0131yoruz.\u2019 \u00d6yle kolay olmuyor o i\u015fler. Bunun psikolojisinin y\u00f6netilmesi gerekiyor, a\u015fama a\u015fama y\u00f6nlendirilmesi gerekiyor.\u201d dedi.<\/p>\n

S\u00fcrecin yasal boyutuna ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerde de bulunan Prof. Dr. Kaynak, Meclisteki kabul\u00fcn toplumda ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde kar\u015f\u0131l\u0131k bulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savundu.<\/p>\n

\u201cHerhangi bir uluslararas\u0131 denetim yok bu s\u00fcrecin i\u00e7erisinde\u201d<\/strong><\/p>\n

Silahlar\u0131n teslim edilmesi ve s\u00fcrecin izlenmesine ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamalarda bulunan Prof. Dr. Kaynak, farkl\u0131 \u00fclkelerdeki silah b\u0131rakma s\u00fcre\u00e7lerinde uluslararas\u0131 kurumlar\u0131n g\u00f6rev ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, T\u00fcrkiye\u2019de ise s\u00fcrecin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir taraf\u0131n denetimine b\u0131rak\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Kaynak, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n

\u201cSilahlar teslim edilecek ve bu silahlar\u0131 teslim ederken g\u00f6zetleme ve izleme komiteleri kurulacak. Di\u011fer \u00f6rg\u00fctler silahlar\u0131n\u0131 b\u0131rak\u0131rlarken hep \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00f6zler devrede olmu\u015f; uluslararas\u0131 kurumlar girmi\u015fler devreye, silahlar\u0131 ve bar\u0131\u015f\u0131n devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015flar. T\u00fcrkiye\u2019nin tarihsel g\u00fcven eksikli\u011fi nedeniyle T\u00fcrkiye kesinlikle \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc tarafa b\u0131rakm\u0131yor. \u2018Biz iki taraf \u00e7\u00f6zece\u011fiz kendi aram\u0131zda\u2019 diyor. Yani herhangi bir uluslararas\u0131 denetim yok bu s\u00fcrecin i\u00e7erisinde.\u201d<\/p>\n

\u201cGenel af yap\u0131lm\u0131yor, infaz erteleme var\u201d<\/strong><\/p>\n

S\u00fcrece ili\u015fkin hukuki d\u00fczenlemeleri genel af kapsam\u0131nda de\u011ferlendirmedi\u011fini belirten Prof. Dr. Kaynak, \u201cGenel af yap\u0131lm\u0131yor, infaz erteleme var. Adam \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015flerin hi\u00e7birine af verilmiyor. Sadece eli silah tutmam\u0131\u015f, da\u011fda olan birtak\u0131m gen\u00e7ler, \u00e7ocuklar var; onlar\u0131n geri d\u00f6n\u00fc\u015fleri olacak\u201d dedi.<\/p>\n

Yurt d\u0131\u015f\u0131nda bulunan \u00f6rg\u00fct y\u00f6neticilerinin durumuna da de\u011finen Kaynak, \u201cG\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc kadar\u0131yla yabanc\u0131 \u00fclkelerde ya\u015fayan birtak\u0131m ter\u00f6r liderlerinin T\u00fcrkiye\u2019ye d\u00f6n\u00fc\u015flerine izin verilmeyecek. Onlar i\u00e7in ayr\u0131 programlamalar yap\u0131l\u0131yor gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n

S\u00fcre\u00e7 kapsam\u0131ndaki ki\u015filerin uzun s\u00fcre izlenece\u011fini ifade eden Prof. Dr. Kaynak, yeniden ter\u00f6r eylemlerine giri\u015filmesi durumunda ertelenen cezalar\u0131n infaz edilece\u011fini belirtti. Merkezi bir takip sistemi kurulaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Kaynak, \u201cAdalet Bakanl\u0131\u011f\u0131, Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131, \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 var, M\u0130T var bunun i\u00e7erisinde ve baz\u0131 b\u00fcrokratik mekanizmalar var. Sonu\u00e7 olarak alt\u0131 ay i\u00e7inde ba\u015fvuru yap\u0131lacak ve buradaki en \u00f6nemli \u015fey, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00f6z\u00fcn de var olmamas\u0131.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n

\u201cH\u00e2l\u00e2 \u00e7at\u0131\u015fma y\u00f6netimi a\u015famas\u0131nday\u0131z\u201d<\/strong><\/p>\n

Gelinen a\u015famay\u0131 \u00e7at\u0131\u015fma y\u00f6netimi \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendiren Prof. Dr. Kaynak, T\u00fcrkiye\u2019nin g\u00fcvenlik kayg\u0131lar\u0131n\u0131n s\u00fcre\u00e7te belirleyici oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n

Prof. Dr. Kaynak, \u201c\u015eu anda geldi\u011fimiz nokta h\u00e2l\u00e2 \u00e7at\u0131\u015fma \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc de\u011fil, \u00e7at\u0131\u015fma y\u00f6netimi a\u015famas\u0131nday\u0131z. Temel nedeni de T\u00fcrkiye \u015fu anda \u00e7ok ciddi bir g\u00fcvenlik endi\u015fesi ya\u015f\u0131yor. Sadece T\u00fcrkiye de\u011fil, \u015fu anda b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada bir d\u00fcnya sava\u015f\u0131 ortam\u0131 var.\u201d \u015feklinde s\u00f6zlerini tamamlad\u0131.\u00a0<\/p>\n

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201cTer\u00f6rs\u00fcz T\u00fcrkiye\u201d s\u00fcrecine ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerde bulunan \u0130nsan ve Toplum Bilimleri Fak\u00fcltesi Dekan\u0131 Prof.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":35636,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":["post-35635","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35635","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35635"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35635\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35637,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35635\/revisions\/35637"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/35636"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35635"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35635"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35635"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}