Yapay zek\u00e2, t\u0131bbi bilgileri sadele\u015ftirme ve sa\u011fl\u0131kla ilgili sorulara yan\u0131t verme konusunda \u00f6nemli bir yard\u0131mc\u0131 ara\u00e7 haline gelirken, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n bu yan\u0131tlar\u0131 kesin te\u015fhis olarak de\u011ferlendirmesi yanl\u0131\u015f y\u00f6nlendirmelere neden olabiliyor. \u00d6zellikle MR ve di\u011fer g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n tek ba\u015f\u0131na de\u011ferlendirilmesi, her zaman do\u011fru tan\u0131 veya tedavi karar\u0131na g\u00f6t\u00fcrm\u00fcyor. Memorial Kayseri Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Prof. Dr. Fatih Karaaslan, yapay zek\u00e2n\u0131n sa\u011fl\u0131k alan\u0131ndaki kullan\u0131m\u0131nda hekim de\u011ferlendirmesinin yerini alamayaca\u011f\u0131n\u0131 belirterek dikkat edilmesi gereken noktalar hakk\u0131nda bilgi verdi.<\/p>\n
Te\u015fhisi yapay zek\u00e2 de\u011fil, hasta koyuyor<\/strong><\/p>\n Yapay zek\u00e2n\u0131n hastal\u0131k te\u015fhisinde kullan\u0131m\u0131nda en \u00f6nemli noktalardan biri, verdi\u011fi yan\u0131tlar\u0131n kesin tan\u0131 olarak de\u011ferlendirilmemesidir. Ortopedi polikliniklerine ba\u015fvuran baz\u0131 hastalar, \u201cYapay zek\u00e2ya sordum, menisk\u00fcs\u00fcm y\u0131rt\u0131km\u0131\u015f; ameliyat gerekebilirmi\u015f\u201d \u015feklinde ifadelerle kendilerine tan\u0131 koyabilmektedir. Oysa burada te\u015fhisi yapay zek\u00e2 de\u011fil, hasta koymaktad\u0131r.\u00a0<\/p>\n Yapay zek\u00e2 mod\u00fcllerinin verdi\u011fi bilgilerin chatbotlar taraf\u0131ndan sesli veya yaz\u0131l\u0131 bi\u00e7imde sunulmas\u0131, kullan\u0131c\u0131da yan\u0131tlar\u0131n kesin ve g\u00fcvenilir bir t\u0131bbi de\u011ferlendirme oldu\u011fu alg\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturabilmektedir. Daha \u00f6nce \u201c\u0130nternette okudum, belki do\u011fru olmayabilir\u201d diyen kullan\u0131c\u0131lar\u0131n bir k\u0131sm\u0131, \u201cYapay zek\u00e2 b\u00f6yle s\u00f6ylediyse do\u011frudur\u201d yakla\u015f\u0131m\u0131na y\u00f6nelebilmektedir. Oysa sa\u011fl\u0131k s\u00f6z konusu oldu\u011funda teknoloji, hekim de\u011ferlendirmesinin yerine konulmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n \u0130leri teknolojiler ortopedide de kullan\u0131l\u0131yor<\/strong><\/p>\n Robotik diz ve kal\u00e7a cerrahisi ba\u015fta olmak \u00fczere ileri teknolojiler ortopedi alan\u0131nda kullan\u0131lmaktad\u0131r. Hekimler ayr\u0131ca yapay zek\u00e2dan akademik ve klinik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda da yararlanmaktad\u0131r. Yapay zek\u00e2n\u0131n bug\u00fcn ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 seviyenin yan\u0131 s\u0131ra gelecekteki kullan\u0131m alanlar\u0131 ve potansiyeli de sa\u011fl\u0131k profesyonelleri taraf\u0131ndan yak\u0131ndan takip edilmektedir. Yapay zek\u00e2 t\u0131bbi terimleri sadele\u015ftirebilir, MR raporlar\u0131n\u0131 daha anla\u015f\u0131l\u0131r bir dile \u00e7evirebilir ve hastan\u0131n doktoruna y\u00f6neltece\u011fi sorular\u0131 haz\u0131rlamas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilir. Ancak d\u00fczg\u00fcn kurulmu\u015f bir yan\u0131t, do\u011fru te\u015fhis anlam\u0131na gelmemektedir. Yapay zek\u00e2; hastan\u0131n y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc, dizdeki \u015fi\u015fli\u011fi, kas g\u00fcc\u00fcn\u00fc veya fizik muayenede ortaya \u00e7\u0131kan kilitlenmeyi de\u011ferlendiremez. Hasta taraf\u0131ndan belirtilmedi\u011fi s\u00fcrece kullan\u0131lan ila\u00e7lar\u0131, ge\u00e7irilmi\u015f cerrahileri veya yeni ba\u015flayan uyu\u015fma gibi \u00f6nemli klinik bilgileri de bilemeyebilir.<\/p>\n Sadece MR\u2019a bakarak karar verilmez<\/strong><\/p>\n T\u0131bbi bilgi testlerinde ba\u015far\u0131l\u0131 olan yapay zek\u00e2 sistemlerinin ger\u00e7ek kullan\u0131c\u0131larla yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde sa\u011fl\u0131k kararlar\u0131n\u0131 her zaman geleneksel internet aramas\u0131na k\u0131yasla daha do\u011fru hale getiremedi\u011fini ortaya koyan ara\u015ft\u0131rmalar bulunmaktad\u0131r. K\u0131sacas\u0131, t\u0131bbi bilgi sorular\u0131n\u0131 do\u011fru yan\u0131tlamak ile bir hastay\u0131 de\u011ferlendirmek ayn\u0131 \u015fey de\u011fildir. Ortopedide s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan yan\u0131lg\u0131lardan biri de MR g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcndeki bulgunun do\u011frudan ameliyat karar\u0131 anlam\u0131na geldi\u011finin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesidir. MR\u2019da menisk\u00fcs y\u0131rt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmesi tek ba\u015f\u0131na ameliyat gereklili\u011fini g\u00f6stermez. Hastan\u0131n ya\u015f\u0131, travman\u0131n \u015fekli, dizde kilitlenme olup olmad\u0131\u011f\u0131, k\u0131k\u0131rdaklar\u0131n durumu ve g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131ndaki k\u0131s\u0131tlanma birlikte de\u011ferlendirilmelidir.\u00a0<\/p>\n Benzer \u015fekilde \u00f6n \u00e7apraz ba\u011f\u0131 y\u0131rt\u0131lan her hastaya ayn\u0131 tedavi uygulanmad\u0131\u011f\u0131 gibi, dizinde kire\u00e7lenme bulunan her hasta da diz protezi aday\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n Hastal\u0131kla ilgili algoritma tek ba\u015f\u0131na yeterli olmayabilir\u00a0<\/strong><\/p>\n \u201cRobotik diz protezi bana uygun mu?\u201d gibi sorular\u0131n yan\u0131t\u0131 yaln\u0131zca g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re verilmemelidir. Hastan\u0131n muayene bulgular\u0131, ya\u015f\u0131, genel sa\u011fl\u0131k durumu, daha \u00f6nce uygulanan tedaviler ve bu tedavilere al\u0131nan yan\u0131t birlikte de\u011ferlendirilmelidir. Bu noktada yapay zek\u00e2n\u0131n hekimler taraf\u0131ndan bir destek arac\u0131 olarak kullan\u0131lmas\u0131 \u00f6nem kazanmaktad\u0131r. Yapay zek\u00e2n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z \u015fekilde verdi\u011fi yan\u0131tlar, \u00f6zellikle beklenmedik durumlarda veya kapsaml\u0131 t\u0131bbi ba\u011flam gerektiren vakalarda yetersiz ya da hatal\u0131 sonu\u00e7lara yol a\u00e7abilmektedir. Bununla birlikte yapay zek\u00e2n\u0131n hastal\u0131klar\u0131n erken tespitine y\u00f6nelik analizlerde \u00f6nemli bir yard\u0131mc\u0131 ara\u00e7 olabilece\u011fini g\u00f6steren \u00e7al\u0131\u015fmalar da bulunmaktad\u0131r. Burada temel nokta, yapay zek\u00e2n\u0131n te\u015fhis ve tedavi karar\u0131n\u0131n yerine de\u011fil, hekimin de\u011ferlendirmesini destekleyen bir ara\u00e7 olarak konumland\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n Karar\u0131 robot de\u011fil, hekim veriyor<\/strong><\/p>\n Cerrahide kullan\u0131lan robotik sistemler, cerrah\u0131n plan\u0131n\u0131 y\u00fcksek hassasiyetle uygulamas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmakta ancak kimin ameliyat edilece\u011fine karar vermemektedir. Benzer \u015fekilde yapay zek\u00e2 da \u00e7e\u015fitli bilgileri analiz edip sunabilmekte, ancak bu bilgileri hastan\u0131n ki\u015fisel durumuyla birle\u015ftirerek t\u0131bbi karara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren de\u011ferlendirme hekim taraf\u0131ndan yap\u0131lmaktad\u0131r. Bu nedenle hastalar\u0131n yapay zek\u00e2y\u0131 tamamen kullanmaktan ka\u00e7\u0131nmas\u0131 yerine, do\u011fru ama\u00e7la kullanmas\u0131 \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin yapay zek\u00e2dan tan\u0131 koymas\u0131n\u0131 istemek yerine olas\u0131 nedenleri a\u00e7\u0131klamas\u0131, eksik bilgileri belirtmesi, hangi belirtilerde acil sa\u011fl\u0131k ba\u015fvurusu gerekti\u011fini s\u0131ralamas\u0131 ve doktora sorulabilecek sorular\u0131 haz\u0131rlamas\u0131 istenebilir. K\u0131sacas\u0131 yapay zek\u00e2dan \u201ch\u00fck\u00fcm\u201d de\u011fil, muayeneye haz\u0131rl\u0131k istenmelidir.<\/p>\n \u00d6zel bilgiler yapay zek\u00e2ya geli\u015fig\u00fczel verilmemeli<\/strong><\/p>\n Gizlilik ko\u015fullar\u0131 ve verilerin nas\u0131l i\u015flendi\u011fi bilinmeyen sistemlere kimlik bilgileri ile sa\u011fl\u0131k durumuna ili\u015fkin mahrem belgeler geli\u015fig\u00fczel y\u00fcklenmemelidir. Ayr\u0131ca yapay zek\u00e2 taraf\u0131ndan verilen bir yan\u0131t do\u011frultusunda kullan\u0131lan ila\u00e7lar kesinlikle doktor \u00f6nerisi olmadan b\u0131rak\u0131lmamal\u0131 veya de\u011fi\u015ftirilmemelidir. Yapay zek\u00e2 veri analizinde g\u00fc\u00e7l\u00fc bir destek sa\u011flayabilse de hastan\u0131n t\u00fcm t\u0131bbi ge\u00e7mi\u015fini, bireysel ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 ve fizik muayene bulgular\u0131n\u0131 birlikte de\u011ferlendiren kapsaml\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131n yerini tutmamaktad\u0131r. Sa\u011fl\u0131kla ilgili kararlar yaln\u0131zca verilerin de\u011fil, hastan\u0131n ki\u015fisel \u00f6zelliklerinin ve klinik durumunun da de\u011ferlendirilmesini gerektirmektedir. Yapay zek\u00e2 sa\u011fl\u0131k alan\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc ve de\u011ferli bir destek arac\u0131 olabilir. Ancak tan\u0131 ve tedavi kararlar\u0131n\u0131n, hastay\u0131 b\u00fct\u00fcnc\u00fcl \u015fekilde de\u011ferlendiren nitelikli sa\u011fl\u0131k profesyonelleri taraf\u0131ndan verilmesi b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yapay zek\u00e2, t\u0131bbi bilgileri sadele\u015ftirme ve sa\u011fl\u0131kla ilgili sorulara yan\u0131t verme konusunda \u00f6nemli bir yard\u0131mc\u0131 ara\u00e7 haline gelirken, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n bu yan\u0131tlar\u0131 kesin te\u015fhis olarak de\u011ferlendirmesi yanl\u0131\u015f y\u00f6nlendirmelere neden olabiliyor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":35822,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-35821","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35821","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35821"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35821\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35823,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35821\/revisions\/35823"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/35822"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35821"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35821"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35821"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}