\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi Adli Kimya ve Adli Toksikoloji Anabilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Do\u00e7. Dr. Soner K\u0131z\u0131l, Y\u00d6K Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131kla M\u00fccadele Eylem Plan\u0131 kapsam\u0131nda verdi\u011fi Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131kla M\u00fccadele Konferans\u0131nda, ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yap\u0131c\u0131 maddeler, de\u011fi\u015fen kullan\u0131m bi\u00e7imleri, sosyal \u00e7evrenin etkisi ve korunma yollar\u0131n\u0131 ele ald\u0131.<\/p>\n
Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ne?<\/strong><\/p>\n Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n, ki\u015finin ya\u015fam\u0131n\u0131 olumsuz etkilemesine ra\u011fmen s\u00fcrd\u00fcrebildi\u011fi bir kullan\u0131m ya da davran\u0131\u015f \u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc oldu\u011funa dikkat \u00e7eken Do\u00e7. Dr. Soner K\u0131z\u0131l, \u201cBa\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k; bir nesneye, ki\u015fiye ya da bir varl\u0131\u011fa duyulan \u00f6nlenemez istek veya bir ba\u015fka iradenin etkisi alt\u0131na girme durumudur. Bir ki\u015finin bir \u015feye a\u015f\u0131r\u0131 ba\u011flanmas\u0131 ve bu durumdan zarar g\u00f6rmesine ra\u011fmen s\u00f6z konusu madde veya davran\u0131\u015f\u0131 terk edememesi olarak s\u00f6ylenebilir k\u0131saca.\u201d dedi.<\/p>\n Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n farkl\u0131 t\u00fcrleri bulundu\u011funu belirten Do\u00e7. Dr. K\u0131z\u0131l, madde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra t\u00fct\u00fcn, alkol, teknoloji ve kumar ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n da ele al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini kaydetti.<\/p>\n Elektronik sigarada \u201cBir kez deneyeyim\u201d yakla\u015f\u0131m\u0131na dikkat!<\/strong><\/p>\n T\u00fct\u00fcn ve sigara kullan\u0131m\u0131n\u0131n ciddi sorunlara yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Do\u00e7. Dr. Soner K\u0131z\u0131l, de\u011fi\u015fen t\u00fcketim al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131yla birlikte elektronik sigaralar\u0131n da yayg\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekti. Bu \u00fcr\u00fcnlerin \u201cdaha sa\u011fl\u0131kl\u0131\u201d veya \u201cdaha az zararl\u0131\u201d ifadeleriyle pazarlanmas\u0131n\u0131n riskleri g\u00f6z ard\u0131 ettirebildi\u011fini ifade eden Do\u00e7. Dr. K\u0131z\u0131l, \u201cElektronik sigaralarda \u015f\u00f6yle bir davran\u0131\u015f g\u00f6rebiliyoruz: Bir ki\u015fide cihaz bulunuyor, arkada\u015f\u0131na veriyor ya da arkada\u015f\u0131 \u2018Ben de deneyebilir miyim?\u2019 diye soruyor. Ancak bu \u00fcr\u00fcnlerin i\u00e7eri\u011finde farkl\u0131 kimyasallar, baz\u0131 durumlarda yasa d\u0131\u015f\u0131 yollarla eklenmi\u015f uyu\u015fturucu maddeler bulunabiliyor. Ki\u015fi, neye maruz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmeden, \u2018Sadece bir arkada\u015f\u0131mdan ald\u0131m, alt taraf\u0131 sigara, ne kadar zararl\u0131 olabilir ki?\u2019 diye d\u00fc\u015f\u00fcnerek t\u00fcketebiliyor.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n Do\u00e7. Dr. K\u0131z\u0131l, kullan\u0131m bi\u00e7iminin veya \u00fcr\u00fcn\u00fcn g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fcn de\u011fi\u015fmesinin riskleri ortadan kald\u0131rmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayarak, \u00f6zellikle i\u00e7eri\u011fi ve kayna\u011f\u0131 bilinmeyen \u00fcr\u00fcnlere kar\u015f\u0131 dikkatli olunmas\u0131 gerekti\u011fini belirtti.<\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n \u2018Bir kereden bir \u015fey olmaz\u2019 d\u00fc\u015f\u00fcncesine dikkat edin<\/strong><\/p>\n Madde kullan\u0131m\u0131nda \u00f6nemli tehlikelerden birinin, ki\u015finin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u00fcr\u00fcn\u00fcn ger\u00e7ek i\u00e7eri\u011fini bilmemesi oldu\u011funu vurgulayan Do\u00e7. Dr. K\u0131z\u0131l, \u00fcr\u00fcn\u00fcn ad\u0131 ya da ba\u015fkalar\u0131n\u0131n verdi\u011fi g\u00fcvencelerin i\u00e7eri\u011fi konusunda g\u00fcvenilir bir \u00f6l\u00e7\u00fct olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n \u00d6zellikle arkada\u015f ortam\u0131nda sunulan maddelere kar\u015f\u0131 dikkatli olunmas\u0131 gerekti\u011fini belirten Do\u00e7. Dr. K\u0131z\u0131l, \u201c\u2018Bir kereden bir \u015fey olmaz\u2019 d\u00fc\u015f\u00fcncesine dikkat edin. \u2018Bir defa\u2019, \u2018\u0130stedi\u011fim zaman b\u0131rak\u0131r\u0131m\u2019, \u2018Zaten ben herhangi bir \u015feye ba\u011f\u0131ml\u0131 de\u011filim, yeter ki b\u0131rakmak isteyeyim\u2019 tarz\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceler hi\u00e7bir \u015fekilde i\u015flemez.\u201d uyar\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019nin konumu ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131kla m\u00fccadelede sorumlulu\u011fu art\u0131r\u0131yor<\/strong><\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019nin uyu\u015fturucu ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 rotalar\u0131 \u00fczerindeki konumuna dikkat \u00e7eken Do\u00e7. Dr. Soner K\u0131z\u0131l, \u201cT\u00fcrkiye, uyu\u015fturucu ta\u015f\u0131nmas\u0131nda merkezi konumda bulunan bir \u00fclke. Bu da ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00f6nlenmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ne kadar \u00f6nemli \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmam\u0131z gerekti\u011fini ve sorumlulu\u011fumuzun b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6steriyor. T\u00fcrkiye, metamfetamin ve captagon yakalamalar\u0131n\u0131n y\u00fcksek oldu\u011fu \u00fclkeler aras\u0131nda yer al\u0131yor.\u201d dedi.<\/p>\n Maddeyle kolayla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f su\u00e7lara kar\u015f\u0131 fark\u0131ndal\u0131k \u00f6nemli<\/strong><\/p>\n E\u011flence ortamlar\u0131nda ki\u015filerin bilgisi d\u0131\u015f\u0131nda i\u00e7eceklerine madde eklenebildi\u011fini belirten K\u0131z\u0131l, alkol veya uyu\u015fturucu maddelerin ki\u015finin cinsel aktiviteye bilin\u00e7li bi\u00e7imde r\u0131za verme yetisini etkileyebildi\u011fini s\u00f6yledi. Bu durumun maddeyle kolayla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f cinsel sald\u0131r\u0131larda oldu\u011funu ifade eden Do\u00e7. Dr. K\u0131z\u0131l, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n \u201cBir e\u011flence ortam\u0131nda, ki\u015fi ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7evirdi\u011fi anda i\u00e7ece\u011fine madde eklenebiliyor veya kendisine bir i\u00e7ecek ikram edilebiliyor. Bunu yapan ki\u015fi her zaman bir yabanc\u0131 olmayabiliyor; ne yaz\u0131k ki ki\u015finin yak\u0131n \u00e7evresinden biri de olabiliyor. Burada yaln\u0131zca bireysel fark\u0131ndal\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil, bir bilim insan\u0131 olarak da d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz gerekiyor: Bu su\u00e7lar\u0131 nas\u0131l \u00f6nleyebiliriz?\u201d<\/p>\n Ba\u015fvurunun gecikmesi maddelerin tespitini zorla\u015ft\u0131rabiliyor<\/strong><\/p>\n Madde etkisi alt\u0131nda cinsel sald\u0131r\u0131ya maruz kalan ki\u015filerin korku, utan\u00e7 veya ya\u015fad\u0131klar\u0131ndan emin olamama nedeniyle yard\u0131m istemekte zorlanabildi\u011fini dile getiren Do\u00e7. Dr. K\u0131z\u0131l, gecikmenin toksikolojik incelemeleri g\u00fc\u00e7le\u015ftirebildi\u011fine dikkat \u00e7ekerek, \u201cKi\u015filer ilk ba\u015fta utan\u0131yor, \u00e7ekiniyor, s\u00f6yleyemiyor, korkuyor ya da emin olam\u0131yor. Cesaretini toplamas\u0131 i\u00e7in \u00fc\u00e7-d\u00f6rt g\u00fcn ge\u00e7ebiliyor. Bu s\u00fcre ge\u00e7ti\u011finde maddenin veya metabolitlerinin v\u00fccutta, kanda ve di\u011fer biyolojik \u00f6rneklerde tespit edilmesi zorla\u015fabiliyor. Bu nedenle h\u0131zl\u0131 hareket edilmesi ve ki\u015finin \u00e7evresindekilerin de bu konuda bilin\u00e7li olmas\u0131 \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.\u201d dedi.<\/p>\n Kolay ula\u015f\u0131lmas\u0131, alkol\u00fcn risklerini ortadan kald\u0131rm\u0131yor<\/strong><\/p>\n Alkol\u00fcn kolay temin edilebilmesinin zarars\u0131z oldu\u011fu alg\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturmamas\u0131 gerekti\u011fini vurgulayan Do\u00e7. Dr. K\u0131z\u0131l, \u201cAlkol, kolayca temin edilebildi\u011fi i\u00e7in sorun yokmu\u015f gibi g\u00f6r\u00fclebiliyor ancak ciddi tehlikeleri bulunuyor. Alkol t\u00fcketiminin d\u00fc\u015fmesi de insanlar\u0131n art\u0131k ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yap\u0131c\u0131 maddeler kullanmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmeyebilir. Farkl\u0131 e\u011filimler ortaya \u00e7\u0131kabilir; daha k\u0131sa s\u00fcrede etki g\u00f6steren ba\u015fka maddelere y\u00f6nelim olabilir.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u201c\u00d6nceden bir \u2018hay\u0131r\u2019 plan\u0131m\u0131z olmal\u0131\u201d<\/strong><\/p>\n Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131kla m\u00fccadelede bireyin kar\u015f\u0131la\u015fabilece\u011fi tekliflere nas\u0131l yan\u0131t verece\u011fini \u00f6nceden d\u00fc\u015f\u00fcnmesinin \u00f6nemine i\u015faret eden Do\u00e7. Dr. K\u0131z\u0131l, \u201c\u00d6nceden bir \u2018hay\u0131r\u2019 plan\u0131m\u0131z olmal\u0131. K\u0131sa ve kararl\u0131 bir \u015fekilde \u2018Hay\u0131r, kullanm\u0131yorum.\u2019 Ve kullan\u0131lan bir ortamsa gerekti\u011finde ortam\u0131 terk edebilmeli. Kullanmak zorunda de\u011fil, \u00f6yle bir talebi yok, kullanm\u0131yor, diyebilmeli.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n Madde kullan\u0131m\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan risk ta\u015f\u0131yan ortamlardan uzak durulmas\u0131 gerekti\u011fini de dile getiren Do\u00e7. Dr. K\u0131z\u0131l, \u201cUyu\u015fturucuyu bulabilece\u011fimiz ortamlardan uzak durmam\u0131z laz\u0131m. E\u011fer o \u015f\u00fcpheli bir ortamsa, kar\u015f\u0131la\u015fabilece\u011finiz bir ortamsa herhangi bir \u015fekilde maruz kalmasan\u0131z bile orada bulunmamal\u0131s\u0131n\u0131z.\u201d dedi.<\/p>\n Arkada\u015f \u00e7evresi kullan\u0131m bask\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131rabiliyor<\/strong><\/p>\n Arkada\u015f se\u00e7imlerinin \u00f6\u011frencilerin gelecekleri \u00fczerinde de etkili olabilece\u011fini belirten K\u0131z\u0131l, \u201cArkada\u015f \u00e7evresi burada tabii en \u00f6nemlilerinden bir tanesi. S\u00fcrekli madde kullan\u0131m\u0131n\u0131n oldu\u011fu sosyal ortamlar kullanma bask\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131rabilmektedir. O y\u00fczden se\u00e7ti\u011finiz arkada\u015f ortam\u0131 t\u00fcm hayat\u0131n\u0131z\u0131 belirleyecektir, kariyerinizi belirleyecektir. \u00c7evresel ortamda bulundu\u011funuz, maruz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131z her \u015fey sizi etkileyecektir. Bu iyi y\u00f6nden bakarsan\u0131z etkili, verimli bir \u015feyse sizi tabii ki pozitif anlamda etkileyecektir.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n S\u0131nav ba\u015far\u0131s\u0131 i\u00e7in bilin\u00e7siz ila\u00e7 kullanmay\u0131n!<\/strong><\/p>\n \u00d6\u011frencilerin s\u0131nav d\u00f6nemlerinde yo\u011fun bir akademik bask\u0131 hissedebilece\u011fine de\u011finen Do\u00e7. Dr. K\u0131z\u0131l, daha iyi odaklanmak veya ba\u015far\u0131y\u0131 art\u0131rmak amac\u0131yla ba\u015fkalar\u0131n\u0131n \u00f6nerdi\u011fi ila\u00e7lara y\u00f6nelmenin risklerine dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n Bir ilac\u0131n eczanede sat\u0131l\u0131yor olmas\u0131n\u0131n herkes taraf\u0131ndan kullan\u0131labilece\u011fi anlam\u0131na gelmedi\u011fini vurgulayan Do\u00e7. Dr. K\u0131z\u0131l, \u201c\u00c7ok yo\u011fun bir ders bask\u0131s\u0131 hissedebilirsiniz, \u00e7ok farkl\u0131 durumlar \u00fcst \u00fcste gelebilir ama s\u0131nav veya akademik ba\u015far\u0131y\u0131 art\u0131rmak amac\u0131yla \u00e7e\u015fitli maddeler kullanmak, daha odakl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmak amac\u0131yla \u2018\u015e\u00f6yle bir ila\u00e7 varm\u0131\u015f, zaten eczanede sat\u0131l\u0131yor, \u00e7ok iyi\u2019 diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp ba\u015fkalar\u0131ndan kimyasallar almay\u0131n\u0131z. Re\u00e7eteli olarak sat\u0131lan ila\u00e7lar ki\u015fiye \u00f6zeldir. Doktorun tan\u0131s\u0131yla birlikte belirlenir. Eczanede olmas\u0131, bir yerde rahatl\u0131kla temin ediliyor olmas\u0131 onun iyi oldu\u011fu anlam\u0131na gelmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc o ila\u00e7 ki\u015fiye \u00f6zeldir.\u201d dedi.<\/p>\n \u201cBug\u00fcn verdi\u011finiz karar t\u00fcm hayat\u0131n\u0131z\u0131 etkileyecek\u201d<\/strong><\/p>\n Konu\u015fmas\u0131n\u0131n sonunda \u00f6\u011frencilere \u00fcniversite ya\u015fam\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 se\u00e7imlerin \u00f6nemini hat\u0131rlatan Do\u00e7. Dr. K\u0131z\u0131l, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle tamamlad\u0131:<\/p>\n \u201cUnutmay\u0131n; bug\u00fcn, \u015fu anda verdi\u011finiz, birinci s\u0131n\u0131fta, ikinci s\u0131n\u0131fta verdi\u011finiz karar sizin t\u00fcm kariyerinizi etkileyecek, t\u00fcm hayat\u0131n\u0131z\u0131 etkileyecektir. Bu sebeple de \u015fu an att\u0131\u011f\u0131n\u0131z en ufak ad\u0131m, temelinizi g\u00fc\u00e7l\u00fc olarak olu\u015fturman\u0131za katk\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r.\u201d\u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi Adli Kimya ve Adli Toksikoloji Anabilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Do\u00e7.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":36005,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-36004","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36004","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36004"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36004\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36006,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36004\/revisions\/36006"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/36005"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36004"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36004"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36004"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}