{"id":36772,"date":"2026-10-01T12:00:10","date_gmt":"2026-10-01T09:00:10","guid":{"rendered":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/2026\/10\/01\/genetik-risklerinizi-yasam-aliskanliklarinizla-azaltabilirsiniz\/"},"modified":"2026-10-01T12:00:11","modified_gmt":"2026-10-01T09:00:11","slug":"genetik-risklerinizi-yasam-aliskanliklarinizla-azaltabilirsiniz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/2026\/10\/01\/genetik-risklerinizi-yasam-aliskanliklarinizla-azaltabilirsiniz\/","title":{"rendered":"Genetik risklerinizi ya\u015fam al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131zla azaltabilirsiniz!"},"content":{"rendered":"<p> Ya\u015f almak ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olsa da ya\u015flanma s\u00fcrecinin nas\u0131l ilerleyece\u011fi yaln\u0131zca takvimdeki ya\u015f\u0131m\u0131zla belirlenmiyor.\u00a0Genetik miras\u0131m\u0131z baz\u0131 hastal\u0131klara yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 etkileyebiliyor; ancak fiziksel aktiviteden beslenmeye, uykudan sosyal ili\u015fkilere kadar ya\u015fam\u0131m\u0131z boyunca s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz al\u0131\u015fkanl\u0131klar da sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015flanmada \u00f6nemli rol oynuyor.\u00a0<\/p>\n<p><strong>Ac\u0131badem Kad\u0131k\u00f6y (Dr. \u015einasi Can) Hastanesi \u0130\u00e7 Hastal\u0131klar\u0131, Geriatri Uzman\u0131 Prof. Dr. Berrin Karada\u011f<\/strong>, toplumumuzda bir\u00e7ok ki\u015finin \u201cAnnemde de babamda da kalp hastal\u0131\u011f\u0131, diyabet var. Genetik kaderim bu, elimden ne gelir ki?\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesinde oldu\u011funu belirterek \u201cJaponya bir deprem \u00fclkesidir. Co\u011frafi yap\u0131s\u0131, yani \u2018geneti\u011fi\u2019 gere\u011fi her an y\u0131k\u0131c\u0131 bir sars\u0131nt\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. Ancak Japonlar, do\u011fru m\u00fchendislik ve sa\u011flam binalarla en \u015fiddetli depremlere bile meydan okurlar. \u0130\u015fte bizim v\u00fccudumuz da b\u00f6yledir. Genetik miras\u0131n\u0131z size riskli bir zemin sunmu\u015f olabilir; ancak in\u015fa edece\u011finiz sa\u011flam ya\u015fam al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131, bu risklerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 veya etkilerini azaltmaya yard\u0131mc\u0131 olur. Ya\u015flanmay\u0131 tamamen durduramay\u0131z ama biyolojik saatimizi yava\u015flatmak, gen\u00e7lik y\u0131llar\u0131ndan itibaren ataca\u011f\u0131m\u0131z do\u011fru ad\u0131mlarla bizim elimizdedir\u201d diyor.\u00a0<\/p>\n<p>Sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015flanmaya y\u00f6nelik ad\u0131mlar\u0131n, gen\u00e7 ve orta ya\u015flardan itibaren at\u0131lmas\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Prof. Dr. Karada\u011f, <strong>1 Ekim D\u00fcnya Ya\u015fl\u0131lar G\u00fcn\u00fc<\/strong> kapsam\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, ya\u015fl\u0131l\u0131kta fiziksel ve zihinsel a\u00e7\u0131dan din\u00e7 kalabilmenin 10 p\u00fcf noktas\u0131n\u0131 anlatt\u0131, \u00f6nemli uyar\u0131lar ve \u00f6nerilerde bulundu.\u00a0<\/p>\n<ul>\n<li><strong>H\u00fccresel yak\u0131t\u0131 ayarlamak: Akdeniz tipi beslenme ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 kilo<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>S\u00fcrekli y\u00fcksek kalorili, i\u015flenmi\u015f ve \u015fekerli \u00fcr\u00fcnler t\u00fcketmek, h\u00fccrelerimizin paslanmas\u0131n\u0131 ve ya\u015flanmay\u0131 h\u0131zland\u0131r\u0131r. \u00a0Gen\u00e7likten itibaren antioksidanlardan, zeytinya\u011f\u0131, sebze, meyve, tam tah\u0131l ve liften zengin Akdeniz tipi beslenme benimsenmelidir. Porsiyonlar\u0131 hafif\u00e7e azaltmak ve taba\u011f\u0131 farkl\u0131 renklerde besinlerle \u00e7e\u015fitlendirmek, h\u00fccresel ya\u015flanmay\u0131 yava\u015flat\u0131r, h\u00fccrelerimizin kalitesini do\u011frudan korur ve v\u00fccuda ihtiyac\u0131 olan t\u00fcm koruyucu beslenme \u00f6\u011felerini sa\u011flar. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 v\u00fccut a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak da sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015flanman\u0131n \u00f6nemli ad\u0131mlar\u0131ndand\u0131r.\u00a0<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Kas rezervini korumak: Diren\u00e7 ve g\u00fc\u00e7 egzersizleri\u00a0<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>Prof. Dr. Berrin Karada\u011f, ya\u015fl\u0131l\u0131kta en b\u00fcy\u00fck biyolojik tehditlerden birinin kas k\u00fctlesi kayb\u0131 oldu\u011funu belirterek \u015f\u00f6yle konu\u015fuyor: \u201cSadece y\u00fcr\u00fcmek kaslar\u0131 korumaya yetmez. Haftada en az iki g\u00fcn kaslar\u0131 zorlayan hafif a\u011f\u0131rl\u0131k veya diren\u00e7 egzersizleri yapmal\u0131y\u0131z. Gen\u00e7likte ve orta ya\u015flarda ne kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc bir kas ve kemik rezervi olu\u015fturursan\u0131z, ileri ya\u015flarda dengeniz o kadar sa\u011flam olur. Kas k\u00fctlesi, ya\u015fl\u0131l\u0131k d\u00f6nemindeki gizli metabolik sigortam\u0131zd\u0131r. Kuvvetli kaslar eklemlere binen y\u00fck\u00fc azaltarak kire\u00e7lenmeyi ve kronik a\u011fr\u0131lar\u0131 da engeller. G\u00fc\u00e7l\u00fc bir iskelet yap\u0131s\u0131, ileri ya\u015fta kimseye ba\u011f\u0131ml\u0131 olmadan \u00f6zg\u00fcrce hareket edebilmenin tek anahtar\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Gece mesaisi: Kaliteli uyku ve h\u00fccresel onar\u0131m\u00a0<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>Uyku, v\u00fccudun gece temizli\u011fi ve derin bak\u0131m seans\u0131d\u0131r. Melatonin ve b\u00fcy\u00fcme hormonu gibi kritik anti-aging (ya\u015flanma kar\u015f\u0131t\u0131) hormonlar derin uykuda en \u00fcst seviyede salg\u0131lan\u0131r. Her gece 7-8 saat kesintisiz uyku, beyindeki zararl\u0131 protein at\u0131klar\u0131n\u0131n temizlenmesini sa\u011flayarak \u00a0bili\u015fsel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131na katk\u0131 sa\u011flar. Yetersiz uyku ise ertesi g\u00fcn kronik bir stres tablosu yaratarak h\u00fccrelerin erkenden ya\u015flanmas\u0131na yol a\u00e7ar. Uyudu\u011funuz odan\u0131n tamamen karanl\u0131k ve serin olmas\u0131na \u00f6zen g\u00f6stermelisiniz.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Beyni antrenmans\u0131z b\u0131rakmamak: Bili\u015fsel esneklik ve sosyal ba\u011flar<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>Emeklilik d\u00f6nemi \u2018zihinsel bir duraklama veya inzivaya \u00e7ekilme\u2019 olarak g\u00f6r\u00fclmemelidir. Beyin, kullan\u0131lmad\u0131k\u00e7a k\u00f6relen n\u00f6ronal a\u011flara sahiptir. Yeni bir dil \u00f6\u011frenmek, bir enstr\u00fcman \u00e7almak veya s\u00fcrekli yeni bilgiler edinmek beyindeki sinirsel ba\u011flar\u0131 canl\u0131 tutar. G\u00fc\u00e7l\u00fc sosyal ili\u015fkiler ve dostluklar kurmak da, yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve buna ba\u011fl\u0131 depresif s\u00fcre\u00e7leri \u00f6nleyerek \u00f6mr\u00fc uzat\u0131r. Sevdiklerinizle ge\u00e7irdi\u011finiz kaliteli zamanlar, beyinde mutluluk hormonu salg\u0131latarak bili\u015fsel gerilemeyii yava\u015flat\u0131r. Zihninizi her g\u00fcn \u015fa\u015f\u0131rtacak yeni bulmacalar veya rotalar deneyerek onu tembellikten kurtar\u0131n. Sosyal olarak aktif olan bireylerin biyolojik ya\u015f\u0131n\u0131n, akranlar\u0131na g\u00f6re \u00e7ok daha gen\u00e7 kald\u0131\u011f\u0131 t\u0131bben kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>\u2018\u0130kinci beyni\u2019 beslemek: Ba\u011f\u0131rsak mikrobiyotas\u0131 sa\u011fl\u0131\u011f\u0131<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>Prof. Dr. Berrin Karada\u011f, ba\u011f\u0131rsaklar\u0131m\u0131zdaki milyarlarca yararl\u0131 bakterinin, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminden ruh halini y\u00f6netmeye dek \u00f6nemli i\u015flevleri oldu\u011funu ancak ya\u015fland\u0131k\u00e7a azalmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek \u015f\u00f6yle konu\u015fuyor: \u201cYo\u011furt, kefir, tur\u015fu gibi fermente g\u0131dalar ve bol lifli sebzeler t\u00fcketerek ba\u011f\u0131rsak mikrobiyotas\u0131n\u0131 zengin tutmak, sistemik kronik enflamasyonu bask\u0131laman\u0131n ve ya\u015flanmay\u0131 yava\u015flatman\u0131n en modern t\u0131bbi yoludur. Sa\u011fl\u0131ks\u0131z bir ba\u011f\u0131rsak floras\u0131, t\u00fcm v\u00fccuda yay\u0131lan sessiz bir yang\u0131n\u0131n fitilini ate\u015fler. Mutluluk hormonu olan serotoninin b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 burada \u00fcretildi\u011finden, ba\u011f\u0131rsak sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fl\u0131l\u0131kta hayata pozitif bakabilmenin de gizli form\u00fcl\u00fcd\u00fcr.\u201d<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Mitokondriyal sa\u011fl\u0131k: Kronik stres y\u00f6netimi<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>Kronik stres, h\u00fccrelerimizin enerji santralleri olan mitokondrilere do\u011frudan zarar verir ve v\u00fccutta sessiz bir &#8220;enflamasyon&#8221; (i\u00e7 yang\u0131) durumu yarat\u0131r. Meditasyon, do\u011fada zaman ge\u00e7irmek veya d\u00fczenli nefes egzersizleri yapmak, stres hormonu kortizol\u00fc dengeler. Sakin ve dingin bir zihin, h\u00fccre d\u00fczeyinde ya\u015flanma h\u0131z\u0131n\u0131 yava\u015flatan en do\u011fal ila\u00e7t\u0131r. S\u00fcrekli endi\u015fe halinde ya\u015famak, DNA&#8217;lar\u0131m\u0131z\u0131n koruyucu kapaklar\u0131 olan telomerleri h\u0131zla k\u0131salt\u0131r. Hayat\u0131n getirdi\u011fi zorluklara kar\u015f\u0131 geli\u015ftirece\u011finiz psikolojik dayan\u0131kl\u0131l\u0131k, cildinizdeki k\u0131r\u0131\u015f\u0131kl\u0131klardan damar sertli\u011finize kadar her \u015feyi etkiler. G\u00fcn i\u00e7inde kendinize sadece \u2018durma\u2019 ve nefes alma molalar\u0131 vererek enerji santrallerinizi koruma alt\u0131na al\u0131n.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>V\u00fccudun ak\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131: Hidrasyon ve h\u00fccresel su dengesi<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>Ya\u015f ilerledik\u00e7e v\u00fccudun susuzluk hissi ve alg\u0131s\u0131 azalarak kronik susuzlu\u011fa neden olur. H\u00fccrelerin toksinlerden ar\u0131nmas\u0131, b\u00f6brek fonksiyonlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve cildin elastikiyeti i\u00e7in yeterli su t\u00fcketimi \u015fartt\u0131r. Yeterince su i\u00e7medi\u011fimizde kan\u0131m\u0131z koyula\u015f\u0131r ve kalbimiz dokular\u0131 beslemek i\u00e7in \u00e7ok daha fazla \u00e7al\u0131\u015fmak zorunda kal\u0131r. Eklemlerimizin aras\u0131ndaki s\u0131v\u0131 seviyesinin korunmas\u0131 ve hareket kabiliyetimizin azalmamas\u0131 da do\u011frudan su t\u00fcketimimize ba\u011fl\u0131d\u0131r. Masan\u0131zda her zaman dolu bir s\u00fcrahi bulundurmay\u0131 ya\u015famsal bir al\u0131\u015fkanl\u0131k haline getirin.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Kemik g\u00fcc\u00fc ve hormonal denge: D vitamini ve do\u011fru takviyeler<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>Ya\u015flanma s\u00fcrecinde kemik yo\u011funlu\u011funu korumak ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc tutmak i\u00e7in D vitamini, magnezyum ve B12 gibi de\u011ferlerin yeterli seviyede olmas\u0131 gerekir. Hekim kontrol\u00fcnde do\u011fru takviye stratejisi, eksilen biyolojik depolar\u0131 doldurur. Kulaktan dolma bilgilerle, rastgele vitamin kullanmak yerine, kan analizlerinize g\u00f6re hekim \u00f6nerisi do\u011frultusunda gerekli takviyeleri almal\u0131s\u0131n\u0131z. Ya\u015f al\u0131rken kemik erimesine dur demek, ilerideki ad\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131n k\u0131r\u0131lmaz g\u00fcvencesidir.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Damar ya\u015f\u0131n\u0131 korumak: Kardiyovask\u00fcler esneklik ve toksinlerden ka\u00e7\u0131nmak<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>Sigara, alkol ve a\u015f\u0131r\u0131 tuz gibi damar\u0131n i\u00e7 \u00e7eperini bozan fakt\u00f6rlerden uzak durmak hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r. D\u00fczenli kardiyo egzersizleri (tempolu y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f, y\u00fczme, bisiklet) damar esnekli\u011fini koruyarak dokulara giden oksijen miktar\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r ve organ ya\u015flanmas\u0131n\u0131 geciktirir. Esnekli\u011fini kaybeden sertle\u015fmi\u015f damarlar, y\u00fcksek tansiyona ve dolay\u0131s\u0131yla kalp krizine davetiye \u00e7\u0131kar\u0131r. Damar sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak, t\u00fcm organlar\u0131m\u0131za gen\u00e7lik iksiri pompalamak demektir.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Proaktif T\u0131p: D\u00fczenli check-up ve koruyucu sa\u011fl\u0131k taramalar\u0131<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>Prof. Dr. Berrin Karada\u011f, hastal\u0131k kap\u0131y\u0131 \u00e7almadan, fonksiyon kayb\u0131 geli\u015fmeden \u00f6nce \u00f6nlem alman\u0131n, modern geriatrinin temel yasas\u0131 oldu\u011funu belirterek, \u201cTansiyon, kan \u015fekeri ve kolesterol de\u011ferlerinin yak\u0131n takibi, damar sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 sessiz hasarlardan korur. Ya\u015f\u0131n\u0131za uygun d\u00fczenli sa\u011fl\u0131k taramalar\u0131n\u0131 ve a\u015f\u0131lar\u0131 ihmal etmemek, genetik fay hatlar\u0131n\u0131z\u0131n nerede oldu\u011funu bilip ona g\u00f6re koruyucu duvarlar \u00f6rmenizi sa\u011flar. T\u0131pta en ucuz ve en etkili tedavi, hastal\u0131ktan korunmakt\u0131r. K\u00fc\u00e7\u00fck bir kan tahlili veya erken fark edilen bir dengesizlik, y\u0131llar\u00a0sonra b\u00fcy\u00fck bir felakete d\u00f6n\u00fc\u015febilecek bir hastal\u0131\u011f\u0131 ba\u015flamadan bitirebilir. Bedeninizi dinleyin ama onu d\u00fczenli olarak uzman bir hekim m\u00fchendisli\u011fine emanet etmeyi de unutmay\u0131n.\u201d<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ya\u015f almak ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olsa da ya\u015flanma s\u00fcrecinin nas\u0131l ilerleyece\u011fi yaln\u0131zca takvimdeki ya\u015f\u0131m\u0131zla belirlenmiyor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":36773,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-36772","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36772","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36772"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36772\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36774,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36772\/revisions\/36774"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/36773"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36772"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36772"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36772"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}