Kalp ve damar hastal\u0131klar\u0131 yaln\u0131zca ileri ya\u015flarda ortaya \u00e7\u0131kan bir sa\u011fl\u0131k sorunu de\u011fildir. Y\u0131llar i\u00e7inde biriken risk fakt\u00f6rleri nedeniyle gen\u00e7 ya\u015flarda da kendini g\u00f6sterebiliyor. Kontrols\u00fcz tansiyon, y\u00fcksek kolesterol, hareketsizlik, sigara ve stres gibi fakt\u00f6rler damarlar\u0131n biyolojik ya\u015f\u0131n\u0131 do\u011fum tarihinden \u00e7ok daha ileriye ta\u015f\u0131yabiliyor. Peki, kalp damarlar\u0131m\u0131z\u0131n daha ya\u015fl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6steren hangi i\u015faretlere dikkat etmemiz ve hangi \u00f6nlemleri almam\u0131z gerekiyor? Memorial G\u00f6ztepe Hastanesi Kardiyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Prof. Dr. Ahmet Ekmek\u00e7i, kalp sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 etkileyen belirtiler ve korunma yollar\u0131 hakk\u0131nda bilgi verdi.<\/p>\n
Kalp ya\u015f\u0131n\u0131z do\u011fum tarihinizden farkl\u0131 olabilir<\/strong><\/p>\n Damarlar\u0131m\u0131zdaki y\u0131pranma, do\u011fum tarihimizden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak kalp sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n ger\u00e7ek ya\u015f\u0131n\u0131 ortaya koyabilmektedir. K\u0131sacas\u0131 kalbimizin ger\u00e7ek ya\u015f\u0131n\u0131 belirleyen kimlikteki do\u011fum tarihi de\u011fil, damarlar\u0131m\u0131z\u0131n ne kadar y\u0131prand\u0131\u011f\u0131d\u0131r. T\u0131pta buna biyolojik damar ya\u015f\u0131 denilmektedir. Ateroskleroz yani damar sertli\u011fi bir gecede ortaya \u00e7\u0131kmaz, y\u0131llar i\u00e7inde damar duvar\u0131na biriken k\u00fcm\u00fclatif hasar\u0131n sonucudur. Bu sebeple maalesef kontrol alt\u0131na al\u0131nmam\u0131\u015f tansiyon, yo\u011fun LDL kolesterol, ins\u00fclin direnci ve sigara gibi etkenlere uzun s\u00fcre maruz kalan 35 ya\u015f\u0131ndaki bir ki\u015finin damarlar\u0131, 60 ya\u015f\u0131ndaki birinin sertli\u011fine ula\u015fabilmektedir.<\/p>\n Kalbi en \u00e7ok y\u00fcksek tansiyon ve hareketsizlik yoruyor<\/strong><\/p>\n Tansiyon y\u00fcksek oldu\u011funda kalp, kan\u0131 daralm\u0131\u015f damarlara pompalamak i\u00e7in fazladan g\u00fc\u00e7 harcar ve kalp kas\u0131 kal\u0131nla\u015f\u0131r. Bu kal\u0131nla\u015fma kalbin esnekli\u011fini kaybedip zamanla yetersizli\u011fe s\u00fcr\u00fcklenmesine yol a\u00e7ar. Hareketsizlik de bacak kaslar\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in damarlar\u0131n kendini geni\u015fletmesini sa\u011flayan nitrik oksit \u00fcretimini azalt\u0131r, ins\u00fclin direncini art\u0131r\u0131r ve iyi kolesterol\u00fc (HDL) d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k her g\u00fcn 7-8 bin ad\u0131m ya da haftada 150 dakika tempolu y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f, damarlar\u0131 elastik tutarak kalp krizi riskini y\u00fczde 30’lara varan oranda azaltabilmektedir.<\/p>\n Kalp damarlar\u0131 daral\u0131rken bu 5 belirtiyi veriyor<\/strong><\/p>\n Kalp krizi her zaman \u015fiddetli bir a\u011fr\u0131yla gelmez; damarlar daral\u0131rken v\u00fccut \u00f6nce sessiz ipu\u00e7lar\u0131 verebilir. Kalp damarlar\u0131n\u0131z daral\u0131rken verdi\u011fi en \u00f6nemli 5 i\u015faret \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n Gen\u00e7 kalp hastal\u0131klar\u0131nda en \u00f6nemli neden elektronik sigara<\/strong><\/p>\n 20’li ve 30’lu ya\u015flarda kalp krizi art\u0131k \u00e7ok daha s\u0131k g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bunun nedenleri aras\u0131nda i\u015flenmi\u015f g\u0131da ve hareketsiz ya\u015fam\u0131n erken ya\u015fta metabolik sendromu tetiklemesi, damarlar\u0131 erkenden t\u0131kayabilen Lipoprotein(a) gibi genetik risklerin taranmamas\u0131 ve elektronik sigara\/nikotin kullan\u0131m\u0131n\u0131n artmas\u0131 yer almaktad\u0131r. Enerji i\u00e7ecekleri de masum de\u011fildir; i\u00e7erdikleri yo\u011fun kafein, taurin ve \u015feker kan bas\u0131nc\u0131n\u0131 ve kalp h\u0131z\u0131n\u0131 aniden y\u00fckseltip damarlarda ani b\u00fcz\u00fc\u015fmeye yol a\u00e7abilir, fark edilmemi\u015f bir ritim bozuklu\u011fu varsa \u00f6l\u00fcmc\u00fcl aritmileri tetikleyebilir.<\/p>\n Stres damarlar\u0131n biyokimyasal bir zehri<\/strong><\/p>\n Kronik stres yaln\u0131zca zihinsel bir y\u00fck de\u011fil, biyokimyasal bir damar zehridir; s\u00fcrekli y\u00fcksek kalan kortizol ve adrenalin kalp h\u0131z\u0131n\u0131 ve tansiyonu art\u0131r\u0131r, damar\u0131n i\u00e7 tabakas\u0131nda mikroskobik hasar yarat\u0131r ve p\u0131ht\u0131la\u015fma e\u011filimini art\u0131rarak sessiz duran bir pla\u011f\u0131n \u00e7atlamas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rabilir. Yo\u011fun bir \u00fcz\u00fcnt\u00fc veya travma sonras\u0131nda kalbin ge\u00e7ici olarak kas\u0131lma g\u00fcc\u00fcn\u00fc yitirdi\u011fi “k\u0131r\u0131k kalp sendromu” (Takotsubo kardiyomiyopatisi) da bu stres hormonlar\u0131n\u0131n do\u011frudan etkisiyle ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n Hi\u00e7bir \u015fikayetiniz olmasa da bu kontrolleri yapt\u0131r\u0131n \u00a0<\/strong><\/p>\n Ateroskleroz sessiz ilerledi\u011fi i\u00e7in \u015fikayet olmasa bile d\u00fczenli kontrol \u00f6nemlidir. Y\u0131lda en az bir kez tansiyon \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc, a\u00e7l\u0131k kan \u015fekeri, HbA1c, lipit profili ve hayatta en az bir kez Lipoprotein(a) ile ApoB d\u00fczeyi \u00f6l\u00e7\u00fclmelidir. EKG ve ekokardiyografi kalbin elektriksel iletisini ve yap\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6sterirken, ailesinde erken kalp hastal\u0131\u011f\u0131 olan veya orta riskli ki\u015filerde koroner kalsiyum skoru veya koroner BT anjiyografi gelecekteki kriz riskini \u00f6ng\u00f6rebilir.<\/p>\n \u0130ki b\u00fcy\u00fck hata tedaviyi geciktiriyor<\/strong><\/p>\n Tansiyon ve kolesterol normale d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde ilac\u0131 kendi kendine b\u0131rakmak en s\u0131k yap\u0131lan hatalardan biridir. Bu ila\u00e7lar damar\u0131 koruyan birer kalkand\u0131r ve kesildi\u011finde risk kald\u0131\u011f\u0131 yerden devam eder. \u0130kinci b\u00fcy\u00fck hata, g\u00f6\u011f\u00fcs bask\u0131s\u0131 veya kol uyu\u015fmas\u0131 gibi belirtileri “ge\u00e7er” diyerek saatlerce beklemektir. Kalp krizinde kaybedilen her dakika geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan kalp kas\u0131 kayb\u0131 demektir. Bu nedenle \u015f\u00fcphe an\u0131nda hemen 112 aranmal\u0131 veya en yak\u0131n acil servise ba\u015fvurulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Verilerinizi bilmezseniz kalp sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 y\u00f6netemezsiniz<\/strong><\/p>\n Tansiyon, a\u00e7l\u0131k \u015fekeri, LDL kolesterol ve bel \u00e7evresi gibi kendi verilerini bilmeyen kalp sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in riskini y\u00f6netemez. Bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra her zaman belirtti\u011fimiz gibi beslenme \u00e7ok \u00e7ok \u00f6nemli. Akdeniz tipi beslenmeye ge\u00e7mek, i\u015flenmi\u015f ve \u015fekerli g\u0131dalardan uzak durmak, d\u00fczenli hareket ve kaliteli uykuyu ya\u015fam rutinine eklemek gerekir. Damar t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 50 ya\u015f\u0131nda aniden ortaya \u00e7\u0131kan bir talihsizlik de\u011fil, 20’li ya\u015flardan itibaren biriken ihmallerin sonucudur. Modern kardiyolojinin as\u0131l ba\u015far\u0131s\u0131 t\u0131kanan damar\u0131 tedavi etmek de\u011fil, hi\u00e7 t\u0131kanmamas\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r.\u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kalp ve damar hastal\u0131klar\u0131 yaln\u0131zca ileri ya\u015flarda ortaya \u00e7\u0131kan bir sa\u011fl\u0131k sorunu de\u011fildir.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":40817,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-40816","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40816","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=40816"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40816\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":40818,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40816\/revisions\/40818"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40817"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=40816"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=40816"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=40816"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n