Mantar zehirlenmelerinin \u00f6zellikle sonbahar ve ilkbahar aylar\u0131nda artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Prof. Dr. Ahmet Ayd\u0131n, \u201cZehirli ve yenilebilir mantarlar\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015flerine, renklerine veya kokular\u0131na bakarak ay\u0131rt edemezsiniz. Ayn\u0131 b\u00f6lgede farkl\u0131 t\u00fcrleri yeti\u015febilir. Zehirli ve yenilebilir mantarlar birbirine benzeyebilir. Zehirli mantar\u0131n pi\u015firilmesiyle zehri ortadan kalkmaz\u201d dedi.<\/p>\n
Yeditepe \u00dcniversitesi Eczac\u0131l\u0131k Fak\u00fcltesi Farmas\u00f6tik Toksikoloji Anabilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Ahmet Ayd\u0131n, do\u011fadan toplanan mantarlar\u0131n \u00f6l\u00fcmc\u00fcl zehirlenmelere yol a\u00e7abilece\u011fi uyar\u0131s\u0131nda bulundu. Baz\u0131 mantarlar\u0131n t\u00fcketildikten k\u0131sa s\u00fcre sonra, baz\u0131lar\u0131n\u0131n ise g\u00fcnler sonra belirti verebildi\u011fini belirten Ayd\u0131n, zehirlenmenin karaci\u011fer yetmezli\u011fine ve \u00f6l\u00fcme neden olabilece\u011fini s\u00f6yledi. Ayd\u0131n, do\u011fadan toplanan mantarlar yerine marketlerde sat\u0131lan k\u00fclt\u00fcr mantarlar\u0131n\u0131n tercih edilmesi gerekti\u011fini kaydetti.<\/p>\n
\u2018Mantar Zehirlenmeleri Sonbahar ve \u0130lkbaharda Art\u0131yor\u2019<\/strong><\/p>\n Mantar zehirlenmelerinin T\u00fcrkiye\u2019de genellikle belirli d\u00f6nemlerde artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Prof. Dr. Ahmet Ayd\u0131n, \u201cBu d\u00f6nemler \u00e7o\u011funlukla havalar\u0131n nemli ve ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 oldu\u011fu sonbahar ve ilkbahar aylar\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc mantarlar nemli ortamlar\u0131 sever ve uygun ko\u015fullarda h\u0131zla b\u00fcy\u00fcr. Halk\u0131m\u0131z da do\u011fada yeti\u015fen mantarlar\u0131n lezzetli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc veya bu mantarlar\u0131 tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 sand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in onlar\u0131 toplay\u0131p t\u00fcketiyor. Bunun sonucunda maalesef her y\u0131l \u00fclkemizde zehirlenme vakalar\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n \u2018G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcne ve Rengine Bakarak Ay\u0131rt Edemezsiniz\u2019<\/strong><\/p>\n Zehirli ve yenilebilir mantarlar\u0131n birbirine \u00e7ok benzeyebildi\u011fine dikkati \u00e7eken Ayd\u0131n, mantarlar\u0131n zehirli olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015flerine, renklerine, kokular\u0131na veya dokular\u0131na bak\u0131larak anla\u015f\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n Prof. Dr. Ayd\u0131n, \u201cBildi\u011finizi zannetseniz bile mantarlar birbirine o kadar \u00e7ok benzeyebilir ki yenilebilir ve zehirli olanlar\u0131 ay\u0131rt etmek olduk\u00e7a zorla\u015f\u0131r. Vatanda\u015flar\u0131m\u0131z televizyonda veya bir foto\u011frafta g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc mantar\u0131n yenilebilir oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp \u2018Bu mantara benziyor, bunu toplay\u0131p yiyeyim\u2019 dedi\u011finde \u00e7ok ciddi sorunlarla kar\u015f\u0131la\u015fabilir\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n Mantar t\u00fcketiminde risk al\u0131nmamas\u0131 gerekti\u011fini vurgulayan Ayd\u0131n, \u201cBen hep \u015funu s\u00f6ylerim: Mantar yemezseniz \u00f6lmezsiniz. Ancak zehirli bir mantar yerseniz maalesef hayat\u0131n\u0131z\u0131 kaybedebilirsiniz\u201d dedi.<\/p>\n \u2018Baz\u0131 Mantarlarda Belirtiler Saatler Sonra Ortaya \u00c7\u0131k\u0131yor\u2019<\/strong><\/p>\n Mantar zehirlenmesinin belirtilerinin t\u00fcketilen mantar\u0131n t\u00fcr\u00fcne g\u00f6re de\u011fi\u015fti\u011fini belirten Prof. Dr. Ayd\u0131n, baz\u0131 mantarlar\u0131n t\u00fcketildikten yakla\u015f\u0131k 30-45 dakika sonra bulant\u0131, kusma ve ishal gibi \u015fik\u00e2yetlere neden olabildi\u011fini s\u00f6yledi. Bu belirtilerin erken ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n ki\u015finin hastaneye ba\u015fvurmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabildi\u011fini ifade eden Ayd\u0131n, baz\u0131 zehirli mantarlar\u0131n ise ilk saatlerde belirti vermedi\u011fine dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n \u00d6l\u00fcmc\u00fcl olabilen mantar zehirlenmelerinde belirtilerin ge\u00e7 ortaya \u00e7\u0131kabildi\u011fini belirten Ayd\u0131n, \u201cKi\u015fi do\u011fadan toplad\u0131\u011f\u0131 mantar\u0131 t\u00fcketiyor ancak ilk g\u00fcn, bazen 16 saat boyunca hi\u00e7bir belirti g\u00f6r\u00fclm\u00fcyor. \u0130kinci g\u00fcn veya t\u00fcketimden 18-19 saat sonra bulant\u0131, kusma ve ishal gibi \u015fiddetli mide-ba\u011f\u0131rsak belirtileri ortaya \u00e7\u0131kabiliyor. V\u00fccutta ciddi halsizlik geli\u015fiyor ve h\u00fccreler zarar g\u00f6r\u00fcyor. En tehlikeli sonu\u00e7lardan biri de karaci\u011fer yetmezli\u011fi\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n \u2018K\u00f6yg\u00f6\u00e7\u00fcren Mantar\u0131 Karaci\u011fer Yetmezli\u011fine Yol A\u00e7abilir\u2019<\/strong><\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019de de bulunan Amanita phalloides<\/em> t\u00fcr\u00fcn\u00fcn k\u00f6yg\u00f6\u00e7\u00fcren mantar\u0131 olarak bilindi\u011fini belirten Prof. Dr. Ayd\u0131n, bu mantar\u0131n \u00f6l\u00fcmc\u00fcl zehirlenmelere neden olabildi\u011fini s\u00f6yledi. Belirtilerin t\u00fcketimden sonra gecikmeli olarak ortaya \u00e7\u0131kabildi\u011fini ve tedavi s\u00fcrecinin zorla\u015fabildi\u011fini ifade eden Ayd\u0131n, baz\u0131 vakalarda karaci\u011fer naklinin gerekebildi\u011fini kaydetti.<\/p>\n Baz\u0131 mantar t\u00fcrlerinde ise belirtilerin \u00e7ok daha ge\u00e7 ortaya \u00e7\u0131kabildi\u011fine dikkati \u00e7eken Ayd\u0131n, \u201cBir ba\u015fka mantar grubu daha var ki bunlar\u0131n belirtileri 14 g\u00fcn sonra ortaya \u00e7\u0131kabiliyor. Do\u011fadan mantar toplay\u0131p yediniz ve aradan 14 g\u00fcn ge\u00e7mesine ra\u011fmen hi\u00e7bir belirti g\u00f6r\u00fclmedi. Ancak 14\u2019\u00fcnc\u00fc g\u00fcn\u00fcn sonunda bulant\u0131, kusma gibi belirtilerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, iki hafta \u00f6nce t\u00fcketti\u011finiz mantar\u0131n da buna neden olabilece\u011fini unutmamal\u0131s\u0131n\u0131z\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n \u2018Zehir Pi\u015firmekle Ortadan Kalkmaz\u2019<\/strong><\/p>\n Zehirli mantarlar\u0131n pi\u015firilmesinin veya konserve yap\u0131lmas\u0131n\u0131n zehirlenme riskini ortadan kald\u0131rmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Prof. Dr. Ayd\u0131n, \u201cVatanda\u015flar\u0131m\u0131z, \u2018Pi\u015firdim, zehri ge\u00e7ti\u2019 diyebiliyor. Ancak zehirli mantarlar\u0131n zehri pi\u015firmeyle ortadan kalkmaz. Konserve yapmak veya mantar\u0131 daha sonra t\u00fcketmek \u00fczere saklamak da bu riski ortadan kald\u0131rmaz. Mantar zehirliyse toksik etkisi devam edebilir ve t\u00fcketildi\u011finde v\u00fccutta ciddi zararlara yol a\u00e7abilir\u201d dedi.<\/p>\n Do\u011fadan toplanan mantarlar\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015flerinin yan\u0131lt\u0131c\u0131 olabilece\u011fini belirten Ayd\u0131n, mantar t\u00fcketmek isteyenlerin marketlerde sat\u0131lan k\u00fclt\u00fcr mantarlar\u0131n\u0131 tercih etmesi gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n \u2018Ayn\u0131 B\u00f6lgede Farkl\u0131 Mantar T\u00fcrleri Yeti\u015febilir\u2019<\/strong><\/p>\n Daha \u00f6nce mantar toplad\u0131\u011f\u0131 bir b\u00f6lgeyi tan\u0131yan ki\u015filerin de dikkatli olmas\u0131 gerekti\u011fini belirten Prof. Dr. Ayd\u0131n, ayn\u0131 yerde farkl\u0131 y\u0131llarda farkl\u0131 mantar t\u00fcrlerinin yeti\u015febilece\u011fini ve bunlar\u0131n birbirine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131labilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n K\u00fclt\u00fcr mantarlar\u0131yla baz\u0131 zehirli mantarlar\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015flerinin birbirine benzeyebildi\u011fine dikkati \u00e7eken Ayd\u0131n, \u201cBir y\u0131l belirli bir b\u00f6lgede yeti\u015fen mantar\u0131 tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 ve zehirsiz oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz. Ancak sonraki y\u0131llarda ayn\u0131 b\u00f6lgede ba\u015fka bir mantar t\u00fcr\u00fc de yeti\u015febilir. Bu mantar, bildi\u011finiz mantara \u00e7ok benzeyebilir ve ikisini kar\u0131\u015ft\u0131rarak t\u00fcketebilirsiniz. Bu nedenle do\u011fadan mantar toplay\u0131p yemek, al\u0131nabilecek en b\u00fcy\u00fck risklerden biridir. Bu riski almay\u0131n\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n \u2018\u00c7ocuklar Zehirlenmelerden Daha Fazla Etkilenebiliyor\u2019<\/strong><\/p>\n Mantar zehirlenmesinin ayn\u0131 aileden birden fazla ki\u015fiyi etkileyebildi\u011fini belirten Prof. Dr. Ayd\u0131n, \u00e7ocuklar\u0131n zehirlenmeden daha a\u011f\u0131r etkilenebilece\u011fine dikkati \u00e7ekti.<\/p>\n \u00c7ocuklar\u0131n v\u00fccut a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131n daha d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131 nedeniyle mantarlardaki zehirli maddelere kar\u015f\u0131 daha hassas olabildi\u011fini ifade eden Ayd\u0131n, \u201cAnne ve baba kal\u0131c\u0131 bir hasarla da olsa hayatta kalabilirken \u00e7ocuklar daha a\u011f\u0131r etkilenebiliyor\u201d dedi.<\/p>\n Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Mantar zehirlenmelerinin \u00f6zellikle sonbahar ve ilkbahar aylar\u0131nda artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Prof.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":41213,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-41212","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41212","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=41212"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41212\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":41214,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41212\/revisions\/41214"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/41213"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=41212"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=41212"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=41212"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}