{"id":5045,"date":"2026-03-19T12:59:05","date_gmt":"2026-03-19T12:59:05","guid":{"rendered":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/2026\/03\/19\/kuresel-catismalar-bayram-rituellerini-donusturuyor\/"},"modified":"2026-03-19T12:59:05","modified_gmt":"2026-03-19T12:59:05","slug":"kuresel-catismalar-bayram-rituellerini-donusturuyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/2026\/03\/19\/kuresel-catismalar-bayram-rituellerini-donusturuyor\/","title":{"rendered":"K\u00fcresel \u00e7at\u0131\u015fmalar bayram rit\u00fcellerini d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor!"},"content":{"rendered":"<p> \u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi Sosyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Prof. Dr. Ebulfez S\u00fcleymanl\u0131, sava\u015flar\u0131n g\u00f6lgesinde ya\u015fanan bayramlar\u0131 de\u011ferlendirdi.<\/p>\n<p><strong>Sava\u015flar ve \u00e7at\u0131\u015fma ortam\u0131 bayramlar\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor<\/strong><\/p>\n<p>Bayramlar\u0131n, toplumsal hayat\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc sembolik alanlar\u0131ndan biri oldu\u011funu vurgulayan Prof. Dr. S\u00fcleymanl\u0131, \u201cBayramlar kolektif haf\u0131zan\u0131n yeniden \u00fcretildi\u011fi, toplumsal dayan\u0131\u015fman\u0131n peki\u015ftirildi\u011fi ve ortak de\u011ferlerin g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale geldi\u011fi zaman dilimlerini ifade ediyor. Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fcz uluslararas\u0131 sisteminde artan sava\u015flar ve s\u00fcreklilik kazanan \u00e7at\u0131\u015fma ortam\u0131, bu sembolik alan\u0131n anlam\u0131n\u0131 ve i\u015flevini do\u011frudan d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p><strong>Bayramlar art\u0131k daha katmanl\u0131 bir deneyim<\/strong><\/p>\n<p>K\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte e\u015f zamanl\u0131 ya\u015fanan \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n yaln\u0131zca siyasi dengeleri de\u011fil, g\u00fcndelik ya\u015fam pratiklerini de etkiledi\u011fini belirten Prof. Dr. S\u00fcleymanl\u0131, \u201cBayramlar klasik anlamda bir birle\u015fme ve yak\u0131nla\u015fma zemini olma \u00f6zelli\u011fini tamamen kaybetmi\u015f de\u011fil. Ancak i\u00e7inde bulunulan ko\u015fullar\u0131n izlerini ta\u015f\u0131yan daha katmanl\u0131 bir deneyime d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f durumda.\u201d dedi.<\/p>\n<p><strong>Toplumsal duygu rejimi de\u011fi\u015fiyor<\/strong><\/p>\n<p>Sava\u015f ve belirsizlik ortamlar\u0131n\u0131n bireylerin duygusal d\u00fcnyas\u0131n\u0131 etkiledi\u011fine dikkat \u00e7eken Prof. Dr. S\u00fcleymanl\u0131, \u201cSava\u015f ve \u00e7at\u0131\u015fma ortamlar\u0131n\u0131n en belirgin etkilerinden biri, toplumsal duygu rejimlerinde meydana gelen de\u011fi\u015fimdir. G\u00fcvensizlik, belirsizlik ve tehdit alg\u0131s\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde bireylerin kolektif rit\u00fcellere y\u00fckledi\u011fi anlam da farkl\u0131la\u015f\u0131r. Bayramlar h\u00e2l\u00e2 kutlanmakta; rit\u00fceller s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmekte, ancak bu rit\u00fcellerin arka plan\u0131ndaki duygusal yo\u011funluk ve toplumsal kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir. Co\u015fku yerini daha temkinli ve yer yer buruk bir sevin\u00e7 haline b\u0131rak\u0131rken, toplumsal birliktelikler daha s\u0131n\u0131rl\u0131 ve kontroll\u00fc bir \u00e7er\u00e7evede ger\u00e7ekle\u015fmektedir.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p><strong>Bayram, \u00e7at\u0131\u015fma b\u00f6lgelerinde bir \u2018dayanma prati\u011fine\u2019 d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7at\u0131\u015fma b\u00f6lgelerinde bayramlar\u0131n \u00e7ok daha farkl\u0131 ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Prof. Dr. S\u00fcleymanl\u0131, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n<p>\u201cBu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn en \u00e7arp\u0131c\u0131 boyutu do\u011frudan \u00e7at\u0131\u015fma b\u00f6lgelerinde ya\u015fayan insanlar\u0131n deneyimlerinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. G\u00fcnl\u00fck hayat\u0131n s\u00fcrekli tehdit alt\u0131nda oldu\u011fu, siren seslerinin ve patlamalar\u0131n s\u0131radanla\u015ft\u0131\u011f\u0131 ortamlarda bayram, al\u0131\u015f\u0131ld\u0131k anlam\u0131ndan uzakla\u015f\u0131r. \u0130nsanlar bir yandan hayatta kalma refleksiyle hareket ederken, di\u011fer yandan bayram\u0131n rit\u00fcellerini s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6sterir. Bu durum, korku ile umut, kay\u0131p ile tutunma arzusu aras\u0131nda gidip gelen yo\u011fun bir psikolojik gerilim \u00fcretir. Bayram, bu ko\u015fullarda ne\u015feden \u00e7ok bir dayanma ve devam edebilme prati\u011fine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.\u201d<\/p>\n<p><strong>Sava\u015f\u0131n etkisi s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015f\u0131yor<\/strong><\/p>\n<p>Sava\u015flar\u0131n yaln\u0131zca \u00e7at\u0131\u015fma b\u00f6lgelerini etkilemedi\u011fini ifade eden Prof. Dr. S\u00fcleymanl\u0131, \u201cSava\u015flar\u0131n etkisi yaln\u0131zca \u00e7at\u0131\u015fma b\u00f6lgeleriyle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. S\u0131cak sava\u015f\u0131n do\u011frudan ya\u015fanmad\u0131\u011f\u0131 toplumlarda da bu s\u00fcre\u00e7lerin \u00e7ok katmanl\u0131 etkileri hissedilmektedir. Ekonomik dalgalanmalar, artan hayat pahal\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve temel ihtiya\u00e7lardaki belirsizlikler g\u00fcndelik ya\u015fam\u0131 zorla\u015ft\u0131r\u0131rken; insanlar bir yandan ba\u015fka co\u011frafyalardaki ac\u0131lara empatiyle yakla\u015fmakta, di\u011fer yandan bu \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n kendilerine de s\u0131\u00e7rayabilece\u011fi endi\u015fesini ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bu durum, bayramlar\u0131n hem maddi hem de duygusal boyutunu derinden etkileyerek, onlar\u0131 daha temkinli ve karma\u015f\u0131k bir duygu deneyimine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmektedir.\u201d ifadesinde bulundu.<\/p>\n<p><strong>Genelle\u015fmi\u015f tehdit alg\u0131s\u0131 bayram\u0131n ruhunu de\u011fi\u015ftiriyor<\/strong><\/p>\n<p>S\u00fcrekli sava\u015f haberlerine maruz kalman\u0131n bireylerin ruh halini etkiledi\u011fini belirten Prof. Dr. Ebulfez S\u00fcleymanl\u0131, \u201cS\u00fcrekli olarak sava\u015f haberlerine maruz kalmak, k\u00fcresel belirsizlik hissi ve gelece\u011fe dair artan kayg\u0131, bireylerin ruh halini derinden etkilemektedir. G\u00fcvende olunan bir co\u011frafyada ya\u015fansa bile, genelle\u015fmi\u015f tehdit alg\u0131s\u0131 bireylerin zihninde yer etmekte ve bu durum bayramlar\u0131n duygusal tonunu de\u011fi\u015ftirmektedir. \u0130nsanlar bayram\u0131 ya\u015farken bir yandan da d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 yerlerinde ya\u015fanan ac\u0131lar\u0131n fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131makta; bu da sevin\u00e7 ile h\u00fcz\u00fcn aras\u0131nda ikili bir duygu durumu yaratmaktad\u0131r.\u201d dedi.<\/p>\n<p><strong>Bayramlar k\u00fcresel etkilerden ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011fil<\/strong><\/p>\n<p>Bu s\u00fcreci sosyolojik a\u00e7\u0131dan \u201cdolayl\u0131 etkilenme\u201d olarak tan\u0131mlayan Prof. Dr. S\u00fcleymanl\u0131, \u201cBireyler do\u011frudan \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n i\u00e7inde olmasalar bile, k\u00fcresel sistemin par\u00e7as\u0131 olmalar\u0131 nedeniyle bu s\u00fcre\u00e7lerin ekonomik, psikolojik ve k\u00fclt\u00fcrel sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 deneyimler. Bu da bayramlar\u0131n yaln\u0131zca yerel de\u011fil, ayn\u0131 zamanda k\u00fcresel geli\u015fmelerden etkilenen bir toplumsal pratik oldu\u011funu ortaya koymaktad\u0131r.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n<p><strong>Kamusal dilde bar\u0131\u015f vurgusu geri planda kalabiliyor<\/strong><\/p>\n<p>Bayram d\u00f6nemlerindeki s\u00f6ylemlere de dikkat \u00e7eken Prof. Dr. S\u00fcleymanl\u0131, \u201cKamusal s\u00f6ylem de bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Bayram d\u00f6nemlerinde yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalar, siyasal akt\u00f6rlerin dili ve medya \u00e7er\u00e7eveleri incelendi\u011finde, bar\u0131\u015f ve merhamet vurgusunun yer yer geri planda kald\u0131\u011f\u0131; buna kar\u015f\u0131l\u0131k g\u00fcvenlik, m\u00fccadele ve g\u00fc\u00e7 s\u00f6ylemlerinin daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale geldi\u011fi dikkat \u00e7ekmektedir. Bu durum, bayramlar\u0131n sembolik anlam\u0131n\u0131n siyasal ba\u011flam i\u00e7inde yeniden \u015fekillendi\u011fini g\u00f6stermektedir.\u201d dedi.<\/p>\n<p><strong>Bayramlar\u0131n iki katmanl\u0131 yap\u0131s\u0131 var<\/strong><\/p>\n<p>Bayramlar\u0131n hem bireysel hem de toplumsal boyutuna i\u015faret eden Prof. Dr. S\u00fcleymanl\u0131, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n<p>\u201cBayramlar\u0131n iki katmanl\u0131 bir yap\u0131ya sahip oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir; bireyin i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131nda olu\u015fan anlam ve i\u00e7inde bulundu\u011fu d\u0131\u015fsal ko\u015fullar. Sava\u015f ve \u00e7at\u0131\u015fma ortam\u0131 bu iki katman aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi yeniden d\u00fczenler. D\u0131\u015f ko\u015fullar bayram\u0131n nas\u0131l ya\u015fanaca\u011f\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131rken, i\u00e7sel de\u011ferler bu s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde bayram\u0131n anlam\u0131n\u0131 belirler. Bayramlar bu nedenle yaln\u0131zca k\u00fclt\u00fcrel bir s\u00fcreklilik unsuru de\u011fil, ayn\u0131 zamanda toplumsal yap\u0131n\u0131n, de\u011ferler sisteminin ve kolektif bilin\u00e7 durumunun analiz edilebildi\u011fi \u00f6nemli bir sosyolojik g\u00f6sterge i\u015flevi g\u00f6rmektedir. Toplumlar\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu ruh hali, dayan\u0131\u015fma kapasitesi ve de\u011ferler sistemi, bayramlar\u0131n ya\u015fanma bi\u00e7iminde somutla\u015f\u0131r. \u00c7at\u0131\u015fma ortamlar\u0131n\u0131n yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde bayramlar\u0131n daha sessiz, daha temkinli ve daha i\u00e7e d\u00f6n\u00fck bir karakter kazanmas\u0131, bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn en g\u00f6r\u00fcn\u00fcr i\u015faretlerinden biridir.\u201d<\/p>\n<p><strong>T\u00fcm zorluklara ra\u011fmen bayramlar varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcm bu de\u011fi\u015fimlere ra\u011fmen bayramlar\u0131n ortadan kalkmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Prof. Dr. S\u00fcleymanl\u0131, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle tamamlad\u0131:<\/p>\n<p>\u201cT\u00fcm bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme ra\u011fmen bayramlar tamamen ortadan kalkmaz; aksine yeni ko\u015fullara uyum sa\u011flayarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr. Bu s\u00fcre\u00e7te bayramlar, bireylerin anlam aray\u0131\u015f\u0131na cevap veren, toplumsal ba\u011flar\u0131 asgari d\u00fczeyde de olsa koruyan ve insan\u0131n \u2018insan kalma\u2019 \u00e7abas\u0131n\u0131 destekleyen bir i\u015flev \u00fcstlenir. Bu i\u015flev, \u00f6zellikle belirsizlik ve kayg\u0131n\u0131n yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde daha da g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale gelmektedir. Bayramlar\u0131n bug\u00fcnk\u00fc durumu, yaln\u0131zca k\u00fclt\u00fcrel bir de\u011fi\u015fimi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7a\u011f\u0131n ruhunu yans\u0131tan \u00f6nemli bir g\u00f6stergedir. Bu \u00e7er\u00e7evede bayramlar, yaln\u0131zca geleneksel bir pratik de\u011fil, ayn\u0131 zamanda mevcut toplumsal ko\u015fullardan etkilenen dinamik bir sosyolojik alan olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu durum, bayramlar\u0131n ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131n korunmas\u0131n\u0131n art\u0131k yaln\u0131zca k\u00fclt\u00fcrel bir mesele de\u011fil, ayn\u0131 zamanda etik ve insani bir sorumluluk haline geldi\u011fini g\u00f6stermektedir.\u201d<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi Sosyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Prof.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5046,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":["post-5045","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5045","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5045"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5045\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5047,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5045\/revisions\/5047"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5046"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5045"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5045"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5045"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}