{"id":7121,"date":"2026-03-31T10:39:37","date_gmt":"2026-03-31T10:39:37","guid":{"rendered":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/2026\/03\/31\/jonathan-kramncikden-edebiyat-elestirisine-yeni-bir-bakis-elestiri-ve-hakikat\/"},"modified":"2026-03-31T10:39:38","modified_gmt":"2026-03-31T10:39:38","slug":"jonathan-kramncikden-edebiyat-elestirisine-yeni-bir-bakis-elestiri-ve-hakikat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/2026\/03\/31\/jonathan-kramncikden-edebiyat-elestirisine-yeni-bir-bakis-elestiri-ve-hakikat\/","title":{"rendered":"Jonathan Kramncik\u2019den edebiyat ele\u015ftirisine yeni bir bak\u0131\u015f: \u201cEle\u015ftiri ve Hakikat\u201d"},"content":{"rendered":"<p> <strong>Vak\u0131fBank K\u00fclt\u00fcr Yay\u0131nlar\u0131 (VBKY),\u00a0Jonathan Kramncik\u2019in\u00a0kaleme ald\u0131\u011f\u0131\u00a0<em>\u201c<\/em><\/strong><em><strong>Ele\u015ftiri ve Hakikat\u201d<\/strong><\/em><strong>\u00a0adl\u0131 eseri okurlarla bulu\u015fturuyor.\u00a0Kramncik, bu kapsaml\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda: \u201cYak\u0131n okuma yaln\u0131zca dikkatli bakmaktan m\u0131 ibarettir yoksa esas olarak parmaklardan sayfaya, bedenden dile akan yo\u011fun bir \u00fcretim s\u00fcreci midir? Do\u011fru bilgi metnin i\u00e7inde mi bekler, yoksa ele\u015ftirmenin yazma eylemiyle mi bi\u00e7im kazan\u0131r?\u201d sorular\u0131na yan\u0131t ar\u0131yor.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>VBKY\u2019nin edebiyat kitapl\u0131\u011f\u0131, Jonathan Kramncik\u2019in kaleme ald\u0131\u011f\u0131 ve \u0130rem G. \u015ealvarc\u0131\u2019n\u0131n T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7evirdi\u011fi\u00a0<em>\u201cEle\u015ftiri ve Hakikat\u201d<\/em>\u00a0ile geni\u015flemeye devam ediyor. Kramncik, edebiyat \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 akademik bir disiplin olarak ele ald\u0131\u011f\u0131 bu kitab\u0131nda, edebiyat ele\u015ftirisinin kendine \u00f6zg\u00fc metodolojisine odaklan\u0131yor ve bu prati\u011fin d\u00fcnyada nas\u0131l kar\u015f\u0131l\u0131k buldu\u011funu tarif ediyor. Kramncik\u2019e g\u00f6re ele\u015ftirel bilgi; \u00f6zetten de\u011fil performanstan, sonu\u00e7tan de\u011fil uygulamadan, temsilden de\u011fil yarat\u0131c\u0131 etkile\u015fimden do\u011far. Bu nedenle ele\u015ftiri, metinlere d\u0131\u015far\u0131dan bakan bir refleksiyon de\u011fil; onlarla ayn\u0131 dilsel ortamda, onlara dokunarak ilerleyen bir yarat\u0131c\u0131 yazma bi\u00e7imi olarak g\u00f6r\u00fclmelidir.\u00a0<em>\u201cEle\u015ftiri ve Hakikat\u201d<\/em>, edebiyat teorisi, hermen\u00f6tik, yak\u0131n okuma ve ele\u015ftiri tarihiyle ilgilenen okurlar i\u00e7in yaln\u0131zca bir y\u00f6ntem kitab\u0131 de\u011fil, ele\u015ftirinin ne oldu\u011funu yeniden tan\u0131mlayan ve edebiyat e\u011fitimi ile ele\u015ftirisinde g\u00fcncel akademik sorunlar\u0131 da kapsayan d\u00fc\u015f\u00fcnsel bir tart\u0131\u015fma alan\u0131 sunuyor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>Kitaptan:<\/strong><\/p>\n<p><em>\u201cEdebiyat ele\u015ftirisi d\u00fcnya hakk\u0131ndaki ger\u00e7ekleri s\u00f6yler mi? Bu, edebiyat akademisyenlerinin pek s\u0131k ya da do\u011frudan sormad\u0131\u00ad\u011f\u0131 bir sorudur fakat alandaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n nas\u0131l yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve bu alan\u0131n neden var oldu\u011fu meselelerinin \u00f6z\u00fcne iner. Bu soruya cevap vermenin bir yolu ele\u015ftirinin, edeb\u00ee metinler hakk\u0131nda do\u011fru \u00e7\u0131kar\u0131mlar yapmay\u0131 ama\u00e7lay\u0131p ama\u00e7lamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve e\u011fer ama\u00e7l\u0131yorsa \u00e7\u0131kar\u0131mlar\u0131n\u0131n hangi ara\u00e7larla do\u011fru ya da yanl\u0131\u015f addedildi\u011fini incelemektir. \u00c7al\u0131\u015fma konular\u0131m\u0131zla nas\u0131l kar\u015f\u0131\u00adla\u015f\u0131r, onlarla nas\u0131l etkile\u015fime ge\u00e7eriz? Yaz\u0131m\u0131z nerede ba\u015flar ve \u00fczerine yazd\u0131\u011f\u0131m\u0131z yaz\u0131 nerede biter? Bir okuman\u0131n ge\u00e7erlili\u011fi, a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ya da kesinli\u011fi konusunda hemfikir olunan yarg\u0131lara nas\u0131l var\u0131l\u0131r? Bu soruyla ba\u015fa \u00e7\u0131kman\u0131n bir ba\u015fka yolu ise ele\u015f\u00adtirinin, d\u00fcnyan\u0131n yaln\u0131zca ad\u0131na edebiyat denilen k\u00fc\u00e7\u00fck bir par\u00e7as\u0131yla ilgili de\u011fil, bizzat d\u00fcnya hakk\u0131nda da bir \u015fekilde ger\u00ad\u00e7ekleri s\u00f6ylemeye yetkin olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 incelemektir. Kendi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131mdan \u00f6rnek verecek olursam ekoloji ya da bilin\u00e7 konusundaki ele\u015ftiri, ekoloji ya da bilin\u00e7 konular\u0131 hakk\u0131nda da kimi ger\u00e7ek\u00adleri s\u00f6yler mi? San\u0131yorum hepimiz s\u00f6yledi\u011fine inanmak iste\u00adriz ama nas\u0131l? \u0130ki ara\u015ft\u0131rma alan\u0131 da y\u00f6nteme, bu sebeple de epistemolojiye odaklan\u0131r. \u0130kisi de ele\u015ftirel uygulaman\u0131n, yani yazmak \u00fczerine yazman\u0131n bilgi iletme rol\u00fcn\u00fc nas\u0131l oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu bilginin edebiyat \u00fczerine mi yoksa edebiyat\u0131n da bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu d\u00fcnya \u00fczerine mi oldu\u011funu sorar. Bu kitap ele\u015ftiri ve hakikat aras\u0131ndaki ili\u015fkinin bu iki taraf\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmeye y\u00f6\u00adnelik bir giri\u015fimdir.\u201d<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><strong>Yazar Hakk\u0131nda;<\/strong><\/p>\n<p>Jonathan Kramnick, Yale \u00dcniversitesinde \u0130ngiliz Dili Profes\u00f6r\u00fc ve Lewis Walpole K\u00fct\u00fcphanesinin direkt\u00f6r\u00fcd\u00fcr. Johns Hopkins \u00dcniversitesinde tamamlad\u0131\u011f\u0131 doktoras\u0131ndan bu yana on sekizinci y\u00fczy\u0131l edebiyat\u0131, felsefesi ve edebiyat kuram\u0131 \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.\u00a0<em>Making the English Canon\u00a0<\/em>(1999, Cambridge University Press),\u00a0<em>Actions and Objects from Hobbes to Richardson\u00a0<\/em>(2010, Stanford University Press) ve\u00a0<em>Paper Minds\u00a0<\/em>(2018, University of Chicago Press) adl\u0131 kitaplar\u0131n yazar\u0131d\u0131r. Son \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131\u00a0<em>Criticism and Truth\u00a0<\/em>(2023, University of Chicago Press), \u00e7a\u011fda\u015f edeb\u00ee ele\u015ftiride yak\u0131n okuma y\u00f6nteminin epistemolojisini tart\u0131\u015f\u0131r. Kramnick edeb\u00ee bi\u00e7im, bilin\u00e7 ekolojisi ve y\u00f6ntem \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131 katk\u0131larla tan\u0131nmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>K\u00dcNYE<\/strong><\/p>\n<p><strong>Yay\u0131nevi: VBKY<\/strong><\/p>\n<p><strong>Kategori: Edebiyat<\/strong><\/p>\n<p><strong>Yazan:\u00a0Jonathan Kramncik<\/strong><\/p>\n<p><strong>Kitab\u0131n ad\u0131:\u00a0Ele\u015ftiri ve Hakikat\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Proje Edit\u00f6r\u00fc:\u00a0Hazal Bozyer<\/strong><\/p>\n<p><strong>Son Okuma: Ergin Ali \u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Kitap Edit\u00f6r\u00fc: Musab O\u011fuz<\/strong><\/p>\n<p><strong>Kapak: Faruk \u00d6zcan<\/strong><\/p>\n<p><strong>Sayfa Uygulama: Y\u00fcmna Sar\u0131kaya \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>T\u00fcrk\u00e7esi: \u0130rem G. \u015ealvarc\u0131<\/strong><\/p>\n<p><strong>Sayfa say\u0131s\u0131: 156<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vak\u0131fBank K\u00fclt\u00fcr Yay\u0131nlar\u0131 (VBKY),\u00a0Jonathan Kramncik\u2019in\u00a0kaleme ald\u0131\u011f\u0131\u00a0\u201cEle\u015ftiri ve Hakikat\u201d\u00a0adl\u0131 eseri okurlarla bulu\u015fturuyor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7122,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24],"tags":[],"class_list":["post-7121","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7121","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7121"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7121\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7123,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7121\/revisions\/7123"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7122"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7121"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7121"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7121"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}