Son y\u0131llarda otizm spektrum bozuklu\u011fu ile ilgili fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n artmas\u0131 olumlu bir geli\u015fme olarak de\u011ferlendirilse de dijital d\u00fcnyan\u0131n kontrols\u00fcz yap\u0131s\u0131 yeni ve tehlikeli bir trendi beraberinde getirdi. \u00c7ocuklar ve gen\u00e7ler sosyal medyada g\u00f6rd\u00fckleri i\u00e7eriklerden yola \u00e7\u0131karak kendi kendilerine otizm tan\u0131s\u0131 koymaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n
\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi Sa\u011fl\u0131k Bilimleri Fak\u00fcltesi Ergoterapi B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fr. G\u00f6r. Mitra Niazi, uluslararas\u0131 akademik yay\u0131nevi IGI Global taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan\u00a0\u201cClinical Perspectives on Recent Trends in Autism Assessment, Diagnosis, and Treatment\u201d\u00a0(Otizm De\u011ferlendirmesi, Tan\u0131s\u0131 ve Tedavisindeki Son Trendlere \u0130li\u015fkin Klinik Bak\u0131\u015f A\u00e7\u0131lar\u0131) adl\u0131 kitaba yazar olarak \u00f6nemli bir katk\u0131 sundu.<\/p>\n
Kitapta, \u00d6\u011fr. G\u00f6r. Mitra Niazi\u2019nin kaleme ald\u0131\u011f\u0131\u00a0\u201cUnmasking Autism in the Digital Age: Occupational Therapy Responses to Social Media-Informed Self-Diagnosis in Children\u201d\u00a0(Dijital \u00c7a\u011fda Otizmin Maskesini Kald\u0131rmak: \u00c7ocuklarda Sosyal Medya Kaynakl\u0131 Kendi Kendine Tan\u0131 Koymaya Y\u00f6nelik Ergoterapi Yan\u0131tlar\u0131) ba\u015fl\u0131kl\u0131 b\u00f6l\u00fcm, \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n en karma\u015f\u0131k sorunlar\u0131ndan birini ergoterapi perspektifiyle masaya yat\u0131r\u0131yor.<\/p>\n
\u201cSosyal medya anlat\u0131lar\u0131, \u00e7ocuklar\u0131n kimlik olu\u015fumunu derinden etkiliyor\u201d<\/strong><\/p>\n Ana ak\u0131m medya ve dijital platformlar\u0131n otizm alg\u0131s\u0131n\u0131 ba\u015ftan a\u015fa\u011f\u0131 yeniden \u015fekillendirdi\u011fine dikkat \u00e7eken \u00d6\u011fr. G\u00f6r. Mitra Niazi, sosyal medyada dola\u015f\u0131ma giren gayri resm\u00ee tan\u0131 s\u00f6ylemlerinin \u00e7ocuklar \u00fczerindeki etkisini \u015fu s\u00f6zlerle de\u011ferlendirdi:<\/p>\n \u201cG\u00fcn\u00fcm\u00fczde dijital platformlar, otizm ile ilgili bilgiye eri\u015fimde en h\u0131zl\u0131 fakat bir o kadar da filtresiz kaynaklar haline geldi. Ara\u015ft\u0131rmam\u0131zda \u00f6zellikle sosyal medyadaki anlat\u0131lar\u0131n, \u00e7ocuklar\u0131n kimlik olu\u015fum s\u00fcre\u00e7lerini nas\u0131l etkiledi\u011fini inceledik. Bir\u00e7ok \u00e7ocuk ve ergen, \u00e7evrimi\u00e7i platformlarda izledikleri k\u0131sa videolar veya okuduklar\u0131 ki\u015fisel deneyimler \u00fczerinden kendilerinde otizm belirtileri oldu\u011funa inanarak kendi kendilerine tan\u0131 koyma yoluna gidiyor. Bu durum sadece klinik kar\u015f\u0131la\u015fmalar\u0131 karma\u015f\u0131kla\u015ft\u0131rmakla kalm\u0131yor; ayn\u0131 zamanda aile dinamiklerinde gerilimlere, toplumsal d\u00fczeyde farkl\u0131 tepkilere ve ciddi etik ikilemlere yol a\u00e7\u0131yor.\u201d<\/p>\n \u201cAmac\u0131m\u0131z deneyimi ge\u00e7ersiz k\u0131lmak de\u011fil, kan\u0131ta dayal\u0131 destek sunmak\u201d<\/strong><\/p>\n Kitap b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, klinisyenlerin ve ergoterapistlerin bu yeni durum kar\u015f\u0131s\u0131nda nas\u0131l bir tutum sergilemesi gerekti\u011fine dair bir yol haritas\u0131 \u00e7izen Niazi, dengeli bir yakla\u015f\u0131m\u0131n \u015fart oldu\u011funu vurgulad\u0131 ve \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n \u201cKlinik pratikte kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z en b\u00fcy\u00fck zorluklardan biri, sosyal medya s\u00f6ylemleriyle \u015fekillenmi\u015f bu \u00f6z-tan\u0131 iddialar\u0131n\u0131 do\u011fru y\u00f6netebilmek. Burada mesleki terapi (ergoterapi) uygulamalar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik bir \u00e7izgi var. \u00c7ocuklar\u0131n ya\u015fanm\u0131\u015f deneyimlerini, hissettikleri farkl\u0131l\u0131klar\u0131 veya zorluklar\u0131 kesinlikle g\u00f6z ard\u0131 etmemeli ve bunlar\u0131 ge\u00e7ersiz k\u0131lmamal\u0131y\u0131z. Ancak bu do\u011frulama s\u00fcreci, bilimsel dayanaktan yoksun \u00e7evrimi\u00e7i testlere veya fenomenlerin s\u00f6ylemlerine b\u0131rak\u0131lamaz. Yap\u0131lmas\u0131 gereken; \u00e7ocu\u011fun deneyimini onaylarken, m\u00fcdahaleleri ve as\u0131l te\u015fhisi mutlaka kan\u0131ta dayal\u0131, titiz bir klinik de\u011ferlendirme ve profesyonel destek zeminine oturtmakt\u0131r.\u201d<\/p>\n Profesyoneller i\u00e7in dijital \u00e7a\u011f rehberi<\/strong><\/p>\n \u00d6\u011fr. G\u00f6r. Mitra Niazi\u2019nin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, dijital k\u00fclt\u00fcr ile \u00e7ocuk geli\u015fiminin kesi\u015fti\u011fi bu zorlu alanda \u00e7al\u0131\u015fan sa\u011fl\u0131k profesyonelleri, e\u011fitimciler ve politika yap\u0131c\u0131lar i\u00e7in bir rehber niteli\u011fi ta\u015f\u0131yor. B\u00f6l\u00fcmde, artan dijital klinik manzarada gelecekteki klinik uygulamalar ve ara\u015ft\u0131rmalar i\u00e7in y\u00f6nlendirici stratejiler de sunuluyor.<\/p>\n Niazi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n hedefini,\u00a0\u201cKlinik uygulamalar\u0131m\u0131zda dijital d\u00fcnyan\u0131n \u00e7ocuklar \u00fczerindeki etkisini art\u0131k d\u0131\u015far\u0131da b\u0131rakamay\u0131z. Bu \u00e7al\u0131\u015fma ile amac\u0131m\u0131z; klinik karar alma s\u00fcre\u00e7lerinde bilimsel titizlikten \u00f6d\u00fcn vermeden, dijital \u00e7a\u011f\u0131n getirdi\u011fi bu yeni ‘kendi kendine tan\u0131’ olgusuna kar\u015f\u0131 kapsay\u0131c\u0131, etik ve kan\u0131ta dayal\u0131 stratejiler geli\u015ftirmektir.\u201d\u00a0s\u00f6zleriyle \u00f6zetledi.<\/p>\n \u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi\u2019nden k\u00fcresel \u00e7apta bilimsel \u00fcretim<\/strong><\/p>\n Otizm de\u011ferlendirme, tan\u0131 ve tedavi s\u00fcre\u00e7lerine g\u00fcncel, ele\u015ftirel ve \u00e7ok boyutlu bir bak\u0131\u015f kazand\u0131ran bu akademik katk\u0131; \u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesinin toplumsal duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek, g\u00fcncel sorunlara odaklanan ve uluslararas\u0131 bilimsel literat\u00fcre y\u00f6n veren vizyonunun \u00f6nemli bir \u00f6rne\u011fini olu\u015fturuyor. Profesyoneller, klinisyenler ve akademisyenler i\u00e7in ba\u015fvuru kayna\u011f\u0131 olacak bu eser, otizm alan\u0131nda dijitalle\u015fmenin getirdi\u011fi zorluklara kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir bilimsel duru\u015f sergiliyor.<\/p>\n \u201c\u0130stedi\u011fi tan\u0131y\u0131 alana kadar uzman de\u011fi\u015ftirenler var\u201d<\/strong><\/p>\n Kitab\u0131n \u00f6ns\u00f6z\u00fcnde yer alan genel klinik tespitler de \u00d6\u011fr. G\u00f6r. Mitra Niazi\u2019nin uyar\u0131lar\u0131n\u0131n ne denli hakl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor. Son on y\u0131lda otizm te\u015fhis oranlar\u0131ndaki keskin art\u0131\u015f\u0131n arkas\u0131nda yaln\u0131zca fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n de\u011fil, davran\u0131\u015flar\u0131n \u201ckimlik temelli\u201d a\u00e7\u0131klamalar\u0131na y\u00f6nelik k\u00fclt\u00fcrel bir e\u011filimin de yatt\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor.<\/p>\n Kitab\u0131n giri\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, otizmin n\u00f6rolojik ve geli\u015fimsel temel yap\u0131s\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmedi\u011fi, ancak sosyal medya etkisiyle kavram\u0131n “sonsuz esnek” bir hale getirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 vurgulanarak \u015fu \u00e7arp\u0131c\u0131 tespitlere yer veriliyor:<\/p>\n \u201cKlinik kan\u0131tlardan ziyade sosyal medyadaki anlat\u0131larla \u015fekillenen kesin bir inan\u00e7la uzmanlara ba\u015fvuranlar\u0131n say\u0131s\u0131 h\u0131zla art\u0131yor. Hatta bir uzmandan otizm tan\u0131s\u0131 alamayan bireyler, istedikleri onay\u0131 alana kadar uzman de\u011fi\u015ftirmeye (doktor doktor gezmeye) ba\u015fl\u0131yor. Sosyal medyada ampirik kan\u0131tlardan yoksun \u015fekilde pop\u00fclerle\u015fen \u2018maskeleme\u2019 veya \u2018n\u00f6ro\u00e7e\u015fitlilik\u2019 gibi terimler, ay\u0131r\u0131c\u0131 tan\u0131y\u0131 belirsizle\u015ftiriyor ve otizmin di\u011fer psikiyatrik veya ki\u015filik temelli durumlarla kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7\u0131yor.\u201d<\/p>\n Bu ba\u011flamda kitap, ya\u015fanm\u0131\u015f deneyimleri k\u00fc\u00e7\u00fcmsemeden, s\u0131n\u0131rlar\u0131 giderek bulan\u0131kla\u015fan otizm kavram\u0131n\u0131 yeniden bilimsel ve titiz bir klinik zemine oturtmay\u0131 hedefliyor.<\/p>\n Otizme \u00e7ok disiplinli ve uluslararas\u0131 bak\u0131\u015f<\/strong><\/p>\n \u00d6\u011fr. G\u00f6r. Mitra Niazi\u2019nin 8. b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc kaleme ald\u0131\u011f\u0131 kitap, sadece dijital \u00e7a\u011f\u0131n getirdi\u011fi sorunlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalm\u0131yor. Uluslararas\u0131 bir yazar kadrosu taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan 9 b\u00f6l\u00fcml\u00fck eser, otizm spektrum bozuklu\u011funa dair g\u00fcncel te\u015fhis ve tedavi tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 t\u0131p, ergoterapi, fizyoterapi ve sanat ba\u011flam\u0131nda \u00e7ok disiplinli bir \u015fekilde masaya yat\u0131r\u0131yor:<\/p>\n Dr. Sanam Hafeez (B\u00f6l\u00fcm 1 ve 2), otizmin DSM-III’ten g\u00fcn\u00fcm\u00fcze uzanan tarihsel s\u00fcrecini ve ergenlik\/yeti\u015fkinlik d\u00f6neminde tan\u0131 aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ele al\u0131yor. Kyriaki Stavrou (B\u00f6l\u00fcm 4) ise klinik tan\u0131da n\u00f6robiyolojik ve davran\u0131\u015fsal yakla\u015f\u0131mlar\u0131n nas\u0131l entegre edilebilece\u011fini inceliyor.<\/p>\n Scott M. Sokol (B\u00f6l\u00fcm 3) otizm ile cinsiyet \u00e7e\u015fitlili\u011fi aras\u0131ndaki kesi\u015fimi ve birlikte g\u00f6r\u00fclme oranlar\u0131n\u0131 analiz ederken; Ryan Tessier (B\u00f6l\u00fcm 5) klinisyenleri en \u00e7ok zorlayan konulardan biri olan otizm ve bipolar bozukluk birlikteli\u011fine odaklan\u0131yor.<\/p>\n Mogulla Archana ve ekibi (B\u00f6l\u00fcm 6), k\u0131s\u0131tl\u0131 kaynaklara sahip b\u00f6lgelerde maliyet etkin bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak “ebeveyn arac\u0131l\u0131 erken m\u00fcdahaleyi” anlat\u0131yor. Preeti Shrinivas Ganachari (B\u00f6l\u00fcm 7) motor ve duyusal i\u015flev bozukluklar\u0131nda fizyoterapi trendlerini ele al\u0131rken; Dunola Tri Nugraeni ve ekibi (B\u00f6l\u00fcm 9) Cava folklorik tiyatrosunun otizmli \u00e7ocuklarda empati ve sosyal becerileri geli\u015ftirmedeki “d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc” g\u00fcc\u00fcn\u00fc bilimsel literat\u00fcre sunuyor.\u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Son y\u0131llarda otizm spektrum bozuklu\u011fu ile ilgili fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n artmas\u0131 olumlu bir geli\u015fme olarak de\u011ferlendirilse de dijital d\u00fcnyan\u0131n kontrols\u00fcz yap\u0131s\u0131 yeni ve tehlikeli bir trendi beraberinde getirdi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7131,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-7130","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7130","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7130"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7130\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7132,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7130\/revisions\/7132"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7131"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7130"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7130"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolay.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7130"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}